ซาเกร็บ โฮลดิง

สัปดาห์ก่อน ผมหายหน้าด้วยเหตุที่เดินทางไปประเทศโครเอเชีย

ตามคำเชิญของ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ หรือ สคร. เพื่อดูงาน บริษัท ซาเกร็บ โฮลดิง

บริษัทดังกล่าวให้บริการสาธารณะด้านต่างๆ ในนครซาเกร็บ อันเป็นเมืองหลวงของโครเอเชีย เหมือนเป็นรัฐวิสาหกิจ แต่อยู่ในรูป บริษัท โดยนครซาเกร็บ ถือหุ้นในบริษัท 100%

เดิมเทศบาลนครซาเกร็บ มีหน่วยงานย่อยๆ มากมาย แต่เกิดปัญหาความไร้ประสิทธิภาพ จึงยุบรวมหน่วยงานต่างๆ เข้าด้วยกัน และตั้งเป็น บริษัท ซาเกร็บ โฮลดิง

งานที่ บริษัท ซาเกร็บ โฮลดิง ดูแลมี 3 ด้านหลัก คือ งานเทศบาล งานขนส่ง งานด้านการตลาด แต่ทว่ากิจกรรมที่ทำ พูดไปแล้วแทบครอบจักรวาล ทำเกือบทุกๆ ด้าน

นับตั้งแต่งานบริการรถรางสาธารณะ ที่จอดรถ ขยะ ตลาด น้ำประปา ระบายน้ำเสีย ซ่อมถนน สนามกีฬา โรงงานผลิตยา ศูนย์แสดงสินค้า ไปจนถึงสุสาน ฯลฯ

เรียกว่า เกิดจนตาย ซาเกร็บ โฮลดิง แทบเข้าไปเกี่ยวข้องหมด

งานบริการสาธารณะเหล่านี้ จุดน่าสนใจคือตัวเลขงบกำไรขาดทุนของซาเกร็บ โฮลดิง เป็นบวก

ซาเกร็บ โฮลดิง ไม่เพียงแต่จะมีกฎหมายรองรับเป็นการเฉพาะเท่านั้น แต่ทว่าการที่กิจการครอบคลุมมากมาย จึงทำให้บางส่วนมีกำไร บางส่วนขาดทุน และงบดุลออกมามีกำไร

นอกจากนั้น ซาเกร็บ โฮลดิง ยังได้รับการอุดหนุนหลายๆ ด้านจากนครซาเกร็บ อาทิ การรับประกันหนี้บางส่วนให้บริษัท การอุดหนุนในกิจการที่ไม่ก่อให้เกิดกำไร อย่างกิจการเดินรถรางไฟฟ้า ที่จะคิดค่าโดยสารต่ำกว่าทุน โดยส่วนต่างระหว่างต้นทุนที่แท้จริง กับราคาค่าโดยสาร นครซาเกร็บจะอุดหนุนให้

นครซาเกร็บ ยังเป็นลูกค้ารายใหญ่ของบริษัท โดยรายได้ประมาณ 33% ของบริษัทมาจากนครซาเกร็บ

การดำเนินการลักษณะเช่นนี้ แน่นอน สิ่งที่ได้รับคือประสิทธิภาพ เนื่องจากดำเนินกิจการในรูปบริษัท และใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ ขณะเดียวกัน นครซาเกร็บก็มีความสามารถในการประเมินงบประมาณที่จะอุดหนุนในแต่ละปี

ลักษณะของ ซาเกร็บ โฮลดิง อาจนำมาประยุกต์ใช้ในการบริหารเมืองใหญ่ อย่างกรุงเทพมหานคร รวมถึงรัฐวิสาหกิจต่างๆ ของเมืองไทยด้วยเช่นกัน

เป็นอย่างไร พรุ่งนี้ขอพูดต่อกันอีกวัน