‘โสภณ’เผชิญศึกความเป็นกลาง เก้าอี้ประธานสภาสั่นคลอน

เก้าอี้ประธานสภาผู้แทนราษฎรของ นายโสภณ สารรัมย์ กำลังเผชิญแรงกดดันทางการเมือง จากกรณีฝ่ายค้านตั้งคำถามต่อความเป็นกลาง การใช้อำนาจควบคุมการประชุม และความแม่นยำในการวินิจฉัยข้อบังคับสภา

 

 

ชนวนสำคัญมาจากการคัดเลือกคณะผู้แทนรัฐสภาไทยเข้าร่วมประชุมสมัชชารัฐสภาอาเซียน (AIPA) ที่ประเทศฟิลิปปินส์ โดยมีรายชื่อ สส. ร่วมคณะ 5 คน แบ่งเป็นพรรคภูมิใจไทย 3 คน พรรคเพื่อไทย 1 คน และพรรคกล้าธรรม 1 คน แต่ไม่มีตัวแทนจากฝ่ายค้าน

 

 

การจัดสรรทำให้ฝ่ายค้านตั้งข้อสงสัยถึงหลักเกณฑ์การคัดเลือกและความเป็นธรรมและเตรียมขยายผลด้วยการเตรียมยื่นฟ้องต่อศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ

ความขัดแย้งนี้ ยังครอบคลุมการออกแนวปฏิบัติเกี่ยวกับกรรมาธิการ และการปะทะวาจาระหว่างประธานสภากับสมาชิก โดยเฉพาะกรณีตักเตือน น.ส.รักชนก ศรีนอก สส.พรรคประชาชน ด้วยถ้อยคำว่า “อย่ามาก้าวร้าวในสภานี้”

 

 

อีกประเด็นที่ถูกหยิบยกมาวิพากษ์วิจารณ์ คือการไม่อนุญาตให้สมาชิกฝ่ายค้านประท้วง โดยให้เหตุผลว่าไม่ได้ถูกพาดพิง ก่อนสั่งปิดไมโครโฟน

 

ข้อบังคับการประชุมสภาข้อ 71 แยกการประท้วงออกเป็น 2 กรณี ได้แก่ การประท้วงเมื่อมีผู้ฝ่าฝืนข้อบังคับ ซึ่งสมาชิกสามารถใช้สิทธิได้โดยไม่จำเป็นต้องถูกพาดพิง และการประท้วงกรณีถูกพาดพิงจนเกิดความเสียหาย จึงอยู่ที่ประธานสภาควรเปิดโอกาสให้สมาชิกชี้แจงเหตุผลก่อนวินิจฉัยหรือไม่ ซึ่งเป็นข้อถกเถียงสำคัญเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิของสมาชิก

 

ขณะเดียวกัน ข้อบังคับข้อ 77 ยังให้อำนาจประธานสภาใช้สัญญาณเคาะค้อนหรือยืนขึ้น เพื่อให้สมาชิกหยุดพูดและนั่งลง สะท้อนว่าอำนาจควบคุมความสงบต้องดำเนินควบคู่กับการเคารพกติกา

 

 

หากเทียบกับแนวปฏิบัติของระบบเวสต์มินสเตอร์ ประธานสภาควรยึดหลักความเป็นกลาง ความแม่นยำในข้อบังคับ ปฏิภาณควบคุมการประชุม และการคุ้มครองเสียงข้างน้อย

 

 

ประวัติศาสตร์การเมืองไทยสะท้อนบทเรียนผ่านอดีตประธานสภา ทั้งสมศักดิ์ เกียรติสุรนนท์ ที่เคยได้รับฉายา “ขุนค้อน” ก่อนเผชิญข้อครหาเรื่องความเป็นกลาง ชัย ชิดชอบ ผู้ใช้อารมณ์ขันควบคุมการประชุม และชวน หลีกภัย ซึ่งได้รับการกล่าวขานความแม่นยำข้อบังคับและวาทศิลป์

 

 

สำหรับโสภณ บททดสอบข้างหน้าไม่ได้มีเพียงการรักษาความสงบในห้องประชุม แต่รวมถึงการสร้างความเชื่อมั่นว่าประธานสภาจะใช้กติกาอย่างเสมอภาคกับทุกฝ่าย

 

 

สิ่งที่ต้องจับตา คือฝ่ายค้านจะดำเนินการทางกฎหมายกรณี AIPA อย่างไร และประธานสภาจะตอบข้อกังขาเรื่องการคุ้มครองสิทธิสมาชิกได้เพียงใด เพราะความน่าเชื่อถือของบัลลังก์ประธานสภาไม่ได้วัดจากความเด็ดขาดเพียงอย่างเดียว แต่ต้องได้รับการยอมรับจากทั้งเสียงข้างมากและเสียงข้างน้อย