ปชป.มอบกรณ์ชงญัตติจัดระเบียบมูลนิธิ อุดช่องโหว่เงินบริจาค

เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 นายพงศกร ขวัญเมือง โฆษกพรรคประชาธิปัตย์ เปิดเผยภายหลังการประชุมสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของพรรคว่า ที่ประชุมมีมติมอบหมายให้นายกรณ์ จาติกวณิช รองหัวหน้าพรรค เตรียมยื่นญัตติต่อสภาผู้แทนราษฎร เพื่อผลักดันการจัดระเบียบและวางระบบควบคุมมูลนิธิในประเทศไทยให้โปร่งใสและตรวจสอบบัญชีได้จริง

ข้อเสนอดังกล่าวครอบคลุมการสร้างกลไกป้องกันการโยกย้ายถ่ายโอนทรัพย์สินหรือเงินบริจาค รวมถึงกำหนดให้เปิดบัญชีเฉพาะกิจแยกตามแต่ละภารกิจ เพื่อให้ประชาชนรับทราบวัตถุประสงค์การใช้จ่ายเงินอย่างชัดเจน และตรวจสอบเส้นทางการเงินได้

นายพงศกรกล่าวว่า ปัจจุบันมูลนิธิจำนวนมากยังขาดระบบตรวจสอบที่มีประสิทธิภาพ ทำให้เกิดข้อกังขาเรื่องการนำเงินบริจาคไปใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตน โดยพรรคเห็นปัญหาสำคัญในโครงสร้างการกำกับดูแล 3 ประการ ซึ่งต้องเร่งวางระบบป้องกันและแก้ไข

ประการแรก คือการเข้าถึงข้อมูลบัญชีที่ยังตรวจสอบได้ยาก นายพงศกรเปรียบเทียบว่า นิติบุคคลธุรกิจทั่วไปต้องเปิดเผยงบการเงินและรายชื่อกรรมการผ่านระบบออนไลน์ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า หรือ DBD ให้สาธารณชนเข้าถึงได้ แต่มูลนิธิที่รับเงินบริจาคจากประชาชนกลับไม่มีข้อบังคับให้เปิดเผยข้อมูลในลักษณะเดียวกัน

นายพงศกรระบุว่า แม้มูลนิธิจะส่งรายงานต่อนายทะเบียนทุกเดือนมีนาคม แต่ประชาชนที่ต้องการตรวจสอบยังต้องดำเนินการตาม พ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารฯ เดินทางไปพบนายทะเบียนและเสียค่าธรรมเนียม ขณะที่ข้อมูลที่ได้รับมักไม่ครบถ้วน จึงเป็นอุปสรรคต่อการตรวจสอบของผู้บริจาคและสาธารณชน

ประการที่สอง คือช่องโหว่ด้านผลประโยชน์ทับซ้อน นายพงศกรกล่าวว่า พบสัญญาณการโยกย้ายเงินบริจาคไปยังคนใกล้ชิด กรรมการ หรือเครือญาติของเจ้าของมูลนิธิ ซึ่งเข้าข่ายการขัดกันแห่งผลประโยชน์ แต่ยังขาดกลไกทางกฎหมายควบคุมอย่างจริงจัง

โฆษกพรรคประชาธิปัตย์จึงเรียกร้องให้กระทรวงมหาดไทยและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งวางระบบตรวจสอบธุรกรรมการเงินที่มีความเสี่ยงสูงอย่างเข้มงวด เพื่อป้องกันการถ่ายโอนเงินบริจาคไปเป็นประโยชน์แก่บุคคลที่เกี่ยวข้องกับมูลนิธิ

ประการที่สาม คือการใช้เงินไม่ตรงกับภารกิจที่ประชาชนตั้งใจบริจาค เช่น การช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วมหรือเยียวยาทหารชายแดน นายพงศกรระบุว่า การนำเงินบริจาคไปกองรวมกันทำให้ไม่สามารถแยกยอดรับและรายจ่ายที่แท้จริงของแต่ละภารกิจได้

พรรคประชาธิปัตย์จึงเสนอให้บังคับเปิดบัญชีย่อยเฉพาะกิจ แยกตามโครงการหรือภารกิจอย่างชัดเจน เพื่อให้ประชาชนตรวจสอบเส้นทางการเงินได้แบบเรียลไทม์ และเห็นว่าเงินที่บริจาคถูกนำไปใช้ตามวัตถุประสงค์ใด

สำหรับโครงการที่มีงบประมาณเหลือจ่าย พรรคเสนอให้ดำเนินกระบวนการขออนุมัติจากคณะกรรมการก่อนเปลี่ยนวัตถุประสงค์การใช้เงินตามระเบียบ โดยมุ่งคืนความเชื่อมั่นของประชาชนและทำให้มูลนิธิเป็นที่พึ่งของสังคมอย่างโปร่งใส