“ดร.ณัฏฐ์”ชี้รัฐบาลอนุทิน มีอำนาจออกพ.ร.ก.กู้เงิน แก้วิกฤตพลังงาน

รัฐบาลเดินหน้า พ.ร.ก.กู้เงิน ชี้วิกฤตพลังงานกระทบความมั่นคงเศรษฐกิจ

เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2569 ที่อาคารรัฐสภา ดร.ณัฐวุฒิ วงศ์เนียม หรือ “ดร.ณัฏฐ์” นักกฎหมายมหาชน ได้แสดงทัศนะถึงกรณีที่คณะรัฐมนตรีภายใต้การนำของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ได้ตราพระราชกำหนด (พ.ร.ก.) ให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อแก้ไขปัญหาผลกระทบจากสถานการณ์วิกฤตด้านพลังงานและสร้างการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของประเทศ พ.ศ. 2569 ซึ่งได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาไปเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2569 โดยยืนยันว่า การออก พ.ร.ก. ฉบับนี้เป็นไปตามอำนาจของฝ่ายบริหารตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 172

ดร.ณัฏฐ์ ระบุว่า สถานการณ์วิกฤตด้านพลังงานในปัจจุบันถือเป็นภัยความมั่นคงในทางเศรษฐกิจของประเทศ เนื่องจากปัญหาน้ำมันเชื้อเพลิงราคาสูงจากกลไกภาวะสงครามในภูมิภาคตะวันออกกลาง ส่งผลกระทบโดยตรงต่อห่วงโซ่อุปทาน ต้นทุนการผลิตสินค้าอุปโภคบริโภคขยับตัวสูงขึ้น และเกิดภาวะเงินเฟ้อที่กระทบต่อค่าครองชีพของประชาชนส่วนใหญ่อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ คณะรัฐมนตรีจึงมีอำนาจเต็มในการประเมินว่าเป็นกรณีฉุกเฉินที่มีความจำเป็นเร่งด่วนอันมิอาจหลีกเลี่ยงได้เพื่อรักษาความมั่นคงทางเศรษฐกิจของประเทศ

แจงปมฝ่ายค้านค้าน พ.ร.ก. 4 แสนล้านบาท ยันต้องมองภาพรวมทั้งฉบับ

ส่วนกรณีที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) ฝ่ายค้าน นำไปเปรียบเทียบกับวิกฤตการณ์ต้มยำกุ้งหรือวิกฤตการณ์โควิด-19 นั้น ดร.ณัฏฐ์ ชี้แจงว่า ไม่สามารถนำมาเทียบเคียงกันได้เนื่องจากข้อเท็จจริงแตกต่างกัน สำหรับข้อสงสัยเกี่ยวกับวงเงินกู้รวมจำนวน 400,000,000,000 บาท ซึ่งแยกส่วนจากกรอบวินัยการเงินการคลังที่ตั้งเพดานหนี้สาธารณะไว้ไม่เกินร้อยละ 70 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) นั้น แม้จะมีเสียงวิจารณ์ว่าเงินกู้ในส่วนการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานจำนวน 200,000,000,000 บาท อาจไม่มีความจำเป็นเร่งด่วน แต่ในทางกฎหมายการพิจารณาเนื้อหาของ พ.ร.ก. ต้องมองภาพรวมทั้งฉบับ ไม่สามารถแยกพิจารณาเป็นรายรายการตามความเข้าใจของตนเองได้ เมื่อกฎหมายมีผลบังคับใช้แล้วรัฐบาลย่อมต้องเร่งขับเคลื่อนเพื่อแก้ไขปัญหาทันที

เปิดช่องทางกฎหมาย ฝ่ายค้านยื่นศาลรัฐธรรมนูญตรวจสอบได้ใน 60 วัน

อย่างไรก็ตาม หาก ส.ส. ฝ่ายค้านเห็นว่า พ.ร.ก. ฉบับนี้ไม่เป็นไปตามเงื่อนไขของรัฐธรรมนูญ มาตรา 172 วรรคหนึ่ง ก็สามารถรวบรวมรายชื่อ ส.ส. จำนวนไม่น้อยกว่า 1 ใน 5 หรือจำนวน 100 คน เพื่อยื่นต่อประธานสภาผู้แทนราษฎร ให้ส่งความเห็นไปยังศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยได้ภายใน 3 วันนับแต่วันที่ได้รับเรื่อง ซึ่งตามมาตรา 173 วรรคหนึ่ง กำหนดให้รัฐสภาต้องรอการพิจารณา พ.ร.ก. นั้นไว้ก่อนจนกว่าจะมีคำวินิจฉัย โดยศาลรัฐธรรมนูญจะต้องพิจารณาให้แล้วเสร็จภายใน 60 วันนับแต่วันที่ได้รับเรื่อง

ทั้งนี้ ดร.ณัฏฐ์ ได้อธิบายเพิ่มเติมเพื่อคลายความสงสัยของประชาชนเกี่ยวกับการตรวจสอบถ่วงดุลว่า แม้ พ.ร.ก. จะออกโดยฝ่ายบริหารและมีผลบังคับใช้ทันทีชั่วคราว แต่ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 172 วรรคสาม คณะรัฐมนตรีจะต้องส่ง พ.ร.ก. ให้รัฐสภาพิจารณาอนุมัติโดยไม่ชักช้าในระหว่างสมัยประชุม หากรัฐสภาไม่อนุมัติ พ.ร.ก. นั้นจะตกไป แต่จะไม่มีผลกระทบต่อกิจการที่ได้ดำเนินไปแล้วในระหว่างที่ พ.ร.ก. ฉบับนั้นมีผลบังคับใช้