อาจารย์ มธ. ชี้ยุทธศาสตร์รวมบ้านใหญ่ ดันภูมิใจไทยคว้าชัยเลือกตั้ง 69
นักวิชาการธรรมศาสตร์ชี้ ภูมิใจไทยชนะเลือกตั้งปี 2569 จากยุทธศาสตร์รวมบ้านใหญ่–บ้านใหม่ ตอบโจทย์การเมืองพื้นที่ ขณะพฤติกรรมผู้มีสิทธิเลือกตั้งหันเน้นความมั่นคงและเครือข่ายที่ทำงานได้จริง
รศ. ดร.อรรถสิทธิ์ พานแก้ว อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ วิเคราะห์ผลการเลือกตั้งทั่วไปเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 โดยชี้ว่า ความสำเร็จของพรรคภูมิใจไทยในการคว้าชัยชนะ มาจากยุทธศาสตร์การ “รวมบ้านใหญ่–บ้านใหม่” อย่างเป็นระบบ สามารถควบคุมคะแนนเสียงในระดับพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ สะท้อนการเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ให้ความสำคัญกับความมั่นคง ความใกล้ชิดกับเครือข่ายอุปถัมภ์ท้องถิ่น และศักยภาพในการบริหารปัญหาเฉพาะหน้า มากกว่ากระแสเชิงอารมณ์ทางการเมือง
รศ. ดร.อรรถสิทธิ์ ระบุว่า การเลือกตั้งปี 2569 แตกต่างจากปี 2566 อย่างมีนัยสำคัญ โดยผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวนมาก โดยเฉพาะในต่างจังหวัด ปรับแกนการตัดสินใจจากการลงคะแนนเชิงสัญลักษณ์ทางการเมือง ไปสู่การโหวตเชิงความมั่นคงและความไว้วางใจในเครือข่ายการเมืองที่ทำงานได้จริง
ทั้งนี้ ระดับความเข้มข้นของกระแสอารมณ์ทางการเมืองลดลงอย่างเห็นได้ชัด ถูกแทนที่ด้วยการตัดสินใจแบบระมัดระวัง ส่งผลให้ยุทธศาสตร์การจัดการโครงสร้างพื้นที่ของพรรคการเมืองมีความสำคัญยิ่งขึ้น โดยเฉพาะการผนวกบ้านใหญ่และบ้านใหม่เข้ากับยุทธศาสตร์ระดับชาติ ซึ่งพรรคภูมิใจไทยดำเนินการได้อย่างสอดประสาน
สำหรับกรณีพรรคกล้าธรรม มองว่า คะแนนเสียงที่ได้รับสะท้อนการเมืองเชิงโครงสร้างพื้นที่มากกว่าการแข่งขันด้านนโยบาย เนื่องจากพรรคไม่มีนโยบายหรือกระแสเด่นชัด คะแนนส่วนใหญ่จึงมาจากเครือข่ายตัวผู้สมัคร ความคุ้นเคย และบทบาทส่วนบุคคลในพื้นที่ สะท้อนว่าระบบพรรคการเมืองไทยยังเป็นลักษณะกึ่งผสมผสาน ระหว่างการเมืองเชิงพรรคกับการเมืองเชิงตัวบุคคล
เมื่อเปรียบเทียบกับพรรคเพื่อไทย พบว่าความแตกต่างสำคัญอยู่ที่ระดับความสอดประสานระหว่างยุทธศาสตร์พื้นที่กับยุทธศาสตร์ระดับชาติ โดยบ้านใหญ่ของพรรคภูมิใจไทยถูกผนวกเป็นส่วนหนึ่งของกลไกพรรคอย่างเป็นระบบ ขณะที่พรรคเพื่อไทยต้องเผชิญการแข่งขันภายในเครือข่ายและการเปลี่ยนแปลงกระแสการเมืองระดับชาติ ส่งผลให้ไม่สามารถครองพื้นที่ได้เหมือนในอดีต
รศ. ดร.อรรถสิทธิ์ ยังกล่าวถึงกรณีที่พรรคภูมิใจไทยไม่สามารถคว้าที่นั่งในกรุงเทพมหานครว่า เป็นผลจากโครงสร้างการเมืองเมืองใหญ่ ซึ่งผู้มีสิทธิเลือกตั้งตัดสินใจบนฐานนโยบายและภาพลักษณ์ระดับชาติมากกว่าความสัมพันธ์เชิงพื้นที่ โดยไม่ได้สะท้อนการปฏิเสธการบริหารประเทศของพรรคโดยตรง
ทั้งนี้ ความสำเร็จของพรรคภูมิใจไทยในการเลือกตั้งปี 2569 สะท้อนปัจจัยสำคัญหลายประการ อาทิ ความเข้มแข็งของระบบบ้านใหญ่ การจัดการคะแนนเสียงไม่ให้แตกแถว ความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์กับพรรคกล้าธรรม การดึงกระแสชาตินิยมและภาพลักษณ์มืออาชีพทางเศรษฐกิจ รวมถึงพฤติกรรมผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ยังไม่พร้อมละทิ้งเครือข่ายใกล้ชิดในพื้นที่ ส่งผลให้เกิดปรากฏการณ์ “แบ่งเบอร์ แบ่งใจ” ระหว่างการเลือกผู้สมัครเขตและบัญชีรายชื่ออย่างชัดเจนในการเลือกตั้งครั้งนี้
