เนชั่นโพล : เลือกตั้ง 2569 กับสมรภูมิ “ตรีศูล” ที่เปลี่ยนภูมิทัศน์การเมืองไทย

การเลือกตั้งทั่วไปในปี 2569 กำลังจะกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของการเมืองไทย จากเดิมที่หลายฝ่ายคาดว่าการแข่งขันจะยังคงอยู่ในกรอบ “การเมืองสองขั้ว” ระหว่างฝ่ายเสรีนิยมกับฝ่ายอนุรักษ์นิยม คล้ายกับการเลือกตั้งปี 2566 แต่ผลสำรวจความคิดเห็นประชาชนล่าสุดของ “เนชั่นโพล” กลับสะท้อนภาพที่แตกต่างออกไปอย่างเห็นได้ชัด

 

ผลสำรวจดังกล่าวจัดทำโดยสถาบันอนาคตศึกษาเพื่อการพัฒนา (IFD) จากกลุ่มตัวอย่าง 10,890 คน ครอบคลุมทุกภูมิภาคทั่วประเทศ ถือเป็นหนึ่งในการสำรวจที่มีขนาดใหญ่และครอบคลุมมากที่สุดก่อนเข้าสู่ช่วงโค้งสุดท้ายของการเลือกตั้ง ผลลัพธ์ที่ได้ไม่เพียงสะท้อนระดับคะแนนนิยมของพรรคการเมือง แต่ยังบ่งชี้ถึงการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของระบบการแข่งขันทางการเมืองไทย

 

จากการเมืองสองขั้ว สู่ “การเมืองสามขั้วเชิงประจักษ์”

 

ประเด็นสำคัญที่สุดจากผลสำรวจ คือการสิ้นสุดของการเมืองแบบสองขั้วอย่างชัดเจน โดยสนามเลือกตั้งปี 2569 กำลังเปลี่ยนไปสู่การแข่งขันของ “สามขั้วอำนาจ” ได้แก่ พรรคประชาชน พรรคภูมิใจไทย และพรรคเพื่อไทย ซึ่งมีคะแนนนิยมใกล้เคียงกันอย่างมาก

 

ผลสำรวจคะแนนนิยม ส.ส.เขต ระดับประเทศ พบว่า พรรคภูมิใจไทยมีคะแนน 21.14% ขณะที่พรรคประชาชนมีคะแนน 21.11% ห่างกันเพียง 0.03% ส่วนพรรคเพื่อไทยอยู่ในอันดับสามด้วยคะแนน 17.56% ความใกล้เคียงของคะแนนสะท้อนถึงการแข่งขันที่ไม่มีพรรคใดครองความได้เปรียบอย่างเด็ดขาด

 

ผศ.ดร.เชษฐา ทรัพย์เย็น ผู้อำนวยการเนชั่นโพล ระบุว่า การเลือกตั้งครั้งนี้เป็น “การเมืองสามขั้วเชิงประจักษ์” ซึ่งสามารถเรียกได้ว่าเป็น “การเมืองตรีศูล” กล่าวคือ เป็นการแข่งขันที่มีผู้เล่นหลักสามรายถ่วงดุลกันอย่างชัดเจน แตกต่างจากรูปแบบเดิมที่การแข่งขันมักถูกกำหนดโดยสองฝ่ายหลัก

 

ผู้ยังไม่ตัดสินใจ : ตัวแปรสำคัญของผลเลือกตั้ง

 

ท่ามกลางการแข่งขันของสามพรรคหลัก กลุ่มที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งคือผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งที่ยังไม่ตัดสินใจ โดยผลสำรวจพบว่ามีสัดส่วนถึง 23.85% สำหรับการเลือก ส.ส.เขต และ 24.73% สำหรับ ส.ส.บัญชีรายชื่อ

 

ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งเกือบหนึ่งในสี่ของประเทศกลุ่มนี้ ถือเป็นตัวแปรสำคัญที่สามารถชี้ขาดผลการเลือกตั้งได้ ทั้งในแง่จำนวนที่นั่งในสภา พรรคอันดับหนึ่ง และการจัดตั้งรัฐบาล ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนถึงความไม่แน่นอนทางการเมือง และอาจบ่งชี้ถึงความลังเล ความไม่พอใจต่อทางเลือกที่มีอยู่ หรือการรอคอยนโยบายที่ตอบโจทย์ชีวิตจริงมากกว่าการเมืองเชิงอุดมการณ์

 

ในเชิงยุทธศาสตร์ พรรคการเมืองทุกพรรคจึงต้องให้ความสำคัญกับกลุ่มนี้เป็นพิเศษ เพราะเป็นกลุ่มที่ยังเปิดกว้างต่อการตัดสินใจจนถึงช่วงสุดท้าย

 

ความผันผวนของฐานเสียง: ผู้มีสิทธิ์ส่วนใหญ่พร้อมเปลี่ยนใจ

 

ความสำคัญของกลุ่มผู้ยังไม่ตัดสินใจยิ่งเพิ่มขึ้น เมื่อพิจารณาควบคู่กับข้อมูลอีกชุดหนึ่งจากเนชั่นโพล ซึ่งสะท้อนถึงความผันผวนของฐานเสียงประชาชน โดยพบว่าผู้ตอบแบบสอบถามมากกว่าครึ่งมีแนวโน้มจะเลือกพรรคการเมือง “ไม่เหมือนการเลือกตั้งปี 2566”

 

ผลสำรวจระบุว่า 58.58% ตั้งใจจะเลือก ส.ส.เขต ไม่เหมือนเดิม และ 58.97% จะเลือก ส.ส.บัญชีรายชื่อแตกต่างจากครั้งที่ผ่านมา ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าความภักดีทางการเมืองของประชาชนลดลงอย่างชัดเจน และความสำเร็จในอดีตไม่สามารถใช้เป็นหลักประกันชัยชนะในการเลือกตั้งครั้งใหม่ได้อีกต่อไป

 

สถานการณ์เช่นนี้ทำให้ทุกพรรคต้องเผชิญความท้าทายในการสร้างความเชื่อมั่นใหม่ และต้องแข่งขันกันทั้งด้านนโยบาย ความน่าเชื่อถือ และความสามารถในการแก้ไขปัญหาจริง

 

ภูมิใจไทยกับการเปลี่ยนดุลในขั้วอนุรักษ์นิยม

 

หนึ่งในความเปลี่ยนแปลงที่เด่นชัดจากผลสำรวจ คือการเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดของพรรคภูมิใจไทย จากคะแนนนิยม ส.ส.เขต 11.08% ในการเลือกตั้งปี 2566 มาเป็น 21.14% ในการสำรวจครั้งนี้ หรือเพิ่มขึ้นเกือบสองเท่า

 

การเติบโตดังกล่าวสะท้อนถึงความสำเร็จในการดึงฐานเสียงจากพรรคการเมืองเดิมในฝั่งอนุรักษ์นิยม และบ่งชี้ถึงการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างอำนาจภายในขั้วนี้ โดยพรรคภูมิใจไทยกำลังก้าวขึ้นมาเป็นแกนหลักของฝ่ายอนุรักษ์นิยม และกลายเป็นหนึ่งในสามผู้เล่นหลักของการเมืองไทยอย่างชัดเจน

ปัญหาเศรษฐกิจยังเป็นวาระหลักของประชาชน

 

แม้การแข่งขันทางการเมืองจะเข้มข้น แต่สิ่งที่ผลสำรวจสะท้อนอย่างชัดเจนคือ ความต้องการของประชาชนยังคงมุ่งไปที่ปัญหาเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิต มากกว่าประเด็นการเมืองเชิงอำนาจ

 

เมื่อสอบถามถึงปัญหาที่อยากให้รัฐบาลใหม่เร่งแก้ไขใน 100 วันแรก พบว่าอันดับหนึ่งคือการเพิ่มงานและรายได้ คิดเป็น 41.91% รองลงมาคือการลดค่าครองชีพ 33.20% ตามด้วยการปราบคอร์รัปชัน และการจัดการหนี้ครัวเรือน ซึ่งมีสัดส่วนใกล้เคียงกัน

 

ข้อมูลนี้สะท้อนว่า พรรคการเมืองที่จะสามารถชนะใจประชาชนได้ จำเป็นต้องนำเสนอนโยบายที่ตอบโจทย์ปัญหาปากท้องอย่างเป็นรูปธรรม มากกว่าการแข่งขันเชิงวาทกรรม

 

การเมืองไทยบนโครงสร้างใหม่

 

ผลสำรวจเนชั่นโพลครั้งนี้ชี้ให้เห็นว่า การเมืองไทยกำลังเข้าสู่โครงสร้างการแข่งขันแบบใหม่ จากการเมืองสองขั้ว สู่สมรภูมิ “ตรีศูล” ที่มีสามพรรคหลักถ่วงดุลกัน ขณะที่ฐานเสียงประชาชนมีความผันผวนสูง และกลุ่มผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งที่ยังไม่ตัดสินใจมีบทบาทชี้ขาด

 

ท่ามกลางภูมิทัศน์ทางการเมืองที่เปลี่ยนไป คำถามสำคัญไม่ใช่เพียงว่าพรรคใดจะได้คะแนนสูงสุด แต่คือพรรคใดจะสามารถตอบสนองความต้องการด้านเศรษฐกิจและชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนได้อย่างแท้จริง ซึ่งจะเป็นปัจจัยกำหนดทิศทางการเมืองไทยในระยะต่อไป