เทพรัตนแห่งแผ่นดิน (109)

โดย...วิมลพรรณ ปีตธวัชชัย

พระราชนิพนธ์ในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เรื่อง ประพาสภาษา จำนวน 439 หน้า เป็นพระราชนิพนธ์เมื่อเสด็จฯ ไปทรงเรียนภาษาเยอรมันที่เมืองเกิตติงเงน ระหว่างวันที่ 19 ก.พ.-20 มี.ค. 2545 ทรงเล่าว่า “...การเรียนไม่ได้เป็นไปดังที่คิดไว้ทุกประการ เนื่องจากมีเวลาไปเข้าเรียนเพียง 3 สัปดาห์ แทนที่จะเป็น 3 เดือน ในระหว่าง 3 สัปดาห์ ก็มีกิจกรรมต่างๆ แทรกอยู่ ทำให้ขาดเวลา ที่จะใช้ทบทวนบทเรียน กิจกรรมนอกหลักสูตรเหล่านั้น บางส่วนก็ช่วยให้มีโอกาสใช้ภาษาเยอรมันมากขึ้น บางอย่างไม่ช่วยการเรียนภาษาเยอรมัน แต่ช่วยให้มีความรู้กว้างขวางขึ้น ทั้งในด้านความรู้เกี่ยวกับเยอรมนี และความรู้อื่นๆ ...”

เรื่อง ประพาสอุทยาน จำนวน 336 หน้า เล่มนี้บันทึกเรื่องราวการเสด็จพระราชดำเนินเยือนประเทศอังกฤษ สกอตแลนด์ และสวิตเซอร์แลนด์ ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ระหว่างวันที่ 4-17 ก.ค. 2536 การเสด็จฯ ครั้งนี้ ช่วงเวลาเกือบ 2 สัปดาห์ ที่ประทับในยุโรป ทรงใช้ชีวิตในสวนเสียเป็นส่วนมาก นอกจากนี้ได้เสด็จฯ ทอดพระเนตรสวนพฤกษศาสตร์หลายแห่งทั้งในอังกฤษและสกอตแลนด์ รวมไปถึงการเสด็จฯ ทอดพระเนตรทัศนียธรรมทางธรรมชาติที่งดงามของบริเวณ Lake District ในประเทศอังกฤษ นอกจากจะทรงสอดแทรกสาระและเกร็ดความรู้เกี่ยวกับพืชพรรณไม้และธรรมชาติไว้อย่างน่าสนใจแล้ว ยังมีภาพประกอบที่สวยงามเป็นจำนวนมาก

เรื่อง ปริศนาดวงดาว จำนวน 352 หน้า เป็นบันทึกสาระความรู้ ความสนุกสนาน เพลิดเพลิน และภาพประกอบที่สวยงามจากสถานที่ต่างๆ จากการเสด็จพระราชดำเนินเยือนฝรั่งเศส เนเธอร์แลนด์ และเบลเยียม เพื่อทรงศึกษาดูงานเกี่ยวกับการสำรวจข้อมูลระยะทางไกล รวมถึงพระฉายาลักษณ์ในพระอิริยาบถต่างๆ ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

เรื่อง ป่าสูง น้ำใส จำนวน 159 หน้า จากบันทึกการเสด็จพระราชดำเนินเยือน “เนการาบบรูไนดารุสซาลาม” ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ระหว่างวันที่ 7-14 ก.ย. 2534 ทรงพระราชนิพนธ์ไว้ใน “ความนำ” มีใจความตอนหนึ่งว่า “เรื่องนี้อาจถือได้ว่าเป็นภาค 2 ของเรื่อง ‘ลัดฟ้าล่าวิชาหาอาจารย์’ เพราะว่าเมื่อวันี่ 24 มกราคม (2534) ข้าพเจ้าได้ไปที่ราชสมาคมภูมิศาสตร์ (The Royal Geographical Society) ตอนนั้นได้ทราบเรื่องโครงการศึกษาป่าดิบเมืองร้อนที่บรูไน พอได้ยินเข้าข้าพเจ้าก็เกิดความสนใจขึ้นมาทันที เพราะเขาศึกษาป่าในหลายแง่หลายมุม นักวิชาการหลายสาขามาศึกษาและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและประสบการณ์ ทางสมาคมมี Dr.John Hemming ผู้อำนวยการของสมาคม เขาบอกว่า ถ้าไทยจะส่งนักศึกษามาร่วมโครงการก็ได้ ข้าพเจ้าเลยถามว่าถ้าข้าพเจ้าจะไปดูเองก่อนจะเป็นไปได้ไหม เขาบอกว่า ‘ไม่มีปัญหา’ ข้าพเจ้าก็เลยตกลงใจจะไป...”

หนังสือเปิดสะพานมิตรภาพไทย-ลาว จำนวน 155 หน้า เป็นพระราชนิพนธ์ในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สะพานมิตรภาพไทย-ลาว เปิดเมื่อวันที่ 8 เม.ย. 2537 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ โดยเสด็จฯ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช การเสด็จฯ ครั้งนี้ โดยเครื่องบินพระที่นั่งจากท่าอากาศยานกองบัญชาการกองทัพอากาศ ไปยังท่าอากาศยานอุดรธานี ประทับเฮลิคอปเตอร์พระที่นั่งไปสนามกองร้อยตำรวจตระเวนชายแดนที่ 245 จ.หนองคาย ประทับรถยนต์พระที่นั่งเสด็จฯ ไปยังสะพานมิตรภาพไทย-ลาว

พระราชนิพนธ์เรื่อง มนต์รักทะเลใต้ จำนวน 207 หน้า จากบันทึกการเสด็จพระราชดำเนินเยือนหมู่เกาะทะเลใต้ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เริ่มจากสาธารณรัฐสิงคโปร์ สู่ปาปัวนิวกินี ราชอาณาจักรตองกา หมู่เกาะคุก สาธารณรัฐหมู่เกาะฟิจิและหมู่เกาะโซโลมอน ระหว่างวันที่ 15-25 เม.ย. 2539

หนังสือพระราชนิพนธ์ม่วนซื่นเมืองลาว จำนวน 297 หน้า เป็นบันทึกการเสด็จฯ เยือนสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ถึง 4 วาระของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ครั้งแรกในวันที่ 11 เม.ย. 2535 เสด็จฯ ทอดพระเนตรเมืองปากเซ แขวงจำปาสัก โดยผ่านทางช่องเม็ก อ.สิรินธร จ.อุบลราชธานี ครั้งที่ 2 ระหว่างวันที่ 16-19 ต.ค. 2535 ทรงพบประธานประเทศและผู้นำรัฐบาลลาว และเสด็จฯทอดพระเนตรสถานที่สำคัญต่างๆ ในแขวงพงสาลี และแขวงหลวงพระบางครั้งที่ 3 ในวันที่ 27 พ.ย. 2543 ตามเสด็จฯ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร (สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร รัชกาลที่ 10) ไปทรงร่วมพิธีฌาปนกิจท่านไกสอน พมวิหาน อดีตประธานประเทศ และครั้งที่ 4 ระหว่างวันที่ 9-14 พ.ย. 2536 ทรงประกอบพิธีถวายผ้ากฐินทั้งในกรุงเวียงจันทน์และแขวงหลวงพระบาง และเสด็จฯ ทอดพระเนตรสถานที่สำคัญต่างๆ