ค้างคาวในฝัน

โดย...ปริญญา ผดุงถิ่น

นับแต่สมัยยังไม่ประสีประสาสิงสาราสัตว์ ผมพยายามถ่ายรูปสัตว์แทบทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะใช้เลนส์โต ถ่ายสัตว์ด้วยสปีดต่ำจัดให้คม ถ่ายนกบินอันท้าทายทักษะการแพนการโฟกัส ไปจนถึงการใช้ Camera Trap ตั้งแต่จัดแฟลชพื้นฐาน ไปจนถึงขั้นแอดวานซ์ ให้ได้ภาพสัตว์พร้อมดวงเดือนดวงดาว

แต่มาถึงตอนนี้ พบว่าประสบการณ์ที่เร้าใจ พอๆ กับเพลิดเพลินที่สุด ผมโหวตหมดหน้าตักให้กับการถ่ายภาพค้างคาวบินโฉบน้ำตอนกลางคืน!

ตอนที่ไปร่วมเป็นวิทยากรรับเชิญใน “ค่ายกระต่ายตื่นตัว” ที่ทุ่งใหญ่นเรศวร ผมได้พบบ่อน้ำที่มีค้างคาวมากมายบินโฉบเล่น ทำเอาแทบจะขับรถกลับบ้านไปเอาเซ็นเซอร์แบบแอ็กทีฟ หรือ IR Beam Sensor เพราะคิดว่า IR Beam Sensor เท่านั้นที่จะสยบค้างคาวได้ ทันทีที่ลำแสงอินฟราเรดถูกอะไรก็ตามมาตัดขาด แม้ตัวแค่แมลง กล้องลั่นฉับทันที

ถ้านึกไม่ออกว่าเซ็นเซอร์ระบบนี้ทำงานอย่างไร ก็ลองเข้ายูทูบไปดูฉากสำคัญในหนัง Entrapment (1999) ที่โจรสาว Catherine Zeta-Jones เลื้อยคลาน แอ่นระแน้ แหกแข้งขา ขณะฝ่าแนวลำแสงอินฟราเรดสุดหฤโหด (ซี้ดดด 555)

ที่ผมมีติดตัวอยู่ในเวลานั้น ล้วนแต่เป็นพาสสีฟเซ็นเซอร์ หรือ PIR Motion Sensor ซึ่งผมเชื่อว่าด้วยหลักการทำงานจับความร้อนและความเคลื่อนไหว มันไม่น่าไวพอที่จะเล่นกับความฉวัดเฉวียนของค้างคาวตัวเล็กๆ

อย่างไรก็ตาม เมื่อนึกถึงระยะทางไปกลับ ทุ่งใหญ่นเรศวร-กรุงเทพฯ ผมคิดว่าการขับรถกลับบ้านเพื่อไปเอาเซ็นเซอร์อันเดียว ออกจะเป็นการลงทุนลงแรงที่เว่อร์ไปมาก เลยทำใจว่าไว้มีโอกาสมา ณ จุดนี้ใหม่ ค่อยเตรียมอุปกรณ์มาให้พร้อมละกัน

แต่แล้ว เมื่อนอนคิดวิธีอยู่คืนสองคืน ผมก็แหกปากร้อง “ยูเรคา” ดังลั่นกลางดึก (ร้องในใจนะ) ผมนึกออกแล้วจะเล่นกับค้างคาวอย่างไร

ถึงไม่มีเซ็นเซอร์ทำงานแบบ “อัตโนมัติ” แต่ผมยังมี “อัตโนมือ” นี่หว่า มันก็น่าจะใช้ได้ผลเหมือนกัน

ทั้งนี้ทั้งนั้น ผมเองเคยกูเกิลดูช่างภาพฝรั่งเซตอุปกรณ์ถ่ายค้างคาวโฉบน้ำมานานแล้ว บางคนนั้นแค่บ่อเล็กๆ ก็ระดมขาตั้งระโยงระยางรอบบ่อเลยทีเดียว ทั้งตั้งกล้อง เซ็นเซอร์ และแฟลชอีกเพียบ

ภาพค้างคาวบินโฉบน้ำกลางดึก เมื่อถ่ายด้วยช่างภาพที่เปี่ยมเทคนิค ผลงานออกมาดูสวยงามลึกลับเร้าใจอย่างบอกไม่ถูก เป็นหนึ่งในรูปแบบการถ่ายภาพสัตว์ที่ผมอยากลองด้วยตัวเองมานานแล้ว การที่ผมเป็นมนุษย์เซ็นเซอร์ และพอมีวิชาจัดแฟลชติดตัว ทำให้มั่นใจว่าสิ่งนี้ไม่ใช่เรื่องเหิมเกริมเกินตัวใดๆ

แต่ที่ผ่านมา ผมทำอะไรไม่ได้ เพราะขาดสิ่งสำคัญที่สุด สิ่งนั้นคือบ่อน้ำที่มีค้างคาวลงโฉบ บ๊ะ หมดสัมปทานซะแล้ว อ่านต่ออาทิตย์หน้านะครับ ต้องเล่าต่อเนื่องหลายตอนเลยเชียวละ ของยากๆ ท้าทายแบบนี้