อัตราดอกเบี้ย อัตราแลกเปลี่ยน และอัตราเงินเฟ้อ

....สมชาย สกุลสุรรัตน์

อัตราเงินเฟ้อพื้นฐาน หรือ Core Inflation ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดสูงสุดอยู่ที่ร้อยละ 3 ณ สิ้นเดือน ส.ค.ที่ผ่านมา อยู่ที่ร้อยละ 1.2

ธนาคารแห่งประเทศไทยถือเป็นพันธกิจที่จะดูแลไม่ให้อัตราเงินเฟ้อพื้นฐานสูงเกินกว่าเกณฑ์สูงสุดที่กำหนด

อัตราเงินเฟ้อพื้นฐานไม่นับผลกระทบจากสินค้าบางตัวที่ราคาเคลื่อนไหวขึ้นลงตามฤดูกาล หรือตามปัจจัยระยะสั้นอื่นๆ ที่ควบคุมลำบาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งราคาอาหารและพลังงาน จึงกระทบถึงชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชนทั่วไป น้อยกว่าอัตราเงินเฟ้อทั่วไปที่นำราคาสินค้าหลักที่ใช้ในชีวิตประจำวันมาเฉลี่ยหาอัตราเงินเฟ้อที่กระทบถึงชีวิตประจำวันของประชาชน

อัตราเงินเฟ้อทั่วไปในเดือน ส.ค. อยู่ที่ร้อยละ 3.2 สูงกว่าอัตราดอกเบี้ยอ้างอิงของธนาคารแห่งประเทศไทยที่ปัจจุบันกำหนดไว้ที่ร้อยละ 1.75

อัตราดอกเบี้ยเงินฝากของธนาคารต่ำกว่าอัตราดอกเบี้ยอ้างอิงประมาณร้อยละ 0.250.75 ใครที่ฝากเงินไว้กับธนาคารจะขาดทุนร้อยละ 1.452

ถ้าอัตราดอกเบี้ยเงินฝากต่ำกว่าอัตราเงินเฟ้อ โดยทฤษฎีคนที่มีเงินออมจะเลือกนำเงินออกมาใช้จ่ายหรือลงทุนแทนที่จะเก็บเงินไว้ จะทำให้อัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศสูงขึ้น

การคงอัตราดอกเบี้ยเงินฝากไว้ต่ำกว่าอัตราเงินเฟ้อมีผลกระทบต่อผู้ที่อาศัยดอกเบี้ยเงินออมยังชีพ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ หรือผู้ที่ไม่มีรายได้อย่างอื่น เช่น ข้าราชการบำนาญ นอกจากนั้นยังกระทบถึงพฤติกรรมการออมเงินของชาติในระยะยาว

การกู้เงินมีข้อจำกัด เพราะต้องจ่ายคืนเงินต้นและดอกเบี้ย ยิ่งกู้มากเท่าใด อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ยิ่งสูงขึ้น เพราะอันดับความน่าเชื่อถือของประเทศจะลดลงตามความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น

ปัญหาของประเทศหลายประเทศในอเมริกาใต้ในอดีต หรือหลายประเทศในยุโรปในปัจจุบันเริ่มต้นเพราะเหตุนี้

อัตราเงินบาทเมื่อเทียบกับเงินเหรียญสหรัฐอยู่ที่ 30.630.9 บาทต่อเหรียญสหรัฐ ถือว่าแข็งค่าที่สุดในรอบหลายปีที่ผ่านมา ประเทศไทยอาศัยรายได้จากการส่งออกเป็นหลัก รายได้จากการส่งออกคิดเป็นร้อยละ 70 ของรายได้ประชาชาติ

ถ้าเงินบาทแข็งค่าทำให้ผู้ส่งออกมีรายได้น้อยลง จึงร้องเรียนให้รัฐบาลช่วยพยุงราคาค่าเงินเหรียญสหรัฐ เพื่อให้เงินบาทอ่อนตัวลงในอัตราที่เชื่อว่าสามารถจะแข่งขันกับคู่แข่งในต่างประเทศได้ที่ประมาณ 3233 บาทต่อเหรียญสหรัฐ

การแทรกแซงอัตราแลกเปลี่ยนทำได้โดยธนาคารแห่งประเทศไทยนำเงินบาทออกไปซื้อเงินเหรียญสหรัฐเก็บไว้ หรือกำหนดอัตราดอกเบี้ยเงินบาทไว้ที่ระดับต่ำ ไม่จูงใจให้มีการนำเงินต่างประเทศเข้ามาลงทุนในประเทศ แต่กระทบกับการออมเงินของประเทศ

การแทรกแซงอัตราแลกเปลี่ยนทำให้ธนาคารแห่งประเทศไทยรับความเสี่ยงเพิ่มขึ้น และดูไปดูมาเหมือนช่วยส่งเสริมให้กองทุนต่างชาติส่งเงินเข้ามาหากำไรระยะสั้น มีธนาคารแห่งประเทศไทยคอยดูแลไม่ให้เงินที่ส่งเข้ามาอ่อนค่าลงตามกลไกตลาด กองทุนเก็งกำไรทั้งหลายจึงส่งเงินเข้ามาหากำไรโดยการซื้อหุ้น ทำให้ราคาหุ้นสูงขึ้น มีความสุขกันทั่วหน้า จนกว่าเขาจะขายและส่งเงินออกอย่างที่ทำมาแล้วหลายรอบ

ถึงตอนนั้น จะมีเสียงเรียกร้องให้รัฐออกมาตราการช่วยพยุงตลาดหุ้น และดูแลค่าเงินบาทไม่ให้อ่อนตัวเร็วเกินไป เพราะค่าเงินอ่อนทำให้น้ำมันราคาแพง ต้นทุนการผลิตสูงขึ้น ทำให้ผู้ประกอบการเดือดร้อน

เงินดอลล่าร์อ่อนค่า ประชาชนเดือนร้อน เพราะรายได้ดอกเบี้ยจากเงินที่เก็บหอมรอมริบได้ต่ำกว่าอัตราเงินเฟ้อ ยิ่งเก็บยิ่งขาดทุน

เงินดอลล่าร์แข็งค่า ประชาชนก็เดือดร้อนเพราะต้องซื้อสินค้าราคาแพง เนื่องจากน้ำมันราคาแพง และสินค้าเมื่อราคาแพงขึ้นจะลดลงยาก

ธนาคารแห่งประเทศไทยยืนยันที่จะปรับอัตราดอกเบี้ยขึ้นในอนาคตอันใกล้ เพราะเกรงว่าจะเกิดปัญหาที่ว่านี้

เมื่อธนาคารแห่งประเทศไทยรู้สึกว่าใช้เงินแทรกแซงเพื่อพยุงค่าเงินดอลล่าร์ไว้ไม่ให้เงินบาทแข็งค่าเกินไปพอสมควรแล้ว และไม่ยอมเปลี่ยนแปลงนโยบายดอกเบี้ยที่จะปรับให้สูงขึ้น ตามที่ผู้ว่าราชการแห่งประเทศไทยให้สัมภาษณ์เมื่อเร็วๆ นี้ เงินบาทก็แข็งค่าขึ้นตามกลไกตลาด

เมื่อเงินบาทแข็งค่าขึ้น คนที่ได้รับผลกระทบทางลบ คือผู้ส่งออก

ถ้าจะช่วยผู้ส่งออก ธนาคารแห่งประเทศไทยก็จำเป็นต้องใช้เงินเพิ่มเพื่อซื้อเงินเหรียญสหรัฐมาเก็บไว้ หรือคงอัตราดอกเบี้ยไว้ในระดับต่ำต่อไป กระทบถึงการออมของประชาชนและประเทศชาติ

ธนาคารแห่งประเทศไทยจะขาดทุนหรืออัตราเงินเฟ้อจะเพิ่มขึ้น หรือคนที่มีเงินออมเล็กๆ น้อยๆ จะเดือดร้อน คงไม่ใช่ปัญหาของผู้ส่งออก

ส่วนประชาชนที่เงินเหรียญสหรัฐแข็งก็เดือดร้อน เงินเหรียญสหรัฐอ่อนก็เดือดร้อน ไม่ค่อยมีปากมีเสียงอยู่แล้ว จนกว่าราคาสินค้าจะแพงขึ้นจนแบกรับไม่ไหว

ตรงนี้ต้องเฝ้าดูอัตราเงินเฟ้อทั่วไปว่าสูงขึ้นมากน้อยเพียงใด

เท่าที่ฟังดู พักนี้เริ่มบ่นกันมากขึ้นแล้วว่า สินค้าราคาแพง โดยเฉพาะสินค้าอุปโภคและบริโภคประจำวัน

ไหนๆ สัดส่วนรายได้จากการส่งออกสูงถึงร้อยละ 70 ของรายได้ประชาชาติแล้ว ถ้าสัดส่วนนี้จะลดลงบ้าง อาจทำให้โครงสร้างเศรษฐกิจไทยสมดุลมากขึ้นก็ได้

ไหนๆ ผู้ส่งออก โดยเฉพาะผู้ส่งออกรายใหญ่ๆ ต่างได้รับการส่งเสริมการลงทุน มีรายได้ไม่ต้องเสียภาษีแล้ว หรือเสียภาษีแล้วยังเรียกคืนได้ต่อเนื่องกันมาหลายปีแล้ว ช่วงนี้ถ้าต้องขาดทุนกำไรบ้างก็น่าอนุโมทนาสาธุ ถ้าจะช่วยควรช่วยด้วยวิธีอื่น สำหรับผู้ส่งออกที่เดือดร้อนจริงๆ เป็นรายกรณีไป ดีกว่าจะช่วยทั้งระบบด้วยการบิดเบือนอัตราแลกเปลี่ยน

เน็คไทที่ผูกใส่ไปทำงานทุกวันราคาตั้งแต่ตามแผงเส้นละไม่กี่สิบบาท จนถึงเส้นละหลายพันบาทที่วางขายในห้างสรรพสินค้า หรือในร้านปลอดภาษีในสนามบิน ราคาที่แตกต่างกันคงไม่ใช่เพราะอัตราแลกเปลี่ยน ที่แตกต่างกันคือเนื้อผ้า ผีมือ และยี่ห้อ

ดูเหมือนว่านอกจากชาวนา ชาวไร่ คนส่วนใหญ่ของประเทศที่ยากจนไม่สามารถพึ่งพาตัวเองได้ ต้องขอความช่วยเหลือจากรัฐเป็นประจำแล้ว รัฐยังมีภาระต้องรับผิดชอบดูแลผู้ส่งออกและนักเล่นหุ้นด้วยเหตุผลเดียวกัน

เมื่อไรไม่ทราบเหมือนกันครับว่าชาวนา ชาวไร่ กับผู้ส่งออกและนักเล่นหุ้นจะช่วยเหลือตัวเองได้เสียที

ไหนๆ รัฐออกมาตรการประกันรายได้เกษตรกรแล้ว ไม่ลองพิจารณามาตรการประกันรายได้ผู้ส่งออกและนักเล่นหุ้นบ้างหรือครับ เพื่อความยุติธรรม

ออกมาเมื่อไรผมจะหนีไปบวช