อูเบอร์ แกร็บ แท็กซี่

ปัจจุบันนี้คนรุ่นใหม่หรือเจนวาย (Gen Y) นั้น ไม่ค่อยอยากเป็นลูกจ้าง แต่อยากมีกิจการเป็นของตนเอง ซึ่งมีโอกาสเป็นไปได้สูง เพราะแนวโน้มของโลกทุกวันนี้เปิดโอกาสให้ธุรกิจเกิดใหม่ หรือสตาร์ทอัพ (Start Up) นั้น แจ้งเกิดง่ายขึ้น คนจะเป็นเจ้าของกิจการไม่ต้องใช้ทุนเป็นจำนวนมากเหมือนสมัยก่อน แค่มีคอมพิวเตอร์ตัวเดียวสามารถขายสินค้าหรือให้บริการผ่านเว็บไซต์และโซเชียลมีเดียต่างๆ ได้แล้ว โดยไม่ต้องมีหน้าร้าน ไม่ต้องเสียค่าเช่าที่แพงๆ ทำเลดีอีกต่อไป อีกทั้งยังเปิด 24 ชม.ต่อวัน และไม่ต้องมีพนักงานมากมาย

นอกจากนี้ การใช้โทรศัพท์มือถือเติบโตอย่างรวดเร็ว แทบทุกคนจะมีโทรศัพท์มือถือและอินเทอร์เน็ตใช้ ทำให้ยอดผู้ซื้อสินค้าและบริการออนไลน์เพิ่มมากขึ้นอย่างก้าวกระโดด ผู้ประกอบการสามารถปรับตัว โดยการเปิดให้บริการผ่านแอพพลิเคชั่นที่ใช้กับโทรศัพท์มือถือและเป็นที่นิยม

สตาร์ทอัพที่น่าสนใจและตอบโจทย์การเดินทางของคนในเมืองใหญ่ๆ คือ อูเบอร์ (Uber) และแกร็บ (Grab) ซึ่งเป็นสตาร์ทอัพที่เกี่ยวกับการเดินทางโดยแท็กซี่ เพื่อตอบสนองในการหาแท็กซี่ยากในเวลาเร่งด่วน หรือการจราจรติดขัด หรือการที่รถแท็กซี่ปฏิเสธไม่รับผู้โดยสาร ด้วยบรรดาเหตุผลทั้งปวง เช่น บริเวณที่จะไปรถติดบ้าง ต้องส่งรถเข้าอู่บ้าง เป็นต้น

อูเบอร์นั้นเป็นผู้ให้บริการเรียกรถแท็กซี่ผ่านแอพพลิเคชั่น โดยเป็นบริษัทจากซานฟรานซิสโก มลรัฐแคลิฟอร์เนีย แต่ปัจจุบันเปิดดำเนินการในหลายประเทศทั่วโลกตามเมืองใหญ่ๆ โดยตามระบบของอูเบอร์นั้น จะมีระบบแจ้งตำแหน่ง GPS (Global Positioning System) ที่บอกให้คนขับทราบว่าลูกค้าอยู่ตรงไหน แล้วระบบจองอูเบอร์จะค้นหารถแท็กซี่ในเครือที่อยู่ใกล้ที่สุดให้มารับลูกค้าไปยังจุดหมายปลายทางที่ต้องการมีอัตราค่าโดยสารที่แน่นอน ไม่ปฏิเสธผู้โดยสาร โดยทั้งรถและผู้ขับขี่ไม่ได้จดทะเบียนเป็นรถสาธารณะกับทางหน่วยงานราชการใดๆ อูเบอร์ไม่ใช่แท็กซี่จริงๆ เพียงแต่ใครที่มีรถส่วนตัวและอยากมาเข้าร่วมกับอูเบอร์เพื่อรับจ้างขับรถส่งผู้โดยสารกับอูเบอร์จะสามารถสมัครได้ อูเบอร์จึงทำรายได้มาก แต่อูเบอร์มีปัญหาตลอดในต่างประเทศ ทั้งจากหน่วยงานของรัฐ เพราะไม่ได้ขออนุญาตให้ถูกต้อง และจากการประท้วงของผู้ขับขี่แท็กซี่ที่ขออนุญาตถูกต้อง และต้องสูญเสียรายได้ เนื่องจากคนนิยมใช้อูเบอร์มากกว่า ราคาถูกกว่า

ส่วนแกร็บนั้น เป็นแอพพลิเคชั่นและสตาร์ทอัพที่เกิดจากการที่กลุ่มนักศึกษาปริญญาโทบริหารธุรกิจ (MBA) มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ได้คิดค้นระบบการเรียกแท็กซี่ขึ้น และส่งแผนธุรกิจดังกล่าวเข้าประกวดในการแข่งขันแผนธุรกิจของทางคณะบริหารธุรกิจ ที่มหาวิทยาลัยดังกล่าวและได้รับรางวัลชนะเลิศ ต่อมาได้มีการขยายนำแนวคิดมาเปิดให้บริการเรียกแท็กซี่ในประเทศต่างๆ เช่น มาเลเซีย เพราะนักศึกษาคนหนึ่งที่คิดค้นแอพพลิเคชั่นดังกล่าวมาจากประเทศนี้ ประเทศไทยได้ดำเนินการโดยคุณจุฑาศรี คูวินิชกุล ซึ่งเป็นผู้ร่วมชั้นเรียนเอ็มบีเอที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด

สถานะของสตาร์ทอัพดังกล่าวในประเทศไทยนั้น ในปัจจุบันแกร็บไม่มีปัญหาอะไร เพราะเป็นเพียงแอพพลิเคชั่นที่ใช้เรียกรถแท็กซี่ที่รถในสังกัดจดทะเบียนรถสาธารณะ ผู้ขับขี่เป็นผู้ที่จดทะเบียนเป็นผู้ขับขี่รถสาธารณะอย่างถูกต้องตามกฎหมาย เป็นการอำนวยความสะดวกให้กับประชาชนและผู้ขับรถแท็กซี่ แต่สำหรับอูเบอร์นั้น เป็นการใช้รถผิดประเภท นำรถยนต์ส่วนบุคคลมาใช้รับจ้างสาธารณะ ผู้ขับขี่ไม่มีใบอนุญาตสำหรับขับขี่รถสาธารณะ ไม่ได้ปฏิบัติตามข้อกำหนดต่างๆ ของรถสาธารณะจึงเป็นการให้บริการที่ผิดกฎหมาย

แต่หากเป็นบริการแกร็บอะคาร์ (Grab a Car) ที่ผู้ขับขี่เป็นบุคคลธรรมดา ไม่ได้เป็นรถแท็กซี่สาธารณะเหมือนอย่างแกร็บทั่วไป ถือได้ว่า แกร็บอะคาร์มีปัญหาเช่นเดียวกับอูเบอร์

เมื่ออูเบอร์เป็นการให้บริการที่ผิดกฎหมาย จึงมีการล่อซื้ออย่างหนัก โดยเจ้าหน้าที่หน่วยงานรัฐได้เรียกใช้บริการรถที่ขับในสังกัดอูเบอร์เข้ามารับแล้วทำการจับกุม ทั้งในกรุงเทพฯ เชียงใหม่ โดยพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 มีทั้งโทษปรับสูงสุด 2,000 บาท และอบรมกฎหมาย 3 ชั่วโมง บันทึกประวัติผู้ขับขี่ ถ้ากระทำความผิดซ้ำอาจถูกเพิกถอนใบขับขี่ได้จนหลายคนที่มารถมาส่งเพื่อน ส่งญาติที่สนามบิน พลอยถูกจับไปด้วย เพราะเข้าใจผิดว่าเป็นอูเบอร์

การล่อซื้อดังกล่าวสร้างความสับสนให้ประชาชนหลายกลุ่ม ว่าอูเบอร์ทำผิดกฎหมายหรือไม่ เพราะเจ้าหน้าที่ดำเนินการกับผู้ขับขี่ แต่ไม่ได้ดำเนินการกับบริษัทอูเบอร์ และจะเห็นป้ายโฆษณาอูเบอร์ขนาดใหญ่ริมถนน เคาน์เตอร์รับสมัครผู้ขับขี่อูเบอร์ได้ตามห้างต่างๆ หากอูเบอร์ประกอบกิจการโดยผิดกฎหมาย ทำไมจึงยังตั้งบริษัทและรับสมัครสมาชิกอยู่ได้

ในความเป็นจริง ต้องยอมรับว่าอูเบอร์ให้บริการที่ดีและสะดวก ประชาชนผู้ใช้บริการพอใจ เพราะปัจจุบันผู้โดยสารมีปัญหากับรถแท็กซี่สาธารณะมากมายที่ปฏิเสธรับผู้โดยสาร

ล่าสุด รถแท็กซี่ที่จดทะเบียนเป็นรถยนต์สาธารณะยังมีปัญหา เช่น คนขับขี่รถแท็กซี่หญิงไล่ผู้โดยสารลงจากรถ รวมทั้งคุณบอย-ถกลเกียรติ วีรวรรณ ผู้กำกับชื่อดังถูกกรรโชกทรัพย์

จึงควรต้องพิจารณาต่อไปว่าจะดำเนินการอย่างไรต่อไปกับอูเบอร์ดี จะให้ยกเลิกการให้บริการโดยสิ้นเชิง หรือจะทำให้อูเบอร์ถูกต้องตามกฎหมาย มีการจัดระเบียบแบบที่ทำกับวินมอเตอร์ไซค์รับจ้าง (ที่เคยเป็นเรื่องที่ผิดกฎหมาย และกลายเป็นเรื่องที่ถูกกฎหมายในที่สุด) เพราะจะปล่อยให้เป็นปัญหาที่ไม่ชัดเจนต่อไปและปราบปรามกันในลักษณะนี้ ไม่เกิดผลดีต่อสังคมอย่างแน่นอน