ธรรมกายเจลิสม์

โดย...กรกิจ ดิษฐาน

ผมมานึกๆ ดูธรรมกายนี่คล้ายๆ เทเลแวนเจลิสม์อยู่เหมือนกัน ชอบสร้างอะไรใหญ่โต หลงใหลในเมกะโปรเจกต์ เสาะหาสาวกให้มากๆ เข้าไว้ เจ้าสำนักเป็นนักเทศน์ฝีปากดี และชอบเทศน์เข้าเรื่องบริจาคเงินทำบุญให้มากๆ ใช้มัลติมีเดียได้อย่างช่ำชอง

เทเลแวนเจลิสม์ คืออะไร?

ที่อเมริกามีนักเทศน์ในคริสต์ศาสนาประเภทหนึ่งเรียกว่า เทเลแวนเจลิสม์ (Televangelism) หมายถึงพวกนักเทศน์เปิดสำนักประกาศข่าวดี (จากพระคัมภีร์) ผ่านทางช่องดาวเทียมหรือเคเบิลทีวี ที่รัฐไม่ค่อยเข้ามาควบคุม มักสร้างสำนักใหญ่โต ใช้อภิมหาโปรเจกต์ดึงคนให้ตะลึงงัน จึงมีสาวกหลายพันหรือหลายหมื่น จึงเรียกว่า เมกะเชิร์ช (Megachurch) พออินทรีย์แก่กล้าก็จะสยายปีกไปบอกข่าวดีในต่างแดน สร้างเครือข่ายให้มันใหญ่เข้าไว้ และพยายามโปรโมทตัวเองสู่สากลเพื่ออ้างว่าชาวโลกยอมรับในแนวทาง

พวกเทเลแวนเจลิสต์มักเทศน์ให้คนหวังรวยหรือกล่อมให้เชื่อว่าพระคัมภีร์คือลายแทงทางเศรษฐี (คำสอนแนวนี้เรียกว่า Prosperity theology หรือเทววิทยาแห่งความมั่งคั่ง) เนื้อหาสาระเรื่องศีลธรรมจรรยาไม่ค่อยมี ยิ่งไปกว่านั้นพวกนักเทศน์เทเลแวนเจลิสม์ มักรวยล้นฟ้าแถมใช้เงินเหมือนโปรยเล่น เพราะกล่อมให้เชื่อว่าทำเท่านี้ จะได้กลับคืนมาไม่รู้เท่าไหร่ คนจึง “ทำบุญ” ให้เยอะ ด้วยเชื่อว่าพวกนี้เป็นทูตผู้นำข่าวดี (คือทางรวย) มาบอก หรือไม่ก็เชื่อว่าทางสำนักจะนำเงินบุญไปต่อยอดกุศลด้านอื่นๆ

แต่ที่แน่ๆ คือ นักเทววิทยากระแสหลักไม่ค่อยสบอารมณ์ บอกว่าคำสอนของพวกเทเลแวนเจลิสม์ขัดกับค่านิยมทั้งคริสตังและคริสเตียน เช่น ความถ่อมตน ความสันโดษ (ดังในพระคัมภีร์ว่า - ความสุขมีแก่ท่านผู้ขัดสน เพราะอาณาจักรของพระเจ้าเป็นของท่านแล้ว - ลูกา 6:20) พวกเจ้าสำนักเหล่านี้สอนให้คนแสวงหาความมั่งคั่งทางวัตถุ ซึ่งอันที่จริงไม่ใช่เรื่องผิดเพราะเรายังมีชีวิตในทางโลก แต่การละเลยแง่มุมทางทางศีลธรรมทำให้เทเลแวนเจลิสม์ดูเหมือนการโฆษณาชวนเชื่อโดยอ้างพระเจ้าเสียมากกว่า

เจ้าสำนักมีแต่รวยเอาๆ มีคฤหาสน์หลังโต มีเครื่องบินเจ็ตส่วนตัว ส่วนสาวกก็ทำบุญเป็นบ้าเป็นหลัง ไม่มีวันได้รวยกับเขาเสียที ทั้งยังหมดโอกาสที่จะยกระดับจิตวิญญาณอย่างแท้จริง

เทเลแวนเจลิสม์แย้งคริสเตียนกระแสหลักว่า ถ้าไม่สอนอย่างนี้คนก็ไม่เข้าโบสถ์ แล้วเย้ยว่านิกายหลักๆ ตอนนี้คนโหรงเหรงเพราะสอนแต่แบบเดิมๆ ใช้มัลติมีเดียก็ไม่เป็น ฟังแล้วคล้ายเจ้าสำนักสายพุทธบ้านเราที่อ้าง “อุบาย” ดึงคนเข้าหาวัดกันจนพร่ำเพรื่อ จนผมเริ่มสงสัยว่าไอ้อุบายดึงคนนี่มันทำให้คนเข้าวัดมากขึ้นก็จริง แต่คุณภาพทางธรรมลดลงหรือเปล่า?

อ่านแล้วคล้ายธรรมกายไหม? เป็นไปได้ไหมที่พระธัมมชโยหรือระดับนำในธรรมกายจะเลียนแบบแนวทางของพวกเทเลแวนเจลิสม์ โดยเฉพาะเรื่อง Prosperity theology นำมาแปลงเป็น Prosperity buddhology (พุทธศาสตร์แห่งความมั่งคั่ง)

พุทธศาสตร์แห่งความมั่งคั่งเหมาะสมหรือไม่? ผมว่าต้องดูเป็นกรณีๆ ไป ถ้าเจ้าสำนักสอนให้คนอื่นทำบุญเพื่อปฏิบัติจาคะบารมี คือ สละมมังการ (ของกู) เพื่อนำไปสู่การสละอหังการ (ตัวกู) นั่นก็ดีไป ยิ่งคนสอนเป็นพระจนๆ เป็นอาจารย์สมถะปอนๆ กินอยู่ด้วยแล้วยิ่งน่าเชื่อถือว่าหวังให้เราได้ดีโดยไม่หวังสิ่งตอบแทน

เช่น ในอดีตเกจิอาจารย์มักทำเครื่องรางของขลังจำพวกให้รวย ก็เพื่อจะโปรดศิษยานุศิษย์ให้มีกินมีใช้ พอมีกินมีใช้แล้วถึงจะมีเวลามาปฏิบัติธรรม เพราะระดับคนสามัญเขาไม่เห็นหรอกว่าธรรมะจะช่วยให้อิ่มท้อง

แต่ถ้าเจ้าสำนักสอนธรรมอย่างนี้ เพื่อหวังโภคทรัพย์ หวังนอนกุฎีหรู นั่งยานแพงๆ สร้างถาวรวัตถุใหญ่โตโดยไม่จำเป็น ผมว่าไม่ผิดอะไรกับพวกเทเลแวนเจลิสม์จอมปลอม

ที่เทเลแวนเจลิสม์ถูกวิจารณ์หนักเพราะสอนให้คนทำบุญมากๆ แต่นำเงินไปใช้เพื่อเสพสุขส่วนตน ส่วนธรรมกายนั้นผมเห็นนำปัจจัยไปใช้เผยแพร่พุทธธรรมในระดับโลก เพียงแต่เพราะคำสอนของธรรมกายมีปัญหา ทำให้ “ความดี” เรื่องนี้พลอยมีมลทินไปด้วย

เทววิทยาแห่งความมั่งคั่งกับพุทธศาสตร์แห่งความมั่งคั่งไม่ใช่เรื่องผิด และยังอาจเหมาะจริตของบางรูปนาม เพียงแต่มันอันตรายเหมือนเล่นกับไฟ ถ้าผู้สอนแนวทางนี้พลาดไปก็ถูกไฟแห่งความละโมบเผาตัวเองเอาง่ายๆ

สำหรับผู้ที่มุ่งทางโลกก็ต้องขวนขวายกันต่อไป แต่สำหรับผู้มุ่งไปสู่ทางความหลุดพ้น ขอให้ระลึกคำพระพุทธเจ้าองค์ว่า “ให้ชักสะพานเสีย” อย่าไปตอแยกับมัน