ภาษีต้องคุ้มค่า

ท่ามกลางสภาวะการเปลี่ยนแปลงของการค้าโลก ภายหลังจากภาวะเศรษฐกิจโลกซบเซา รวมทั้งการที่ไทยสูญเสียความสามารถในการแข่งขันทางการค้าช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา แต่ไทยยังคงสนับสนุนการลงทุน ทั้งที่เป็นนโยบายของรัฐและผ่านสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) แบบเดิมๆ ที่ไม่ยืดหยุ่น และไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอที่จะดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ

นอกจากนี้ การส่งเสริมการลงทุนยังมุ่งเน้นไปที่มาตรการภาษีเป็นหลัก ล่าสุด พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมว่าด้วยการส่งเสริมการลงทุน พ.ศ. 2559 ที่มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 25 ม.ค. 2560 ก็ยังให้ความสำคัญกับการลดภาษีเช่นเดิม มีการยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลสูงสุดถึง 13 ปี สำหรับกิจการที่ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมขั้นสูง การวิจัยและพัฒนา จากเดิมที่เคยได้ไม่เกิน 8 ปี รวมทั้งการลดหย่อนภาษีเงินได้นิติบุคคลไม่เกิน 50% ของอัตราปกติเป็นระยะเวลา 10 ปี สำหรับกิจการที่ควรได้รับการลดหย่อนภาษีเงินได้แทนการยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล

อย่างไรก็ตาม ยังมีการให้สิทธิแก่กิจการที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุนที่ไม่ได้รับยกเว้น หรือลดหย่อนภาษีเงินได้นิติบุคคล สามารถหักเงินที่ใช้ไปในการลงทุนในการประกอบกิจการที่ได้รับการส่งเสริมจากกำไรสุทธิได้ โดยบีโอไอ ระบุว่า เป็นเครื่องมือใหม่ที่ไม่เคยใช้มาก่อน และการยกเว้นอากรขาเข้าสำหรับของที่ผู้ที่ได้รับการส่งเสริมนำเข้ามาเพื่อใช้ในการวิจัยและพัฒนา รวมถึงการทดสอบที่เกี่ยวข้อง เป็นต้น

ทั้งนี้ หากย้อนกลับไปประเทศไทยมีนโยบายส่งเสริมการลงทุนมากว่า 40 ปีแล้ว มีการอนุมัติการส่งเสริมการลงทุนจำนวนมากมาย แต่ปัญหาตลอดระยะเวลาหลายปีที่ผ่านมา คือ ระบบฐานข้อมูลที่มีอยู่มากมาย ไม่เคยถูกนำมาวิเคราะห์หรือสังเคราะห์ ว่ามาตรการหรือสิทธิประโยชน์ต่างๆ ที่รัฐสูญเสียไปในแต่ละปีมีจำนวนมากน้อยเพียงไร และหวนกลับมาสร้างประโยชน์ให้กับประเทศในรูปแบบต่างๆ อย่างไรบ้าง

นอกจากนี้ ยังไม่มีข้อมูลที่จะบ่งชี้ได้ว่ากิจการที่ขอส่งเสริมการลงทุนได้รับบัตรส่งเสริมแล้ว มีการลงทุนที่แท้จริงมากน้อยเพียงใด กิจการได้รับบัตรส่งเสริมแล้วไม่ยอมลงทุนเกิดจากสาเหตุอะไร ในโครงการชนิดใด กิจการใดที่ควรหยุดให้การส่งเสริม เพราะมีการแข่งขันกันในระบบมากเพียงพอ หรือเพราะมีการผลิตส่วนเกินแล้ว หรือกิจการใดที่ระบบเศรษฐกิจยังต้องการ แต่ไม่สามารถเกิดได้ เพราะไม่ได้รับการส่งเสริม หรือตกสำรวจไป เป็นต้น

ข้อมูลเหล่านี้ล้วนแล้วแต่สำคัญต่อการพิจารณานโยบายส่งเสริมการลงทุนของไทยที่นอกจากสำนักงานบีโอไอจะต้องมีแล้ว ยังจะต้องเปิดเผยต่อสาธารณชนให้สามารถค้นคว้าและนำข้อมูลไปวิเคราะห์ได้อีกด้วย เพื่อให้มีการตรวจสอบความโปร่งใสในการอนุมัติการส่งเสริม รวมทั้งกระตุ้นให้สำนักงานบีโอไอและรัฐบาลพยายามปรับปรุงมาตรการส่งเสริมให้ทันกับสถานการณ์การค้าการลงทุนโลกที่เปลี่ยนไป

โดยเฉพาะสำนักงานบีโอไอมีฐานข้อมูลการลงทุนขนาดใหญ่หรือบิ๊กดาต้า ที่สามารถนำเทคโนโลยีการวิเคราะห์สังเคราะห์ข้อมูล (Data Analytic) มาใช้ ช่วยให้ได้ผลการวิเคราะห์ที่รวดเร็วและทันสถานการณ์

ที่สำคัญการสังเคราะห์ข้อมูลและเปิดเผยสู่สาธารณะจะช่วยให้นักลงทุนของไทยสามารถวางแผนการลงทุนให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยน และยังทำให้ประชาชนได้รู้ว่าเงินภาษีทุกบาทที่ใช้ไปในการส่งเสริมการลงทุนนั้นถูกใช้อย่างมีค่าและผลประโยชน์กลับมาที่ประชาชนอย่างแท้จริง