มองไปข้างหน้า 2560 (2)

12 มกราคม 2560

โดย...ภุมรัตน ทักษาดิพงศ์

ภาพความมั่นคงทางการเมืองของไทยชัดเจนขึ้นเมื่อนายกรัฐมนตรีได้แถลงเรื่องการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว พ.ศ. 2557 เพื่อนำไปสู่การปรับปรุงแก้ไขบางประเด็นของร่างรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน ภาพการเมืองในปี 2560-2561 ถือเอางานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในพระบรมโกศ ตามด้วยพระราชพิธีบรมราชาภิเษกของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เป็นตัวตั้ง จึงเป็นที่ชัดเจนแล้วว่าจะไม่มีการเลือกตั้ง

มีเหตุผลอธิบายได้ในทุกขั้นตอนตั้งแต่การแก้ไขรัฐธรรมนูญชั่วคราว ซึ่งจะพิจารณา 3 วาระรวดในวันศุกร์นี้ที่ 13 ม.ค. 2560 และนำขึ้นทูลเกล้าฯ เพื่อทรงลงพระปรมาภิไธย ซึ่งคงเสร็จก่อน 6 ก.พ. 2560 จากนั้นรัฐบาลมีเวลา 30 วันในการแก้ไขรัฐธรรมนูญ และอีก 90 วันที่อยู่ในพระราชอำนาจ หลังจากรัฐธรรมนูญประกาศใช้ คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) มีเวลา 240 วัน เพื่อร่าง พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญ 10 ฉบับ จากนั้นสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) มีเวลา 60 วันในการพิจารณาผ่านเป็นกฎหมาย และคณะกรรมการเลือกตั้ง ต้องจัดให้มีการเลือกตั้งภายใน 150 วันหลังจากมีการประกาศใช้กฎหมายเลือกตั้ง สส.และกฎหมายสรรหา สว. นั่นเป็นเวลาสูงสุดซึ่งของจริงอาจเร็วกว่านี้ สรุปว่า มีความเป็นไปได้ค่อนข้างสูงที่จะมีการเลือกตั้งเร็วที่สุดในต้นถึงกลางปี 2561 ซึ่งน่าจะทำให้ประชาชนส่วนใหญ่ที่ต้องการปฏิรูปก่อนการเลือกตั้งพอใจ

ที่เขียนภาพการเมืองปี 2560 โดยรวมได้เช่นนี้ เพราะนายกรัฐมนตรีได้ประกาศออกมาชัดเจนแล้ว ส่วนที่ยังไม่ประกาศก็เขียนไม่ได้ สำหรับนักการเมืองทั้งหลายต้องเตรียมปรับตัวเองให้เข้าสภาพแวดล้อมใหม่ เพราะรัฐธรรมนูญจะมีกฎกติกาใหม่ๆ ออกมาอีกมากมาย นักการเมืองจะมาสร้างความขัดแย้งของคนในชาติอย่างที่ผ่านมาไม่ได้อีกแล้ว สิ่งที่นักการเมืองควรสุมหัวกันคิดคือ จะช่วยกันวางอนาคตของชาติกันอย่างไร

วันนี้เรามีพูดกันต่อถึงเรื่องความมั่นคงทางเศรษฐกิจและอื่นๆ ในปี 2560 ว่า รัฐบาลจะเผชิญกับปัญหา ความท้าทาย ภัยคุกคามต่อความมั่นคงของชาติในเรื่องใดบ้าง เพื่อรัฐบาลจะบริหารจัดการได้ถูกต้อง

ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ

ปัญหาด้านเศรษฐกิจในปี 2560 ยังไม่ถึงกับเป็นภัยคุกคาม แต่เป็นสิ่งท้าทายต่อรัฐบาล โดยเฉพาะปัญหาเศรษฐกิจระดับรากหญ้า ที่โพลทุกสำนักสำรวจความเห็นของประชาชนเมื่อใดตั้งแต่ต้นปีจนถึงปลายปี 2559 สรุปตรงกันคือ คนรากหญ้ายังมีปัญหาเรื่องปากท้อง และเรียกร้องให้รัฐบาลช่วยเหลือและเป็นประเด็นอ่อนไหวที่ฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองใช้โจมตีรัฐบาลตลอดมา ซึ่งรัฐบาลได้มีโครงการต่างๆ มากมายช่วยเหลือคนกลุ่มนี้ ซึ่งถือว่าเป็นกลุ่มที่ทำให้เงินหมุนเวียน เศรษฐกิจเคลื่อนไหว ถือว่ายังโชคดีที่ปลายปี 2559 สินค้าเกษตรบางชนิด เช่น ยาง อ้อย (น้ำตาล) ราคาดีขึ้น แต่ราคาข้าว มันสำปะหลัง ยังไม่ดี ในขณะที่สำนักวิจัยทุกสำนักมีความเห็นสอดคล้องกันว่า การขยายตัวทางเศรษฐกิจปี 2560 น่าจะเกิน 3% เพราะจะมีการลงทุนขนาดใหญ่รวมหลายแสนล้านบาท

เรียกว่ารัฐบาลพอประคองเอาตัวรอดไปได้อีกปีหนึ่งท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจโลกที่ยังไม่ฟื้นตัว แต่หากราคาน้ำมันดีขึ้น ประเทศผู้ผลิตและ
ส่งออกน้ำมันมีรายได้มากขึ้น เราก็อาจขายสินค้าได้มากขึ้น เช่นเดียวกัน การท่องเที่ยวคงเป็นพระเอกเช่นปีก่อนๆ แม้มีปัญหาจากนักท่องเที่ยวจีนบ้างก็ตาม

ความมั่นคงทางเศรษฐกิจของโลกจะเน้นเรื่องใหญ่ๆ สองเรื่อง คือ “ความมั่นคงด้านอาหาร และความมั่นคงด้านพลังงาน” ที่ต้องไม่ขาดแคลนและไม่มีราคาสูงเกินไป ประเทศไทยในปี 2560 คงไม่มีปัญหาเรื่องนี้ แม้ราคาน้ำมันจะขยับขึ้นอีกเล็กน้อยก็ตาม

ความมั่นคงด้านสังคมวัฒนธรรม

สิ่งท้าทายรัฐบาลในปี 2560 ทางด้านสังคม คือ การปฏิรูปตำรวจ การศึกษา และการศาสนา สิ่งที่เป็นปัญหาและท้าทายต่อรัฐบาล คือ การบังคับใช้กฎหมายกับคดีธัมมชโย ที่ประชาชนเฝ้าจับตาดู ในขณะเดียวกัน รัฐบาลก็ต้องระวังไม่ให้เกิดความรุนแรงในการบังคับใช้กฎหมาย สิ่งที่ท้าทายและน่าเป็นห่วงมากกว่านี้คือ ความพยายามของผู้กระทำผิดที่พยายามยุแหย่ ขยายประเด็นให้เป็นความขัดแย้งระหว่างศาสนา และดึงนักการศาสนาหัวรุนแรงจากประเทศเพื่อนบ้านเข้ามาเกี่ยวข้อง นี่เป็นโจทย์สำคัญที่รัฐบาลต้องหาทางป้องกัน ระงับยับยั้ง

ความมั่นคงด้านการทหาร

ยังไม่มีสิ่งบอกเหตุที่ไทยจะประสบกับภัยคุกคามด้านการทหารจากนอกประเทศด้วยกำลังขนาดใหญ่ หรือจะถูกดึงเข้าสู่เวทีความขัดแย้งทางการทหารกับต่างประเทศ ยังไม่มีสิ่งบอกเหตุว่าความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้านจะมีปัญหาจนนำไปสู่การสู้รบบริเวณพรมแดนดังที่เคยปรากฏมา แต่กองทัพไทยต้องพัฒนาให้ทันสมัยอยู่เสมอ

อย่างไรก็ดี ไทยต้องระมัดระวังมากขึ้นจากภัยคุกคามของการก่อการร้ายระหว่างประเทศ หลังจากที่อินโดนีเซียและฟิลิปปินส์ร่วมกันทำลายฐานที่มั่นของกลุ่มไอเอสที่เกาะสุลาเวสีในอินโดนีเซีย ทำให้พวกนี้แตกรัง บางส่วนหนีไปอยู่มาเลเซีย และบางส่วนอาจเข้ามาในไทย

ความมั่นคงด้านสิ่งแวดล้อม และภัยพิบัติทางธรรมชาติ

โลกร้อนขึ้นก่อให้เกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติที่รุนแรงขึ้น เรื่องที่เป็นปัญหาและท้าทายต่อรัฐบาลในปี 2560 คือ ปัญหาภัยแล้งและน้ำท่วมรุนแรงขึ้น ส่วนในปี 2560 จะรุนแรงมากน้อย หรือเท่ากับปี 2559 ต้องให้กรมอุตุนิยมวิทยาเป็นคนทำนาย แม้เป็นเรื่องป้องกันยาก แต่สามารถลดความเสียหายได้เพราะรู้ล่วงหน้าจากการพยากรณ์ทางอากาศของโลก

ความมั่นคงด้านสุขภาพ

ภัยคุกคามด้านสุขภาพต่อไทยในปี 2560 ที่ไทยอาจเผชิญ คือ การแพร่ระบาดของโรคร้ายใหม่จากต่างประเทศ เช่น โรคซิกา หรืออาจมีโรคร้ายแรงชนิดใหม่อุบัติขึ้น ซึ่งเป็นเรื่องที่บอกล่วงหน้าไม่ได้ว่าจะเกิดโรคร้ายแรงชนิดใหม่หรือไม่ในปี 2560 การเปลี่ยนแปลงสภาพบรรยากาศของโลกก่อให้เกิดโรคแปลกใหม่ที่คาดไม่ถึงได้ ซึ่งสาธารณสุขของไทยนับว่ามีประสิทธิภาพในระดับที่น่าพอใจที่สามารถป้องกันการแพร่ระบาดโรคร้ายแรงสู่ไทยได้

สถานการณ์ด้านความมั่นคงของประเทศโดยรวมในปี 2560 น่าจะสงบเรียบร้อยดี และรัฐบาลคุมสถานการณ์ได้ แต่สิ่งที่ท้าทายต่อรัฐบาลคือ การเร่งแก้ปัญหาเศรษฐกิจโดยเฉพาะระดับรากฐาน