อีซี่พาสหมกเม็ด

ด้วยวาระซ่อนเร้นของโครงการบัตรผ่านทางพิเศษอัตโนมัติ หรืออีซี่พาส ที่มีเบื้องหลังโยงไปกับการที่การทางพิเศษแห่งประเทศไทย หรือ กทพ. ไม่ต้องการแบกภาระภาษีมูลค่าเพิ่ม ซึ่งแบกมาเกือบ 18 ปี (2535) หรือเป็นเงินเกือบ 1 หมื่นล้านบาท

ทำให้โครงการอีซี่พาสที่ควรจะเป็นโครงการที่ดี ช่วยให้ผู้ใช้บริการทางด่วนได้สะดวกรวดเร็วสมกับคำว่าทางด่วนจริงๆ เพราะเชื่อกันว่าการใช้ระบบเก็บค่าผ่านทางอัตโนมัติจะช่วยแก้ปัญหารถกระจุกที่หน้าด่านเก็บเงินได้ อีซี่พาสทำให้รถผ่านด่านเก็บเงินได้ถึง 1,200 คันต่อชั่วโมง ขณะที่ระบบปัจจุบันรถผ่านด่านเก็บเงิน 450 คันต่อชั่วโมง

จากวาระซ่อนเร้นดังกล่าว ทำให้บัตรอีซี่พาสจึงมีการใช้ที่ไม่พร้อม และเต็มไปด้วยปัญหาและเสียงด่า ตั้งแต่บัตรต้องเสียเงินค่ามัดจำใบละ 1,000 บาท ซึ่ง พ.ท.ทวีสิน รักกตัญญู ผู้ว่าการ กทพ. ออกมาให้เหตุผลแปลกในการเก็บค่ามัดจำบัตรที่สูงถึงใบละ 1,000 บาท ว่า เพื่อต้องการให้คนซื้อบัตรเห็นคุณค่าของบัตร ไม่ทิ้งขว้างปล่อยให้บัตรชำรุดหากได้บัตรไปฟรี รวมทั้งให้ผู้ใช้บัตรรู้สึกว่าเป็นลูกค้าพิเศษ หรือเอกซ์คลูซีฟ ทำให้ได้บริการช่องทางพิเศษ ทางผู้ว่าการ ทวีสิน บอกว่า จริงๆ จะลดราคาค่ามัดจำบัตรก็ได้ แต่อาจขัดกับหลักการของ กทพ. ส่วนเงินค่ามัดจำบัตรอีซี่พาส ทาง กทพ.บอกว่ายังไม่รู้ว่าจะนำเงินค่ามัดจำที่ได้ไปทำอะไร และได้แยกบัญชีออกไปต่างหากไม่รวมเป็นรายรับ

นอกจากเหตุผลในการเก็บเงินค่ามัดจำบัตรที่แปลก ไม่เป็นเหตุเป็นผลสมกับระดับผู้ว่าการ กทพ.คิดแล้ว ในเรื่องของการจำหน่ายบัตรอีซี่พาส ขณะนี้มีจำหน่ายเพียง 2 จุดที่ด่านทางด่วน และเป็นด่านซึ่งอยู่ปริมณฑล สร้างความลำบากให้ผู้ต้องการซื้อบัตรอีซี่พาส ขาดการวางแผนผลิตบัตรออกมาให้เพียงพอหากกทพ.ต้องการในระบบอีซี่พาสมาแก้ปัญหารถกระจุกตัวที่ด่านจ่ายเงินจริงๆ

ทำให้แทนที่การใช้บัตรอีซี่พาสจะช่วยแก้ปัญหารถกระจุกตัวที่หน้าด่านจ่ายเงิน กลายเป็นอีซี่พาสทำให้รถติดมากขึ้น เพราะต้องปรับช่องจ่ายเงิน 13 ช่อง เพื่อเป็นช่องเอกซ์คลูซีฟให้กับบัตรอีซี่พาส ยังไม่นับรวมระบบของบัตรที่ยังไม่เสถียร เนื่องจากเครื่องอ่านบัตรหลายครั้งไม่อ่าน รวมทั้งปัญหาคาใจ เมื่อทางด่วนจะแก้ปัญหา ทำไมไม่อำนวยความสะดวกแจกบัตรให้ฟรี อีกทั้งเมื่อต้องจ่ายเงินล่วงหน้าในบัตรเติมเงิน ทำไมไม่ให้ส่วนลด

ที่สำคัญ หลัง กทพ.เริ่มใช้บัตรอีซี่พาส ทำไมถึงเลิกคูปองทางด่วนที่เป็นกระดาษ ซึ่งเป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการจ่ายค่าทางด่วนนอกจากจ่ายเงินสด และคูปองกระดาษทางด่วนยังช่วยลดเวลาจ่ายเงิน แก้ปัญหารถกระจุกตัวที่หน้าด่านจ่ายเงินได้ด้วย

ปัญหาที่เกิดขึ้นทั้งหมดจากการนำบัตรอีซี่พาสมาใช้ เป็นผลจาก 1 ใน 8 ภารกิจที่ผู้ว่าการ กทพ. ต้องทำก่อนหมดวาระใน 9 เดือน ต้องติดอีซี่พาสทุกด่านตามมติ ครม.เมื่อปี 2551 ถึงจะมีการพิจารณาโอนภาระภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือแวต 7% ไปให้ผู้ใช้ทางด่วนจ่ายได้ หรือผู้ใช้ทางด่วนจะต้องจ่ายเงินเพิ่มจากรถยนต์ 4 ล้อ 45 บาท เป็น 48 บาท หรือขึ้นอีก 3 บาทนั่นเอง

รัฐบาลจึงควรเข้าไปแก้ปัญหาแวตทางด่วนให้ตรงจุด ไม่ควรนำมาผูกกับการใช้บัตรอีซี่พาสแบบไม่พร้อม จนทำให้เป็นปัญหาที่ซ้อนปัญหามากขึ้นแบบนี้