"แยกขยะ-ทิ้งให้ลงถัง" คำขอจากจิตอาสาถึงคนไทยที่สนามหลวง
คำแนะนำของ "จิตอาสาคนรุ่นใหม่" ต่อพฤติกรรมการทิ้งขยะของคนไทยที่ท้องสนามหลวง
โดย...วรรณโชค ไชยสะอาด
หนึ่งในปัญหาที่ต้องเผชิญยามผู้คนมารวมตัวกันเป็นจำนวนมากหนีไม่พ้น “ขยะ”
แต่ละวันท้องสนามหลวงเป็นสถานที่รองรับพี่น้องประชาชนนับหมื่นชีวิตที่หลั่งไหลเดินทางมาถวายบังคมพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ปริมาณขยะจึงเพิ่มขึ้นตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ตัวเลขจากสำนักสิ่งแวดล้อมระบุว่า มีจำนวนขยะเฉลี่ยสูงถึงวันละ 76 ตัน โดยเจ้าหน้าที่แบ่งการจัดเก็บออกเป็น 3 รอบ ได้แก่ 9.00-14.00 น. 14.00 น.-19.00 น.และ 19.00 น.-24.00 น. ระดมเจ้าหน้าที่กว่า 2,400 คน จาก 42 เขต จิตอาสากว่า 1,000 คน เดินขอรับขยะโดยตรง ซึ่งแบ่งขยะออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ขยะรีไซเคิล ขยะทั่วไป และขยะเศษอาหาร
ที่น่าสนใจคือ ข้อสังเกตของกลุ่มอาสาสมัครวัยรุ่นต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า สาเหตุสำคัญของปัญหาขยะก็คือผู้คนจำนวนไม่น้อย ไม่ให้ความสนใจกับการคัดแยกขยะและทิ้งขยะไม่ลงถัง
ธิดารัตย์ ด้วงมี วัย 22 ปี จิตอาสาทำดีเพื่อพ่อหลวง ที่เดินรองรับขยะจากพี่น้องประชาชน มาแล้ว 4 วันติดต่อกัน สะท้อนให้ฟังว่า พฤติกรรมการทิ้งขยะของผู้คนจำนวนหนึ่งได้สร้างปัญหาขยะในท้องสนามหลวง โดยเฉพาะการทิ้งไม่ลงถังและไม่รู้จักแยกขยะ
"พวกเราพยายามบอกตลอดว่า ขยะรีไซเคิลถังนี้ ขยะทั่วไปถังนี้ ขยะเศษอาหารถังนี้ แต่ผู้ใหญ่ส่วนหนึ่งก็ไม่ฟัง ส่วนใหญ่พอเจอถังก็โยนๆจบๆไป บางคนกินเสร็จ เอาวางไว้ข้างทางเลยก็มี พอเริ่มวางหนึ่งคน คนอื่นๆ ก็พากันวางตามจนเกิดเป็นกองขยะ ทั้งที่ถังขยะก็พบได้แทบทุกจุดรอบบริเวณ และอาสาฯ ก็เดินเก็บตลอดด้วย"
จิตอาสารายนี้ แนะนำด้วยว่า อยากให้มีการต่อคิวรับแจกอาหารให้เป็นระเบียบเรียบร้อยมากกว่าที่เป็นอยู่ เนื่องจากหลายครั้งผู้ต่อแถวรับแจกอาหารกลายเป็นอุปสรรคต่อผู้เดินทางโดยปกติมาก
ศศิวิมล นิรปัณนา วัย 19 ปี อาสาสมัครอีกรายยืนยันเช่นกันว่า ปัญหาขยะมาจากผู้คนจำนวนหนึ่งที่ทิ้งขยะไม่ลงถังหรือไม่สนใจการคัดแยกขยะ
"ทำป้ายชัดเจนก็แล้ว บอกแล้ว แต่บางส่วนไม่สนใจ ฉันจะทิ้งมีอะไรไหม คนไทยทำเรื่องผิดๆจนเคยชิน หลงคิดว่าเป็นเรื่องที่ถูกต้องไปเสียหมด ทิ้งรวมๆไป เดี๋ยวก็มีคนเอาไปแยกเอง คิดแบบนี้คนทำงานเหนื่อยแน่นอน"
ดลย์พร ประสาทกิจ อาสาสมัครวัย 25 ปี เล่าว่า ประชาชนที่เดินทางและทำกิจกรรมต่างๆ ร่วมกันเป็นกลุ่ม ถึงเวลาทิ้งขยะมักเลือกกองไว้บนพื้นพร้อมๆกัน คาดว่าในใจคงเห็นคิดว่า "เดี๋ยวก็มีคนมาเก็บ"
"ส่วนใหญ่คนที่มากันเป็นกลุ่ม จะเข้าต่อคิวรับอาหารบริจาคและนั่งกินกัน เสร็จแล้วก็กองไว้ตรงนั้นเลย เพราะเขาเห็นว่าตัวเองมากันเยอะ 4-5 คน กินเสร็จก็วาง รออาสาสมัครที่เดินอยู่รอบๆ บริเวณมาเก็บลงถัง หลายๆ คนก็กินไม่หมด บางทีแค่คำเดียวทิ้งเลยก็มี"
วสุนันท์ เสนคราม และ ชุติมา จาคาภิรมย์ เด็กนักเรียนวัย 16 ปี บอกตรงกันว่า สิ่งที่เป็นปัญหาบริเวณท้องสนามหลวงคือ ระเบียบวินัย เมื่ออยู่ร่วมกันจำนวนมาก โดยเฉพาะการทิ้งขยะ อย่างไรก็ตามเห็นว่า โอกาสนี้หากทุกคนช่วยกันรณรงค์ จะทำให้ทัศนคติและความเข้าใจต่อการคัดแยกขยะของคนไทยเปลี่ยนแปลงไปในอนาคต
ด้าน วันวิสาข์ สินทรัพย์ไพบูลย์ นักวิชาการสิ่งแวดล้อม และเจ้าหน้าที่ศูนย์ประสานงานอาสาสมัคร (Volunteers For DAD) เล่าว่า อาสาเก็บขยะที่สนามหลวงจะมี 2 ภารกิจ คือ ภารกิจแรก อาสาประจำจุดซึ่งจะมีจุดทิ้งขยะหลัก 10 จุดบริเวณโดยรอบสนามหลวง แต่ละจุดจะมีถังขยะ 3 ประเภทหลัก คือ ขยะเศษอาหาร ขยะทั่วไป และขยะรีไซเคิล แต่ละจุดอาสาสมัครจะยืนรณรงค์เพื่อการคัดแยกขยะตรงนั้น
ภารกิจที่สอง อาสาจะจัดทีมละ 3 คนถือถุงพลาสติกพร้อมติดป้ายคล้องคอเพื่อสื่อถึงขยะ 3 ประเภท ออกเดินไปรอบๆ สนามหลวงเพื่อรับขยะจากประชาชน
จากการดำเนินการตั้งแต่ 19 ต.ค.จนถึงขณะนี้ พบว่า ช่วงแรกพฤติกรรมการทิ้งขยะของคนทั่วไปจะไม่ค่อยเข้าใจ และทิ้งแบบไม่แยกขยะและไม่ฟังเจ้าหน้าที่ทิ้งแล้วก็เดินหนีไป แต่พอดำเนินการผ่านมา 10 วัน ประชาชนเริ่มมีความเอะใจ สนใจ ให้กำลังใจจิตอาสาที่ลงไปในพื้นที่ และเริ่มทำตามมากขึ้น
"ด้วยเพราะพี่น้องประชาชนเป็นคนหน้าใหม่ทุกวัน สิ่งที่เจ้าหน้าที่ต้องทำ คือต้องรณรงค์การทิ้งขยะทุกวัน ถ้าถามว่าดีขึ้นไหม ภาพรวมคิดว่าดีขึ้น เพราะบางคนเริ่มเห็นตามสื่อโซเชียลถึงวิธีแยกขยะ เขาก็ทำตาม"
เจ้าหน้าที่ศูนย์ประสานงานอาสาสมัครรายนี้ บอกว่าจากการสังเกต กลุ่มที่ไม่แยกขยะอาจจะรีบไม่ได้มอง และไม่เข้าใจถึงความสำคัญในการคัดแยก ส่วนพฤติกรรมย่ำแย่ที่พบเห็น คือ ไม่ฟังสิ่งที่จิตอาสากำลังรณรงค์ โยนขยะลงถังทันที โดยเฉพาะในวันที่มีคนจำนวนมาก
"เราแก้ปัญหาคนพวกนี้ด้วยการบอกให้จิตอาสา ไม่ต้องเปิดปากถุงขยะให้กว้างมาก เพื่อให้ประชาชนได้มีเวลาอ่านข้อความหรือคิดก่อน ว่าควรทิ้งขยะลงถังประเภทไหน"
โอกาสนี้เป็นจังหวะอันดีที่คนไทยทุกช่วงอายุจะเรียนรู้วินัยเรื่องขยะ เพื่อสร้างสังคมให้ดีขึ้นกว่าเดิม
