การติดเชื้อดื้อยา

โดย...สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) วิเคราะห์ข้อมูลงานวิจัย เพื่อควบคุมและป้องกันการดื้อยาปฏิชีวนะทั้งในคนและในสัตว์ เน้นให้เกิดการใช้ยาที่เหมาะสม ลดปริมาณการใช้ยาเกินความจำเป็น และสร้างพฤติกรรมการใช้ยาตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด หวังลดจำนวนผู้ติดเชื้อดื้อยา ผู้เสียชีวิตจากการติดเชื้อดื้อยา และงบประมาณกว่าปีละ 5 หมื่นล้านบาท

งานวิจัยการป้องกันการติดเชื้อดื้อยาในหออภิบาลผู้ป่วย สำรวจพบ
3 สาเหตุแรก การติดเชื้อที่พบ ดังนี้

1.ติดเชื้อจากปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจ 1,578 ราย ค่าใช้จ่ายในการรักษา 19,477 บาท/ครั้ง

2.ติดเชื้อที่ระบบทางเดินปัสสาวะจากการคาสายสวนปัสสาวะ 893 ราย 9,313.84  บาท/ครั้ง

3.ติดเชื้อที่กระแสโลหิตจากการใส่สายสวนหลอดเลือด 176 ราย 14,462.39 บาท/ครั้ง

อย่างไรก็ตาม เชื้อดื้อยาสามารถรับมือและป้องกันได้ สำหรับมาตรการแบ่งออกเป็น มาตรการสำหรับผู้บริหารโรงพยาบาล การเฝ้าระวังการติดเชื้อดื้อยา การให้ความรู้แก่บุคลากรโรงพยาบาลผู้ป่วยและญาติ การใช้ยาต้านจุลชีพ และการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อ

1.ผู้บริหารโรงพยาบาล - ต้องมีนโยบายชัดเจน กระตุ้นบุคลากรให้ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง พร้อมติดตามประเมินผลอย่างจริงจัง

2.เฝ้าระวังการติดเชื้อดื้อยา - มีการวินิจฉัยเชื้อดื้อยาตามเกณฑ์มาตรฐาน พร้อมติดตามและวิเคราะห์ผลอย่างใกล้ชิด รวมทั้งค้นหาการระบาดของเชื้อดื้อยาด้วย

3.การให้ความรู้แก่บุคลากรโรงพยาบาล ผู้ป่วยและญาติ - เพื่อเข้าใจและเห็นความสำคัญของปัญหา พร้อมส่งเสริมให้มีพฤติกรรมป้องกันเชื้อดื้อยาอย่างเคร่งครัด เช่น การทำความสะอาดมือ การเก็บสิ่งส่งตรวจ ฯลฯ

4.การใช้ยาต้านจุลชีพ - จัดทำแนวทางการรักษาการติดเชื้ออย่างมีประสิทธิภาพและการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างเหมาะสม เช่น การกำหนดเงื่อนไขการสั่งใช้ยาให้ชัดเจน มีระบบกำกับและติดตามการใช้ยา ฯลฯ

5.ป้องกันการแพร่กระจายเชื้อ - หากพบผู้ป่วยติดเชื้อ ผู้ให้การดูแลผู้ป่วยทั้งเจ้าหน้าที่และญาติ ควรป้องกันการแพร่เชื้ออย่างเคร่งครัด โดยสวมอุปกรณ์ป้องกันต่างๆ เช่น ถุงมือ ผ้าปิดปากและจมูก แว่นตา เสื้อคลุม ฯลฯ ไม่ใช้อุปกรณ์ในการดูแลผู้ป่วยซ้ำ สำหรับอุปกรณ์ที่สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำ ควรใส่ภาชนะมิดชิด เพื่อส่งทำความสะอาดและทำลายเชื้ออย่างเหมาะสม