การจัดสถานะค้ามนุษย์

โดย...ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย

กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ มีกำหนดออกรายงานสถานการณ์การค้ามนุษย์ (Trafficking in Persons Report : TIP Report) เป็นประจำในราวเดือน มิ.ย.ของทุกปี และในรายงานจะมีการจัดสถานะ
(Tier Placement) การค้ามนุษย์ของประเทศทั่วโลก โดยแบ่งเป็น 4 กลุ่ม คือ

Tier 1 - ประเทศที่ดำเนินการสอดคล้องกับมาตรฐานขั้นต่ำในการขจัดการค้ามนุษย์ตามกฎหมาย TVPA (The Trafficking Victims Protection Act)

Tier 2 - ประเทศที่ไม่ดำเนินการให้สอดคล้องกับมาตรฐานขั้นต่ำในการขจัดการค้ามนุษย์ แต่ได้ใช้ความพยายามอย่างมีนัยสำคัญที่จะปรับปรุงแก้ไข

Tier 2 Watch List - ประเทศที่ไม่ดำเนินการให้สอดคล้องกับมาตรฐานขั้นต่ำในการขจัดการค้ามนุษย์ แม้จะมีความพยายามที่จะปรับปรุงแก้ไข แต่จำนวนเหยื่อของการค้ามนุษย์ยังมีจำนวนมากหรือเพิ่มขึ้น หรือไม่มีหลักฐานชัดเจนว่ามีความพยายามเพิ่มขึ้น

Tier 3 - ประเทศที่ดำเนินการไม่สอดคล้องกับมาตรฐานขั้นต่ำในการขจัดการค้ามนุษย์ และไม่ได้ใช้ความพยายามอย่างมีนัยสำคัญ (Significant) ในการแก้ปัญหา

ในการจัดสถานะดังกล่าว สหรัฐจะพิจารณาเฉพาะความพยายามแก้ปัญหาของภาครัฐเท่านั้น ไม่ได้พิจารณาความพยายามแก้ปัญหาของภาคเอกชน

ที่ผ่านมา เนื่องจากหลายประเทศที่ถูกจัดอยู่กลุ่ม Tier 2 Watch List (เช่น จีน) ยังไม่จริงจังในการแก้ปัญหาเท่าที่ควร สหรัฐจึงปรับปรุงกฎในปี 2008 โดยกำหนดให้ประเทศที่อยู่ใน Tier 2 Watch List เป็นเวลา 2 ปี และยังไม่สามารถปรับปรุงให้ขึ้นไปอยู่ในระดับ Tier 2 ได้ จะต้องถูกปรับระดับลงมาเป็น Tier 3 แต่มีการอนุโลมให้ Waive การปรับลดสถานะลงได้ 2 ปี ดังนั้น ประเทศหนึ่งจะอยู่ในสถานะ Tier 2 Watch List ติดต่อกันได้นานที่สุด 4 ปี ก่อนจะถูกปรับเป็น Tier 3 โดยอัตโนมัติ

ในปี 2556 จีน รัสเซีย และอุซเบกิสถาน ถูกลดสถานะอัตโนมัติจาก Tier 2 Watch List เป็น Tier 3 ก่อนที่ไทย มาเลเซีย และเวเนซุเอลา จะถูกลดสถานะอัตโนมัติจาก Tier 2 Watch List เป็น Tier 3 ในปี 2557 ต่อมาในปี 2558 สหรัฐยังคงสถานะไทยที่ Tier 3 แต่ปรับสถานะของมาเลเซียเป็น Tier 2 Watch List

ในปี 2559 ไทยมีโอกาสจะได้ปรับสถานะเป็น Tier 2 Watch List ขณะที่เมียนมาจะถูกจัดอยู่ในกลุ่ม Tier 3 อีกครั้ง

นี่ถือเป็นข่าวดีสำหรับประเทศไทย แสดงให้เห็นถึงความพยายามของรัฐบาลที่จะแก้ไขปัญหาดังกล่าว และที่ผ่านมาก็จับอย่างจริงจัง ทำให้ไทยหลุดออกจากประเทศในกลุ่ม Tier 3 ได้ในที่สุด