เนชั่นแนลทรัสต์แห่งอังกฤษ (5)

บุคคลสำคัญอีกท่านหนึ่งที่เป็นผู้ร่วมก่อตั้งเนชั่นแนลทรัสต์ คือ เซอร์ โรเบิร์ต ฮันเตอร์

เซอร์โรเบิร์ต ฮันเตอร์ เกิดเมื่อวันที่ 27 ต.ค. ปี 2387 ที่ชานเมืองแคมเบอร์เวลทางใต้ของกรุงลอนดอน เป็นลูกชายคนโตและคนเดียวของโรเบิร์ต ลัคแลน ฮันเตอร์ ซึ่งเป็นเจ้าของเรือเดินสมุทร เซอร์โรเบิร์ต ฮันเตอร์ เข้าศึกษาในยูนิเวอร์ซิตี้คอลเลจแห่งลอนดอนเมื่ออายุได้ 17 ปี อีก 2 ปีต่อมาก็จบการศึกษาโดยได้เกียรตินิยมอันดับ 1 ในสาขาตรรกวิทยาและปรัชญา จากนั้นได้เข้าทำงานเป็นเสมียนในสำนักงานทนายความแห่งหนึ่งในกรุงลอนดอน

เพราะงานที่ทำค่อนข้างน่าเบื่อ ท่านจึงใช้เวลาว่างศึกษาต่อขั้นปริญญาโท

เมื่ออายุได้ 22 ปี เฮนรี พีค นักการเมืองและนักทำงานการกุศล ได้จัดประกวดเรียงความ เรื่องวิธีการที่ดีที่สุดในการรักษาพื้นที่ให้เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ โดยตั้งรางวัลให้ 400 ปอนด์ โรเบิร์ต ฮันเตอร์ ส่งเรียงความเข้าประกวด และเป็นงาน 1 ใน 6 ชิ้นที่ได้รางวัล

สาระสำคัญของเรียงความชิ้นนั้น คือการสืบค้นเข้าไปในประวัติศาสตร์แห่งสิทธิของสามัญชน โรเบิร์ต ฮันเตอร์ พบว่า กฎหมายได้ให้สิทธิพื้นฐานแก่ประชาชนสามัญในที่ดินสาธารณะ โดยแต่เดิมกำหนดให้ประชาชนทั่วไปสามารถนำสัตว์เข้าไปกินหญ้าในที่สาธารณะของชุมชน ซึ่งพัฒนาต่อมาให้ที่ดินสาธารณะเหล่านั้นจะถูกล้อมรั้วกันประชาชนเข้าไปมิได้ เว้นแต่เพื่อประโยชน์ต่อ “สุขภาพ ความสุขสบาย และความสะดวก” ของผู้คนในเมืองใกล้เคียง

รากฐานกฎหมายที่โรเบิร์ต ฮันเตอร์ ศึกษาแต่วัยหนุ่ม เป็นเครื่องมือสำคัญทำให้สามารถปกป้องที่ดินสาธารณะให้ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าไปได้ในเวลาต่อมา

ตัวอย่างในอดีตเช่น สวนสาธารณะริชมอนด์ในกรุงลอนดอนปัจจุบัน เดิมชื่อชีนเชส มีเนื้อที่ราว 6,175 ไร่ เมื่อ ปี 2180 พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 1 ทรงให้ล้อมรั้วเป็นที่สำหรับล่าสัตว์ของพระองค์ ต่อมาในปี 2192 ได้พระราชทานแก่มหานครลอนดอน โดยยังมีการล้อมรั้วอยู่ จนปี 2301 ศาลยุติธรรมได้พิพากษาให้สาธารณชนได้มีสิทธิใช้สวนสาธารณะแห่งนี้เป็นเส้นทางสัญจรระหว่างริชมอนด์ วิมเบิลดัน อีสต์ชีน และคิงสตัน

ผลงานชิ้นสำคัญชิ้นหนึ่งของฮันเตอร์ คือ การปกป้องมิให้มีการล้อมรั้วรอบป่าเอ็ปปิง (Epping Forrest) ซึ่งมีเนื้อที่ราว 3,000 เอเคอร์ไว้ได้ กรณีดังกล่าวฮันเตอร์ต้องต่อสู้อย่างเข้มข้นเป็นเวลาถึง 3 ปี โดยทำงานร่วมกับทนายความของมหานครลอนดอน คือ เซอร์โธมัส เนลสัน ในการสู้คดีจนได้ชัยชนะ ในปี 2425 สมเด็จพระราชินีนาถวิคตอเรีย ได้เสด็จไปที่ป่าแห่งนั้น และทรงประกาศว่า ป่านั้น “มีไว้เพื่อความสุขแห่งพสกนิกรของพระองค์”

ในปีเดียวกันนั้นเอง ฮันเตอร์ได้รับแต่งตั้งเป็นทนายความประจำสำนักงานไปรษณีย์กลาง เมื่อวันที่ 1 ก.พ. ปี 2425 โดยผู้อำนวยใหญ่ของสำนักงานไปรษณีย์กลางเวลานั้น คือ เฮนรี่ ฟอว์เซตต์ นักการเมืองในพรรคเสรีนิยม ฟอว์เซตต์ได้รับแต่งตั้งโดยนายกรัฐมนตรีแกลดสโตนตั้งแต่ปี 2423 เมื่อตำแหน่งทนายความประจำสำนักงานว่างลงในปี 2424 ฟอว์เซตต์เห็นว่าผู้ที่เหมาะสมกับตำแหน่งนั้นมากที่สุด คือ โรเบิร์ต ฮันเตอร์ จึงได้เสนอและได้รับการรับรองโดยที่ปรึกษาอิสระ ฟอว์เซตต์ กล่าวในเวลาต่อมาว่า ในการทำหน้าที่ผู้อำนวยการใหญ่ สำนักงานไปรษณีย์กลาง ไม่มีงานชิ้นใดที่เขาพอใจมากไปกว่าการเลือกคนที่มีความสามารถและบุคลิกลักษณะอย่าง โรเบิร์ต ฮันเตอร์ เข้าไปทำหน้าที่รับใช้ชาติ

ฮันเตอร์ดำรงตำแหน่งในสำนักงานไปรษณีย์กลางจนถึงปีสุดท้ายแห่งชีวิต เขาถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 6 พ.ย. ปี 2458 งานหลักของเขาคือการร่างกฎหมายของสำนักงานเพื่อเสนอต่อสภาผู้แทนราษฎร เขาร่างกฎหมายราว 50 ฉบับ ล้วนเป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติ เช่น กฎหมายกำหนดกระบวนการอนุญาโตตุลาการ กรณีพิพาทระหว่างบริษัทรถไฟกับการไปรษณีย์ กฎหมายดังกล่าวช่วยประหยัดเงินของชาติได้กว่า 10 ล้านปอนด์ ซึ่งมูลค่าปัจจุบันไม่น้อยกว่าพันล้านปอนด์ อีกงานหนึ่งคือการเจรจากับบริษัทโทรศัพท์แห่งชาติ ซึ่งประหยัดเงินของชาติได้อีกราว 8.5 ล้านปอนด์

ฮันเตอร์เป็นที่ปรึกษากฎหมายให้แก่ออคตาเวีย ฮิลล์ มาตั้งแต่ปี 2418 และในเดือน พ.ย. ปี 2436 ทั้งสองร่วมกับพระฮาร์ดวิค รอว์นสเลย์ ก็ได้ร่วมกันก่อตั้งเนชั่นแนลทรัสต์ขึ้น โดยการประชุมก่อตั้งจัดขึ้นที่สมาคมอนุรักษ์เพื่อสามัญชน และชื่อองค์กรแห่งนี้ก็เป็นชื่อที่ฮันเตอร์เสนอ รวมทั้งต่อมาเพื่อให้เนชั่นแนลทรัสต์สามารถทำงานเพื่อประเทศชาติได้อย่างเข้มแข็ง ยั่งยืน และสามารถป้องกันการดำเนินงานโดยมิชอบ ก็เป็นโรเบิร์ต ฮันเตอร์ ที่เป็นผู้ร่างกฎหมายให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นผู้เสนอกฎหมายต่อสภา จนออกมาเป็นกฎหมายสำเร็จฉบับแรก เมื่อปี 2450

หลักการและเหตุผลสำคัญในการก่อตั้งเนชั่นแนลทรัสต์ มาจากจอห์น รัสกิน นักคิด นักเขียน นักวิจารณ์ศิลปะ และนักเขียนภาพ
สีน้ำที่ทรงอิทธิพล หนังสือที่ท่านผู้นี้เขียนเล่มหนึ่งคือ Unto This Last มีอิทธิพลอย่างสูงต่อ มหาตมะคานธี จอห์น รัสกิน เป็นผู้เสนอและผลักดันความคิดว่าจะต้องตั้งทรัสต์ขึ้นมาเพื่อให้สามารถเป็นองค์กร ทำหน้าที่ซื้อสถานที่ที่มีความงามตามธรรมชาติ หรือมีความน่าสนใจทางประวัติศาสตร์มาอนุรักษ์ไว้เป็นสมบัติของชาติ

แนวความคิดที่ว่าจำเป็นต้องมีทรัสต์ขึ้นมาทำหน้าที่ดังกล่าวนี้ ได้รับการเน้นย้ำให้เห็นเหตุผลความจำเป็นอย่างชัดเจนในปี 2429 เมื่อเกิดกรณีเจ้าของคฤหาสน์เซย์สคอร์ต (Sayes Court) ในเดปต์คอร์ต ประสงค์จะยกมรดกให้เป็นสมบัติของชาติ แต่กระทำมิได้เพราะไม่มีองค์กรใดทำหน้าที่เช่นนี้ จึงเป็นภาระให้เจ้าของคฤหาสน์นั้นต้องตั้งทรัสต์ขึ้นเอง โดยเชิญพระราชาคณะในตำบลนั้นมาเป็นประธาน พร้อมมอบทุนตั้งต้น (Endowment Fund) ให้ก้อนโต เพื่อทำหน้าที่บำรุงรักษาต่อไปด้วย วิธีการอันยุ่งยาก และต้องเสียค่าใช้จ่ายมากมายดังกล่าวย่อมเป็นการยากสำหรับบุคคลทั่วไป จะทำเช่นนั้นได้ และทรัพย์สมบัติอันมีค่าเหล่านั้นก็มีแต่จะต้องเสื่อมทรุดโทรมไปโดยไม่สมควร แนวคิดเรื่องเนชั่นแนลทรัสต์ หรือกองทุนแห่งชาติจึงชัดเจนขึ้น ในที่สุดออคตาเวีย ฮิลล์ พร้อมด้วย โรเบิร์ต ฮันเตอร์ และ ฮาร์ดวิค รอว์นสเลย์ ก็ได้มาประชุมแล้วก่อตั้งเนชั่นแนลทรัสต์จนสำเร็จ