เศรษฐกิจสร้างสรรค์กับทรัพย์สินทางปัญญา

นอกจากนี้ ยังมีทรัพย์สินทางปัญญาอีกประเภทหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจสร้างสรรค์ หรืออุตสาหกรรมสร้างสรรค์ นั่นก็คือ สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ ซึ่งเกี่ยวข้องเนื่องจากมีความเกี่ยวโยงกับวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น กล่าวคือ นอกจากสินค้านั้นจะต้องผลิตในแหล่งภูมิศาสตร์ หรือในจังหวัด หรือเมือง หรือหมู่บ้านที่ใส่ชื่อไว้ เนื่องจากการผลิตให้มีคุณภาพหรือลักษณะนั้นๆ ได้ ต้องขึ้นอยู่กับดินฟ้าอากาศ ลม น้ำ สภาพภูมิศาสตร์นั้นๆ แล้ว การผลิตให้ได้คุณภาพเช่นนั้น จะต้องเนื่องมาจากวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาด้วย เช่น ผ้าไหมยกดอกลำพูน และแพรวากาฬสินธุ์ เป็นต้น ต่างก็มีลวดลายถักทอที่ตกทอดกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษ ซึ่งแตกต่างกันเป็นเอกลักษณ์ของแต่ละที่ หรือเครื่องแก้วเจียระไน “โบฮีเมีย” ของสาธารณรัฐเช็ก ก็แสดงถึงวัฒนธรรมและลวดลายศิลปกรรมที่ตกทอดกันมาของคนในแถบนั้น เป็นต้น

ก่อนที่ท่านผู้อ่านจะมึนงงกับเรื่องนี้ ขอยกตัวอย่างเป็นการคลายเครียดไปก่อนที่จะเข้าในเนื้อหาสาระอีกครั้งในฉบับหน้า โดยขอยกตัวอย่างในเรื่องที่เป็นอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ เป็นลิขสิทธิ์ และเป็นเรื่องที่คนไทยน่าจะคุ้นเคยกันดี นั่นก็คือเรื่อง “ดาวินชี่โค้ด” (Da Vinci Code) ซึ่งหลายท่านคงได้ดูภาพยนตร์เรื่องนี้กันไปแล้ว ซึ่งนับว่าเป็นเรื่องที่โด่งดังเรื่องหนึ่ง และเป็นตัวอย่างที่ดีที่ชี้ให้เห็นอีกแง่มุมหนึ่งว่า ผลงานสร้างสรรค์ได้ก่อให้เกิดรายได้ทางเศรษฐกิจ และเป็นผลต่อเนื่องไปยังภาคส่วนอื่นๆ ด้วย ซึ่งในที่นี้คือ การท่องเที่ยว มีการไปท่องเที่ยวตามรอยในภาพยนตร์เรื่อง Da Vinci Code เช่นเดียวกับภาพยนตร์เกาหลี

อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนขอกลับมาสู่เรื่องการฟ้องร้องในลิขสิทธิ์ต่อ เรื่อง Da Vinci Code นี้จัดเป็นนวนิยาย ซึ่งแต่งโดย แดน บราวน์ จึงเป็นลิขสิทธิ์ของเขา และจัดเป็นงานสร้างสรรค์เมื่อนำมาเป็นภาพยนตร์ แต่ แดน บราวน์ ถูกฟ้องโดย Michael Baigent และ Richard Leigh ผู้เขียนข้อเท็จจริงอิงประวัติศาสตร์เรื่อง “The Holy Blood and The Holy Grail” ซึ่งถือเป็นหนังสือประเภทที่ฝรั่งเขาเรียกว่า “NonFriction” โดยหนังสือดังกล่าวนำเสนอหลักฐานที่พยายามพิสูจน์ว่า มีการสืบสายเลือดของพระเยซูคริสต์ต่อเนื่องมาจนเป็นราชวงศ์ของฝรั่งเศส “Merovingian Dynasty” โดยโจทก์ฟ้องว่า แดน บราวน์ ลอกเลียนแบบที่โจทก์สร้างความเกี่ยวโยงในเรื่องการสืบสายเลือดไปใช้ในเรื่อง Da Vinci Code ทั้งนี้มีข้อสังเกตว่า โจทก์ไม่ได้ฟ้องว่า แดน บราวน์ ลอกสาระสำคัญของตัววรรณกรรมไป เพราะเรื่อง The Hold Blood and The Holy Grail นั้น ส่วนใหญ่เป็นการรวบรวมข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ ซึ่งไม่ถือเป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ จึงไม่ได้รับการคุ้มครอง แต่กลับฟ้องวิธีการหรือรูปแบบที่โจทก์สร้างความเกี่ยวโยงของสายเลือด อย่างไรก็ตามศาลได้ตัดสินให้ถือว่า แดน บราวน์ ไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ของ Michael Baigent และ Richard Leigh เพราะแม้จะชัดเจนว่าภรรยาของ แดน บราวน์ มีการศึกษาวิจัยจากหนังสือหลายๆ เล่ม รวมทั้ง The Holy Blood and The Holy Grail จริง แต่ก็เป็นการค้นคว้าวิจัยมาเพื่อใช้เป็นข้อมูลให้ แดน บราวน์ เขียนนวนิยายเรื่อง Da Vinci Code ไม่ใช่การจงใจลอกเลียน