ทีพีพีโอกาสที่ต้องคว้า บนพื้นฐาน ‘วิน-วินเกม’

โดย...วุฒิ นนทฤทธิ์

การประกาศอย่างเป็นทางการของ สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรี ว่าประเทศไทยพร้อมที่จะเข้าร่วมความตกลงหุ้นส่วนยุทธศาสตร์เศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก (ทีพีพี) โดยตั้งใจเปิดประเด็นนี้ในระหว่างการเยือนประเทศญี่ปุ่นอย่างเป็นทางการ เพราะต้องการขอเสียงสนับสนุนจากประเทศญี่ปุ่นในฐานะสมาชิกทีพีพี เพื่อสนับสนุนการเข้าร่วมเป็นสมาชิกของประเทศไทย ซึ่งจะมีเวลาอีกประมาณปีเศษในการเตรียมความพร้อม โดยเฉพาะการรับฟังความคิดเห็นจากทุกฝ่าย สมคิดตั้งใจไปพูดเรื่องนี้ที่ญี่ปุ่นนอกจากต้องการเสียงสนับสนุนแล้ว ก็ยังเป็นการเชิญชวนให้นักลงทุนญี่ปุ่นเข้ามาลงทุนในไทยเพิ่มมากขึ้น รวมทั้งกระตุกให้นักลงทุนทบทวนการไปลงทุนในประเทศอื่น โดยเฉพาะเวียดนามเป็นสมาชิกทีพีพีไปก่อนหน้านี้แล้ว

โดยศักยภาพของประเทศไทยเทียบกับประเทศในกลุ่มอาเซียน ประเทศไทยมีความได้เปรียบในทุกด้าน แต่ปัญหาใหญ่ของประเทศไทยคือโอกาสในการทำตลาดที่มีข้อจำกัด ต่างจากคู่แข่งอย่างเวียดนาม สิงคโปร์ และมาเลเซีย ซึ่งเข้าร่วมทีพีพีไปก่อนหน้านี้แล้ว จนทำให้จีดีพีของสิงคโปร์เติบโตได้ ท่ามกลางสภาวะเศรษฐกิจที่ถดถอย รวมทั้งมาเลเซียและเวียดนาม ที่ได้สิทธิในการเปิดตลาดอเมริกาเหนือทำให้สามารถเพิ่มปริมาณการค้าได้อย่างมหาศาล

ทีพีพีได้ทลายกำแพงภาษีในกลุ่ม 12 ประเทศที่อยู่ริมฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก (ออสเตรเลีย แคนาดา นิวซีแลนด์ เปรู ชิลี เม็กซิโก สหรัฐ ญี่ปุ่น บรูไน มาเลเซีย สิงคโปร์ และเวียดนาม) ซึ่งมีมูลค่าจีดีพีรวมกันสูงถึง 28 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ หรือคิดเป็นราวๆ 40% ของโลก ขณะที่เศรษฐกิจเวียดนามเน้นภาคการผลิตและการส่งออก ซึ่งได้รับประโยชน์มากที่สุดจากข้อตกลงทีพีพี มูลค่าการค้าระหว่างสหรัฐและเวียดนามซึ่งเคยมีมูลค่าเพียง 450 ล้านเหรียญสหรัฐ/ปี ในยุคที่ฟื้นความสัมพันธ์กันใหม่ๆ เมื่อ 20 ปีที่แล้ว ได้ขยายตัวเพิ่มขึ้นมาอยู่ที่ระดับ 4.5 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐในปีที่ผ่านมา เนื่องจากสหรัฐเป็นตลาดใหญ่ของสินค้าหลายชนิด โดยเฉพาะสมาร์ทโฟน สมาร์ททีวี เครื่องนุ่งห่ม และอาหารต่างๆ

สมชาย สกุลสุรรัตน์ เขียนเรื่อง “ทำไมเอกชนไม่ลงทุน” ในคอลัมน์เงินต่อเงิน ของโพสต์ทูเดย์ฉบับวันที่ 31 พ.ค. ระบุว่า ทีพีพีมีประชากรรวมกัน 817 ล้านคน การเข้าร่วมทีพีพีจึงเป็นการเข้าถึงตลาดการค้าที่มีขนาดใหญ่ และในด้านกลับกันการไม่เข้าร่วมทีพีพี จะเป็นการสูญเสียโอกาสที่จะเข้าถึงตลาดที่มีขนาดเท่ากับ 39% ของจีดีพีโลก และประเทศไทยทำการค้ากับประเทศในทีพีพีมูลค่าสูงถึง 163,911 ล้านเหรียญสหรัฐ คิดเป็น 39% ของมูลค่าการค้ารวมของไทย ขณะที่สมาชิกทีพีพีลงทุนในประเทศไทยเป็นมูลค่า 2 แสนล้านบาท ดังนั้นการเข้าร่วมหรือไม่เข้าร่วมทีพีพีจึงกระทบเศรษฐกิจไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ผมเห็นด้วยกับสมชาย และไม่แปลกใจเลยที่สมคิดตัดสินใจประกาศเสียงดังๆ บนเวทีโลกว่าประเทศไทยต้องการเข้าร่วมทีพีพี ซึ่งเท่ากับเป็นการส่งสัญญาณให้นักลงทุนจากทั่วโลกไม่เฉพาะญี่ปุ่นให้รับรู้ แน่นอนว่าเมื่อนักลงทุนจากทั่วโลกได้ยินแบบนี้ก็จะหันมาให้ความสนใจกับประเทศไทยมากขึ้น ขณะที่นักลงทุนที่เข้ามาปักหลักอยู่ในประเทศไทยและกำลังคิดจะย้ายฐานผลิตออกไปเพราะต้องการสิทธิพิเศษทีพีพี ก็จะยกเลิกความตั้งใจดังกล่าวและขยายการลงทุนในไทยเพิ่มขึ้น

สัจธรรมก็คือ ของฟรีไม่มีในโลก มีได้ก็ต้องมีเสีย เพราะทีพีพีจะมีผลกระทบกับสินค้าเกษตรของไทย ยกตัวอย่างกรณีของสหรัฐกับเวียดนามพบว่าหลังเข้าร่วมทีพีพีสินค้าเกษตรของสหรัฐขยายตัวถึง 20% มียอดส่งออกมูลค่า 2.2 ล้านล้านบาท โดยผลผลิตเกือบครึ่งไหลเข้าสู่ประเทศตามข้อตกลงทีพีพี โดยเฉพาะเวียดนามเป็นตลาดส่งออกสินค้าเกษตรของสหรัฐที่เติบโตอย่างต่อเนื่อง ทั้งๆ ที่เวียดนามเป็นประเทศเกษตรกรรม ทั้งนี้เนื่องจากทีพีพีกำหนดให้สมาชิกต้องลดภาษีการนำเข้าสินค้าและผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรลง ทำให้สินค้าเกษตรจากประเทศที่พัฒนาแล้วทะลักเข้ามาเป็นจำนวนมาก ซึ่งหากเกิดสถานการณ์เช่นนี้กับไทย เกษตรกรซึ่งเป็นรากหญ้าของระบบเศรษฐกิจไทยก็จะได้รับผลกระทบโดยตรง และสุดท้ายก็จะกระทบกับเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศ อีกประเด็นใหญ่ที่จะมีผลกระทบมากกับคนไทยก็คือเรื่องสิทธิบัตรยา

ดังนั้น เวลาที่เหลืออยู่อีกปีเศษจึงเป็นโอกาสดีที่ประเทศไทยจะต้องเตรียมความพร้อมในการเข้าเป็นสมาชิกทีพีพี บนพื้นฐาน “วิน-วิน” กันทุกฝ่าย ทั้งทุนข้ามชาติ รัฐไทย ภาคธุรกิจไทย พ่อค้าไทย และเกษตรกรไทย ไม่ใช่ “วิน-วิน” เฉพาะทุนไทยกับทุนข้ามชาติ โดยปล่อยให้รากหญ้าถูกทำลาย เพราะทุกวันนี้เกษตรกรก็ถูกพ่อค้าใหญ่สูบเลือดสูบเนื้อจนเหลือแต่กระดูกอยู่แล้ว หากปล่อยให้พ่อค้าตาน้ำข้าวเข้ามากดขี่เกษตรกรไทยได้อีก สุดท้ายประเทศไทยก็จะได้ไม่คุ้มเสีย