อัญเชิญพระไตรปิฎก สร้างสัมพันธ์อาเซียน

โดย...เอกชัย จั่นทอง

เนื่องในโอกาสเปิดประชาคมอาเซียน ศาสนาถือเป็นที่ยึดเหนี่ยวทางจิตใจของทุกคนทั่วโลก ทำให้มหาเถรสมาคมเกิดแนวคิด “อัญเชิญธรรมเจดีย์พระไตรปิฎกเก่าแก่ที่สุดในโลกรอบประชาคมอาเซียน” เวียนไปใน 10 ประเทศในแถบอาเซียน ในกรอบระยะเวลา 6 เดือน เพื่อสร้างความสัมพันธ์กับชาวพุทธในอาเซียน ที่มีกว่า 150 ล้านคน และเป็นการเผยแผ่สืบต่ออายุพระพุทธศาสนาให้ยั่งยืนสืบไป

พระพรหมสิทธิ หรือเจ้าคุณธงชัย เจ้าอาวาสวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร และประธานสำนักงานกำกับดูแลพระธรรมทูตไปต่างประเทศและอัญเชิญธรรมเจดีย์พระไตรปิฎกฯ ใน 10 ประเทศอาเซียน ได้เล่าจุดเริ่มต้นของการอัญเชิญธรรมเจดีย์พระไตรปิฎกฯ ให้ฟังว่า เนื่องในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเจริญพระชนมพรรษา 88 พรรษา และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ จะทรงเจริญพระชนมายุ 84 พรรษา เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลเฉลิมพระเกียรติ

การอัญเชิญธรรมเจดีย์พระไตรปิฎกอันเก่าแก่นี้มีอายุกว่า 2,000 ปี จะเวียนไปในแต่ละประเทศ ประกอบด้วย 1.สาธารณรัฐอินเดีย 2.สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว 3.สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ 4.สหพันธรัฐมาเลเซีย 5.ราชอาณาจักรกัมพูชา 6.บรูไนดารุสซาลาม 7.สาธารณรัฐอินโดนีเซีย 8.สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา 9.สาธารณรัฐสิงคโปร์ 10.สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม และสุดท้ายจะเวียนมาจบประเทศไทย เพื่อเปิดโอกาสให้เหล่าพุทธศาสนิกชนได้น้อมสักการะอย่างใกล้ชิด

เจ้าคุณธงชัย สาธยายว่า จึงทำโครงการนี้ขึ้น โดยยืมพระไตรปิฎกจากสถาบันอนุรักษ์สเคอเยน ประเทศนอร์เวย์ เพื่ออัญเชิญเข้าสู่อาเซียน 10 ประเทศ โดยครั้งแรกได้อัญเชิญเข้าสู่ประเทศอินเดียเป็นสถานที่แรก เพราะเป็นเมืองแห่งพระพุทธศาสนา ก่อนอัญเชิญเข้าสู่ประเทศต่างๆ ในแถบอาเซียน ปัจจุบันเหลืออยู่ 2 ประเทศ ได้แก่ มาเลเซีย และอินโดนีเซีย มีกำหนดจะอัญเชิญธรรมเจดีย์ฯ ไปในเดือน พ.ค.นี้

เมื่อเวียนครบกำหนด 10 ประเทศอาเซียนแล้วจะนำมาไว้ ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง ประเทศไทย และตรงกับช่วงวันวิสาขบูชา เพื่อให้ประชาชนได้กราบไหว้บูชา จากนั้นจะมีพิธีมอบคัมภีร์พระไตรปิฎกไว้ส่วนหนึ่งเพื่อประดิษฐานอย่างถาวรที่วัดสระเกศฯ โดยจัดเป็นนิทรรศการเปิดให้ประชาชนได้เข้าชมและศึกษา

แน่นอนว่าความแตกต่างทางศาสนาของแต่ละประเทศอาจมีอุปสรรคด้านการยอมรับบ้าง แต่เจ้าอาวาสวัดสระเกศ แจกแจงให้ฟังว่า การอัญเชิญพระธรรมเจดีย์ฯ ได้รับการตอบรับอย่างดีจากนานาประเทศ ซึ่งสร้างความเชื่อให้แต่ละประเทศเข้าใจหลักคำสอนศาสนาพุทธ นั่นคือหลักฐานชิ้นสำคัญจากธรรมเจดีย์ฯ ชิ้นนี้ที่มีอายุเก่าแก่กว่า 2,000 ปี เป็นหลักธรรมคำสอนในอดีต และพบว่าในคัมภีร์ที่ค้นพบเป็นภาษา “พราหมีโบราณ” อันเป็นอักษรที่ใช้ในสมัยพุทธกาล

“ครั้งแรกที่จัดทำโครงการนี้ขึ้นเพื่อต้องการนำเรื่องศาสนาเข้าสู่อาเซียน เพราะปีนี้เป็นปีแห่งอาเซียน บวกกับประเทศไทยยังไม่สิ่งที่จะเชื่อมสัมพันธ์กับประเทศต่างๆ ในอาเซียน จึงได้นำเรื่องทางศาสนาปรับเป็นโครงการอัญเชิญธรรมเจดีย์พระไตรปิฎกเก่าแก่ที่สุดในโลกรอบประเทศอาเซียน

นั่นคือหลักการใช้ศาสนามาผูกโยงความสัมพันธ์ของแต่ละประเทศ โดยมีศาสนาเป็นข้อคล้องความสัมพันธ์ในกลุ่ม 10 ประเทศอาเซียน โดยพระไตรปิฎกฉบับนี้นักโบราณคดีระดับโลกได้เข้าไปค้นคว้า ทุ่มเทการทำงานและการจัดเก็บพระไตรปิฎกอย่างดี ซึ่งต้องใช้งบประมาณนับพันล้านบาทดูแลรักษา” เจ้าคุณธงชัย เล่า

พระพรหมสิทธิ ยังบอกอีกว่า “การจะขออัญเชิญพระคัมภีร์เข้ามาประเทศไทยไม่ใช่ว่าจะง่ายดาย แต่จะต้องมีการค้ำประกันจากรัฐบาลด้วยดังเช่นที่ผ่านมา แต่มาครั้งนี้เขาเห็นว่าเราตั้งใจทำอย่างจริงจัง เลยเห็นความสำคัญตรงจุดนี้ จึงได้ร่วมกันทำและเกิดเป็นโครงการนี้ขึ้น”

สำหรับพระไตรปิฎกฉบับนี้ถูกค้นพบ หลังจากได้มีกองกำลังทหารตาลีบันระเบิดทำลายพระพุทธรูปหินที่หน้าผาเทือกเขาบาบิยัน ประเทศอัฟกานิสถาน โดยการระเบิดทำลายครั้งนั้นได้ส่งผลกระทบกระเทือนต่อจิตใจคนทั่วโลกอย่างมาก นานาประเทศต่างประณามการกระทำของรัฐบาลตาลีบันอย่างรุนแรง เหตุการณ์ครั้งนั้นทำให้มีการค้นพบพระไตรปิฎกฉบับนี้ขึ้น นับว่าเก่าแก่ที่สุดของโลก จึงมีนักวิชาการจากหลากหลายประเทศได้เข้าไปเก็บรวบรวมข้อมูลโดยเฉพาะประเทศนอร์เวย์ที่เก็บรักษาคัมภีร์โบราณนี้ไว้

จากนั้นประเทศนอร์เวย์ก็ได้แปลภาษาจากพระไตรปิฎกนั้นก่อนจะรู้ว่า นั่นคือเนื้อหาเกี่ยวกับหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนา และประเทศนอร์เวย์เองก็ได้เก็บรักษาพระคัมภีร์นี้ไว้เป็นอย่างดี ที่สุดแล้วธรรมเจดีย์หรือคัมภีร์โบราณนี้ถือเป็นครั้งแรกของโลกที่ได้ค้นคว้าและเป็นหลักฐานชิ้นสำคัญทางพระพุทธศาสนา เพราะว่าเป็นพระไตรปิฎกที่เก่าแก่กว่า 2,000 ปี

ที่สุดแล้วเป้าหมายของการอัญเชิญธรรมเจดีย์พระไตรปิฎกเก่าแก่อายุกว่า 2,000 ปีครั้งนี้ ก็เพื่อเชื่อมสัมพันธ์กันระหว่างประเทศในแถบอาเซียน โดยใช้ศาสนานำทางสู่ความสำเร็จ