เพื่อนของคุณ ไม่ใช่เพื่อนของคุณ

โดย...ปณิฏา สุวรรณปาล บรรณาธิการแมกกาซีน ภาพ อีพีเอ

ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าปัจจุบันโซเชียลเน็ตเวิร์กทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็น เฟซบุ๊ก ไลน์ ทวิตเตอร์ อินสตาแกรม ฯลฯ กลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของคนทุกเพศทุกวัยไปแล้ว ระดับความสำคัญของโซเชียลเน็ตเวิร์กสำหรับบางคนนั้น เกือบจะเทียบเท่าอาหารที่ต้องรับประทานเข้าไปหล่อเลี้ยงชีวิตในทุกๆ วันเลยทีเดียว

โซเชียลเน็ตเวิร์กใช้ให้ดีให้สร้างสรรค์ก็เกิดประโยชน์ สามารถใช้เป็นที่แบ่งปันความรู้ ข้อมูลข่าวสาร รณรงค์เรื่องที่ดีต่อสังคม นอกจากนี้ยังช่วยให้เกิดการประหยัดค่าใช้จ่าย ประหยัดเวลาในการติดต่อสื่อสารกัน อีกทั้งคนที่มีผลงานดีๆ ต้องการจะอวดจะแสดง ไม่ว่าจะด้วยวัตถุประสงค์ทางการค้าหรืออย่างอื่น ก็มีโอกาสและพื้นที่ที่จะแสดงออกได้ง่ายขึ้น ในระดับง่ายๆ ก็ช่วยสร้างความสัมพันธ์ระหว่างเพื่อนให้แน่นแฟ้น เพราะเดี๋ยวนี้ไม่ว่าจะอยู่มุมไหนของโลก ก็สามารถสานสัมพันธ์กันผ่านโซเชียลเน็ตเวิร์กได้ตลอดเวลา

อย่างไรก็ตาม ทุกวันนี้ โซเชียลเน็ตเวิร์ก ไม่ได้จำกัดวงอยู่ในคนที่เป็น “เพื่อน” กันในชีวิตจริงประเภทที่โตด้วยกันมา หรือเรียนด้วยกันมา ยังมีผู้คนที่เราพบเจอและเข้ามาเกี่ยวข้องในชีวิตที่ขยายวงกว้างไปอีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนร่วมงาน คู่ค้า คนที่ไปพบเจอในสังคม ที่จับพลัดจับผลูให้ต้องมา Add Friends กลายเป็นเพื่อน (ที่ไม่ใช่เพื่อน) กันไป

อาจเป็นไปได้ ที่หลายคนมีเพื่อนในโลกเสมือน ในเปอร์เซ็นต์ที่สูงกว่าเพื่อนที่เป็นเพื่อนกันมาจริงๆ เสียอีก “มารยาท” ในการใช้โซเชียลเน็ตเวิร์กจึงเป็นเรื่องสำคัญ ที่ช่วยให้ไม่เสียความสัมพันธ์ ไม่เกิดเรื่องดราม่า ไม่กลายเป็นประเด็นในโลกสังคมเสมือน โดยเฉพาะอย่างยิ่งคนที่ต้องพกพาอาชีพการงานพ่วงท้ายไปด้วย

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง โซเชียลเน็ตเวิร์กอย่างเฟซบุ๊ก ที่จากข้อมูลล่าสุดมีผู้ใช้ทั่วโลกราว 800 ล้านคน เฉลี่ยแล้วแต่ละคนมีเพื่อนราว 130 คน นอกจากนี้ ยังมี กรุ๊ป มีแฟนเพจ มีหน้าอีเวนต์ และคอมมูนิตี้ อีกกว่า 900 ล้านเฟซบุ๊กที่ผู้คนเข้าไปร่วมใช้ พบปะ พูดคุยกัน

เมื่อคุณเป็นหนึ่งในสังคมที่พ่วงหน้าที่การงาน เพราะเกิดมีเพื่อนที่ไม่ใช่เพื่อนที่รู้ใจกันมานมนาน มีการ Add Friends ในระดับคู่ค้า เพื่อนร่วมงาน เจ้านาย ฯลฯ เฟซบุ๊กก็ไม่ใช่พื้นที่ส่วนตัวของคุณอีกต่อไป การตั้งชื่อโปรไฟล์ อย่าง HippieChick7, ชายลงพุงแต่รักแท้, หมาเหงา ฯลฯ ก็ไม่น่าจะเหมาะอีกต่อไป เช่นเดียวกับรูปโปรไฟล์ที่ต้องเลือกให้เหมาะสม แม้จะเป็นคนรักหมา รักแมว ชื่นชอบดอกไม้ ก็เอาไว้โพสต์ใน Wall Photo จะดีกว่า ไม่ควรนำมาใช้เป็นรูปโพรไฟล์ เพราะมันดูไม่มืออาชีพเอามากๆ

นอกจากนี้ มารยาทในการใช้โซเชียลเน็ตเวิร์ก ไม่ควรโพสต์อะไรที่ไม่อยากให้แม่ ลูกค้า เพื่อนร่วมงานเห็น ไม่ว่าจะเป็นการบ่น ด่า เหวี่ยงวีน หนี”เที่ยว ฯลฯ แม้ตัวคุณเองจะไม่ได้เป็นเพื่อนกับคนเหล่านี้ แต่เชื่อเถอะว่า ทุกวันนี้มันเชื่อมต่อถึงกันหมดอย่างน่าอัศจรรย์

หากเป็นไปได้ก็สร้างเฟซบุ๊ก 2 โปรไฟล์ คือ ที่เป็นส่วนตัวและที่เป็นมืออาชีพ คุณจะมีพื้นที่ได้ “ปล่อยของ” ได้เต็มที่ไปเลย ไม่ว่าจะเป็นการโชว์รูปบิกินี ถ่ายเซลฟี่สัก 100 ภาพต่อวัน หรือโพสต์ทัศนคติในด้านลบขนาดไหน เพื่อนๆ ที่เป็นจริงๆ ของคุณคงจะชินกันไปได้

ทว่าหากวันนี้ยังมีโปรไฟล์เดียวก็พยายามโพสต์แต่เรื่องที่ดี ที่สร้างสรรค์ อย่าทำตัวนักเลงคีย์บอร์ดด้วยการโพสต์แบบระเบิดอารมณ์เวลาโกรธ หิว เหงา หรือเหนื่อย ปล่อยให้ผ่านช่วงเวลานั้นไปให้มีเวลาได้ไตร่ตรองกลั่นกรอง แล้วค่อยโพสต์จะดูดีกว่ากันเยอะ

อย่าส่ง Poke, Virtual Martini คำขอชีวิตหรือชวนเล่นเกมไปยังเพื่อนที่เป็นคู่ค้า อย่าทำตัวเป็นนักล่าเหยื่อ ถ้าส่งคำขอ Add Friends ใครไปแล้วเขาไม่รับก็ปล่อยเขาไป ไม่ควรไปตามจิก ตามจ้อง และสิ่งสำคัญที่อย่ามองข้าม คือ การแก้ตัวสะกดก่อนโพสต์ เพราะสังคมออนไลน์เป็นสังคมที่อ่อนไหว บางทีความผิดที่คุณไม่ตั้งใจอาจจะกลายเป็นเรื่องใหญ่โตได้เหมือนกัน

ล่าสุดที่เฟซบุ๊กเปิดฟังก์ชั่นใหม่ Facebook Live ที่เปิดโอกาสให้เราออกอากาศผ่านวิดีโอสตรีมมิ่งแบบสดๆ ได้ในทันที โดยเฟซบุ๊กจัดการบริการส่วนนี้อยู่ในส่วนของ Facebook Media ที่เอาไว้ให้ผู้ใช้เฟซบุ๊กได้ติดตามคนที่เป็นไอคอนของสังคม และสถาบันสื่อต่างๆ ที่จะเชื่อมต่อกับแฟนๆ ของพวกเขาในรูปแบบวิดีโอ โดยที่ไม่ต้องผ่านช่องทางยูทูบอีกต่อไป

เข้าไปอ่านใน Success Stories หลังจากมีการเปิดใช้ ก็มีทั้งการนำไปใช้ในการหาเสียงเลือกตั้งของสหรัฐและโปแลนด์ การนำไปโปรโมทซีรี่ส์เรื่องใหม่ที่กำลังจะออกฉาย นางแบบสาวโชว์พอร์ตโฟลิโอของตัวเองแบบสดๆ เรื่อยเลยไปถึงทีมฟุตบอลอังกฤษ มุ่งถ่ายทอดความเก่งของนักฟุตบอลชาวเอเชียที่มาค้าแข้งในทีม เพื่อที่จะเพิ่มฐานแฟนสโมสรในเอเชีย ฯลฯ

มีแต่เรื่องดีๆ ทั้งนั้นเมื่อใช้ไปในทางสร้างสรรค์ ย้อนกลับมาในบ้านเรากลับตรงกันข้าม Facebook Live ถ่ายทอดสดที่ตกเป็นข่าวคราวออกมาในเรื่องลบที่เลวร้ายแบบไม่น่าให้อภัย

นอกจากนี้ หลังจากที่ติดตามมา มีแต่คนธรรมดาที่เป็น Friends ในเฟซบุ๊กนี่แหละ ที่ Live กันอยู่บ่อยๆ แต่ยังไม่เห็นสำนักข่าวไหนของไทยที่อาศัยประโยชน์จากช่องทางฟรีๆ นี้ แต่เชื่อว่าอีกไม่นานคงจะเริ่มกลายเป็นสมรภูมิที่ร้อนฉ่ากันขึ้นมาแน่ๆ

อย่างไรก็ตาม การถ่ายทอดสดผ่าน Facebook Live ก็ยังคงต้องอาศัยมารยาททางสังคม (ออนไลน์) ไม่ต่างจากการใช้ในรูปแบบปกติ

สังคมออนไลน์เชิดชูเรื่องแรงบันดาลใจและการคิดเชิงบวก ก่อนจะ Live คิดสักนิดหนึ่ง เพราะเมื่อคุณ Live ทุกคนที่เป็นเพื่อน และคนที่ติดตามคุณ คนที่ไม่ได้บล็อกคุณ สามารถชมได้หมดแค่เพียงคลิก (ชมย้อนหลังก็ได้ด้วยเพราะจะขึ้นมาในการแจ้งเตือน) เพราะเพื่อนคุณ (อาจ) ไม่ใช่เพื่อนของคุณ แต่ถ้าคุณไม่แคร์ก็เรื่องของคุณ