เทพรัตนแห่งแผ่นดิน (40)

โดย...วิมลพรรณ ปีตธวัชชัย

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ มีพระราชดำริให้จัดทำ “แผนพัฒนากลุ่มอาชีพประชาชนในถิ่นทุรกันดารตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พ.ศ. 2547-2552” ขึ้น เพื่อเป็นกรอบในการปฏิบัติงาน โดยมีวัตถุประสงค์มุ่งพัฒนาศักยภาพของประชาชนให้มีงานทำมีอาชีพเสริมหลากหลาย เช่น การต่อไฟฟ้า การแก้เครื่องยนต์ การเกษตร การตัดเย็บเสื้อผ้า การทำอาหาร ตัดผม การประดิษฐ์ เป็นต้น เพื่อส่งเสริมการพัฒนาผลิตภัณฑ์ในท้องถิ่น และพัฒนาอาชีพให้ประชาชนโดยเน้นภูมิปัญญาท้องถิ่นและวัฒนธรรมพื้นบ้าน พัฒนาคุณภาพของคนและชุมชน โดยการรวมกลุ่มกันทำงานในลักษณะกลุ่มอาชีพในภูมิลำเนาของตนเอง

จนถึงปัจจุบันการดำเนินงานโครงการได้ขยายไปยังครอบครัวของเด็กและเยาวชนในพื้นที่ทุรกันดารที่เป็นพื้นที่เป้าหมายตามแผนพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดารตามพระราชดำริอีกหลายแห่ง มีกลุ่มอาชีพเกิดขึ้นอีกหลายกลุ่ม และมีผลิตภัณฑ์เกิดขึ้นหลากหลายประเภทตามภูมิปัญญาท้องถิ่นของแต่ละแห่งทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ ดังนี้

ภาคกลาง มีจำนวน 15 กลุ่ม ในพื้นที่ 5 จังหวัด ได้แก่ จ.จันทบุรี ตราด ราชบุรี ฉะเชิงเทรา และกรุงเทพมหานคร อาทิ กลุ่มผลิตภัณฑ์จักสานหญ้าแฝกบ้านหนองบอน จ.จันทบุรี กลุ่มเกษตรกรจักสานบ้านท่ากุ่ม จ.ราชบุรี กลุ่มแม่บ้านนายาวผ้าขาวม้า จ.ฉะเชิงเทรา และกลุ่มพัฒนาอาชีพบ้านสุเหร่าเกาะขุนเณร ตามพระราชดำริ กรุงเทพมหานคร

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ในพื้นที่ 8 จังหวัด ได้แก่ จ.บุรีรัมย์ ขอนแก่น สกลนคร อุบลราชธานี มุกดาหาร อุดรธานี บึงกาฬ และนครพนม อาทิ กลุ่มทอผ้าไหมบ้านโนนตะคร้อ จ.บุรีรัมย์ กลุ่มทอผ้าไหมบ้านโนนสะอาด-หัวตะกั่ว จ.ขอนแก่น กลุ่มตัดเย็บแปรรูปผลิตภัณฑ์ผ้าบ้านขาไก่ จ.สกลนคร กลุ่มเกษตรบ้านดงนา จ.อุบลราชธานี กลุ่มพัฒนาอาชีพบ้านศรีถาวรพนา จ.มุกดาหาร กลุ่มพัฒนาอาชีพบ้านนาชมภู จ.อุดรธานี และกลุ่มพัฒนาอาชีพบ้านหนองตะไก้ จ.บึงกาฬ

     ภาคเหนือ ในพื้นที่ 7 จังหวัด ได้แก่ จ.ตาก น่าน เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน อุตรดิตถ์ เพชรบูรณ์ และพิษณุโลก อาทิ กลุ่มทอผ้าปะกาเกอกะเญอย้อมสีธรรมชาติบ้านเลอผาโด้ จ.ตาก กลุ่มแปรรูปผลิตภัณฑ์ผ้าประกอบหญ้าสามเหลี่ยมบ้านนากอก กลุ่มพัฒนาอาชีพแปรรูปชาบ้านศรีนาป่วน จ.น่าน กลุ่มอาชีพสตรีปักผ้าบ้านแม่ระงอง กลุ่มพัฒนาอาชีพสตรีบ้านแม่ลอง และกลุ่มตัดเย็บผ้าชนเผ่าลีซู จ.เชียงใหม่

ภาคใต้ ในพื้นที่ 8 จังหวัด ได้แก่ จ.นราธิวาส ยะลา พังงา สงขลา นครศรีธรรมราช ชุมพร สุราษฎร์ธานี และตรัง อาทิ กลุ่มบางนราบาติก กลุ่มจักสานบ้านพงยือติ จ.นราธิวาส กลุ่มพัฒนาอาชีพบ้านไบก์ จ.ยะลา กลุ่มพัฒนาอาชีพบ้านในไร่ จ.พังงา กลุ่มพัฒนาอาชีพบ้านน้ำเชี่ยว จ.สงขลา กลุ่มเครื่องเงินบ้านเขาวัง จ.นครศรีธรรมราช และกลุ่มพัฒนาอาชีพบ้านเกาะลิบง จ.ตรัง

พร้อมกันนี้ สำนักงานโครงการส่วนพระองค์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้ร่วมกับร้านภูฟ้าเก็บข้อมูลและประเมินผลการดำเนินงานของกลุ่มอาชีพต่างๆ เพื่อประเมินผลการดำเนินงานว่าบรรลุเป้าหมายตามแผนพัฒนากลุ่มอาชีพประชาชนในถิ่นทุรกันดารตามพระราชดำริหรือไม่ อีกทั้งเพื่อนำผลการประเมินที่ได้ไปใช้ในการตั้งเป้าหมายและวางแผนการดำเนินงานโครงการต่อไป ส่งผลให้ประชาชนมีรายได้เพิ่มขึ้นและมีความมั่นคงทางรายได้ สามารถพึ่งตนเอง มีความรู้ความสามารถในการที่จะสร้างความก้าวหน้าให้แก่ตนเอง ส่งผลให้ครอบครัวมีคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ดีขึ้น