เทพรัตนแห่งแผ่นดิน (39)

โดย...วิมลพรรณ ปีตธวัชชัย

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ทรงเห็นว่าการส่งเสริมให้ปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ และนำผลผลิตที่ได้มาประกอบอาหาร พร้อมทั้งการศึกษาเรียนรู้ เพื่อนำไปประกอบอาชีพต่อไป โดยการพัฒนาเด็กและเยาวชน ไม่เพียงพอและไม่สามารถทำให้เกิดความมั่นคงในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในท้องถิ่นทุรกันดารได้ ต้องสนับสนุนครอบครัว รวมถึงเด็กและเยาวชนเหล่านั้นให้สามารถประกอบอาชีพ เพื่อให้มีรายได้เพียงพอที่จะเลี้ยงดูตนเองและครอบครัวให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น จึงขยายการพัฒนาไปสู่ชุมชน โดยให้ดำเนินงานโครงการด้านการพัฒนาอาชีพ รวมทั้งพระราชทานความช่วยเหลือด้านต่างๆ

พระองค์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สำนักงานโครงการส่วนพระองค์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ส่งเสริมอาชีพแก่ประชาชนในถิ่นทุรกันดาร ด้วยการดำเนินงาน “การพัฒนากลุ่มอาชีพประชาชนในถิ่นทุรกันดาร” ตั้งแต่ปี 2538 เป็นต้นมา โดยมีพระราชประสงค์เพื่อให้ประชาชนในถิ่นทุรกันดารรวมกันเป็นกลุ่มอาชีพ ผลิตสินค้าหรือผลิตภัณฑ์ของกลุ่มขึ้นมาเพื่อนำไปจำหน่าย ซึ่งจะช่วยให้ครอบครัวของประชาชนมีรายได้เพิ่มขึ้น สามารถพึ่งตนเองได้ และยังส่งผลให้คุณภาพชีวิตดีขึ้น รวมทั้งยังช่วยให้เกิดความร่วมมือ การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ตลอดจนเกิดทักษะในการใช้กระบวนการแก้ไขปัญหาในการดำเนินงาน และสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนได้อีกด้วย

การดำเนินโครงการดังกล่าว สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ได้พระราชทานความช่วยเหลือในด้านต่างๆ อาทิ การฝึกอบรมเพื่อพัฒนาฝีมือ เงินทุนสำหรับการดำเนินงาน จัดหาเครื่องมือและอุปกรณ์การผลิตที่จำเป็น รวมทั้งช่วยหาตลาดในการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่ผลิตขึ้น โดยมีผู้สนับสนุนจากหลายฝ่ายเข้ามาเกี่ยวข้อง

สำนักงานโครงการส่วนพระองค์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้คำแนะนำ ความช่วยเหลือการจัดฝึกอบรมและศึกษาดูงานตามสถานที่ต่างๆ สนับสนุนด้านการพัฒนาทักษะฝีมือ และความรู้เรื่องการบริหารจัดการกลุ่ม รวมทั้งพัฒนาเจ้าหน้าที่และชุมชนให้มีความรู้ความเข้าใจในกระบวนการเชิงธุรกิจ

สำหรับพื้นที่เป้าหมายในการส่งเสริมกลุ่มอาชีพประชาชนในถิ่นทุรกันดารตามพระราชดำริ คือพื้นที่ที่อยู่ตามแนวชายแดนห่างไกลความเจริญและการคมนาคมไม่สะดวก ขณะนี้มีกลุ่มอาชีพประชาชนในถิ่นทุรกันดารที่พระราชทานความช่วยเหลือ รวม 150 กลุ่ม ทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ มีจำนวนสมาชิกรวมทั้งสิ้น 3,963 คน โดยมีการดำเนินงานในแต่ละกลุ่มอาชีพหลากหลายกิจกรรม เช่น การส่งเสริมให้ประชาชนรวมกลุ่มกันประกอบอาชีพ การฝึกอบรมและพัฒนาผลิตภัณฑ์โดยใช้วัตถุดิบที่มีในท้องถิ่น การจัดหาตลาดในการจำหน่ายผลิตภัณฑ์อีกด้วย

ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์ในโครงการแบ่งได้ 7 กลุ่ม ได้แก่ (1) กลุ่มผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือ (2) กลุ่มผลิตภัณฑ์ตัดเย็บและแปรรูปผลิตภัณฑ์ผ้า (3) กลุ่มเครื่องจักสานและแกะสลัก (4) กลุ่มผลิตภัณฑ์แปรรูปผลผลิตทางการเกษตร (5) กลุ่มผ้าไหมและผลิตภัณฑ์แปรรูปจากผ้าไหม (6) กลุ่มผลิตภัณฑ์ปักและตกแต่งผ้า และ (7) กลุ่มผลิตภัณฑ์ผ้าฝ้ายทอมือย้อมสีธรรมชาติและแปรรูปผลิตภัณฑ์ผ้า

สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ได้ผลิตออกมานั้น ทางกลุ่มได้ส่งไปจำหน่ายที่ตลาดในท้องถิ่นและสำนักงานโครงการส่วนพระองค์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ รับซื้อไปจำหน่ายที่ร้านภูฟ้าในโครงการส่งเสริมอาชีพประชาชนในถิ่นทุรกันดารตามพระราชดำริ พร้อมกันนี้ได้ร่วมกับหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องดำเนินการให้ความรู้ ทั้งด้านการบริหารจัดการกลุ่ม การทำบัญชี และการฝึกอบรม เพื่อพัฒนาให้กลุ่มมีประสิทธิภาพในการผลิตสินค้าให้มีคุณภาพยิ่งขึ้น