นักวิชาการแนะทางเลือกปลดล็อคผังเมือง

นักวิชาการเสนอทางเลือก แนะ คสช. ไม่จำเป็นต้องใช้ ม.44 กรณีคำสั่งปลดล็อกผังเมือง

เครือข่ายนักวิชาการผังเมืองและสิ่งแวดล้อมเสนอทางเลือกการปฏิรูปการจัดการผังเมือง ในเวทีเสนาความคิดสู่การจัดการผังเมืองและสิ่งแวดล้อมจากกรณี คำสั่ง คสช. ที่ 3, 4 และ9/2559 ผลกระทบต่อการจัดการผังเมืองและสิ่งแวดล้อม ซึ่งจัดโดยโครงการขับเคลื่อนกระบวนการปฏิรูปโดยพลังทางสังคม และเครือข่ายนักวิชาการผังเมือง

รศ.สิทธิพร ภิรมย์รื่น คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ม.ศิลปากร กล่าวว่า ปัจจุบันประเทศไทยใช้ผังเมืองรวมตามรูปแบบของสหรัฐอเมริกา ที่อยู่ในยุคการพัฒนาอุตสาหกรรม หรือที่เรียกว่ายุค “นิวยอร์ก ซิตี้” ใช้กันมานานกว่า 50 ปี ซึ่งล้าหลังไปมากหากเทียบกับต่างประเทศ และไม่สอดคล้องกับการปฏิรูปตามนโยบายของรัฐบาล

“รูปแบบผังเมืองในปัจจุบันไม่ได้มองในเรื่องสิ่งแวดล้อม ไม่ใส่ใจต่อระบบขนส่งมวลชน รวมทั้งการพัฒนาอย่างยั่งยืนมองแค่การใช้ประโยชน์ ซึ่งผังเมืองรวมมีบทบาทควบคุมการพัฒนา แต่ไม่มีบทบาทการส่งเสริมให้เกิดการพัฒนา และที่สำคัญการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนถูกละเลย และยังไม่มีรายละเอียดด้านการพัฒนาเมือง

ล่าสุดมีการทำผังเมืองจังหวัดเพื่อสอดรับกับการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษ โดยเรื่องดังกล่าวมีความผิดปกติสองอย่าง คือ กระบวนการวางและจัดทำผังเมือง และการกำหนดทิศทางของเมือง ซึ่งนับว่าเป็นข้อสังเกตุที่น่าสนใจในการนำนำมาสู่คำสั่งดังกล่าว” รศ.สิทธิพร กล่าว

นาง ภารนี สวัสดิรักษ์ คณะทำงานยกร่างพระราชบัญญัติสิ่งแวดล้อมและพระราชบัญญัติผังเมือง ฉบับประชาชน เสนอทางเลือกจากกรณีคำสั่ง คสช. ที่ 3, 4 และ9/2559 ว่า ควรให้มีกลไกคณะอนุกรรมการการมีส่วนร่วมและการประเมิณผลกระทบ ในเชิงโครงสร้างทั้งระดับชาติ ระดับจังหวัด และระดับชุมชน  และสามารถใช้อำนาจตามมาตร 42 ที่ให้คณะรัฐมนตรีดำเนินตามหน้าที่ เพื่อแก้ปัญหาในกิจการที่มีผลต่อความมั่นคง แทนมาตตรา 44 ซึ่งจะเป็นการสั่งการในการทำงานของรัฐ โดยไม่ต้องกระทบต่อสิทธิประชาชน

“คสช.ไม่ควรใช้มาตตรา 44 เป็นเครื่องมือในการเอื้อประโยชน์ให้กับหน่วยงานข้าราชกาล เพราะการออกคำสั่งที่ผ่านมา สิ่งที่น่าสังเกตคือ 4 กระทรวงหลัก ซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบตามโรดแมปการปฏิรูปประเทศ ได้แก่ กระทรวงพลังงาน กระทรวงมหาดไทย กระทรวงคมนาคม และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ดังนั้นเมื่อกระทรวงเหล่านี้การดำเนินการตามแผนปฏิรูปประเทศ บ่อยครั้งขอบเขตอำนาจของกระทรวงเหล่านี้ก็ไม่เพียงพอ จึงต้องอาศัย คสช.ใช้อำนาจตามรา 44 ออกคำสังปลอดล็อกผังเมือง เพื่อเอื้อต่อการดำเนินตามแผนการพัฒนาประเทศ”
 
นางภารนี กล่าวอีกว่าในการปฏิรูปประเทศ ทั้งด้านพลังงาน การจัดการผังเมืองและสิ่งแวดล้อม นับเป็นเรื่องเดียวกัน ซึ่งจะแยกออกจากกันไม่ได้ ต้องทำคู่ขนานกันไป ทุกกระทรวงที่เกี่ยวข้องต้องไปในแนวทางเดียวกัน ไม่ใช่ต่างคนต่างทำอย่างเช่นทุกวันนี้”นาง ภารนี กล่าว