"สปท.-สนช."รุมท้วง สารพัดปมร่างรธน.มีชัย

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

การเมืองไทยกำลังมุ่งหน้าสู่ช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญ หลังจาก “มีชัย ฤชุพันธุ์” ประธานคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) ได้เปิดเผยเนื้อหาของร่างรัฐธรรมนูญฉบับแรกอย่างเป็นทางการทั้งหมด 270 มาตรา เมื่อวันที่ 29 ม.ค.ที่ผ่านมา

ทันทีทุกตัวอักษรในร่างรัฐธรรมนูญได้ถูกนำสู่สายตาของประชาชน ปรากฏว่ามีเสียงท้วงติงถึงเนื้อหาในร่างรัฐธรรมนูญจากบางฝ่ายเป็นจำนวนมาก หนึ่งในนั้น คือ สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ (สปท.) และ สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ซึ่งเป็นสองสภาที่มีหน้าที่โดยตรงตามรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวพ.ศ. 2557 ในการจัดทำข้อเสนอเพื่อขอแก้ไขเนื้อหาในร่างรัฐธรรมนูญ โดยในวันที่ 3 ก.พ. แม่น้ำสองสายนี้จะประชุมร่วมกันพร้อมกับให้คณะ กรธ.ชี้แจงเนื้อหาในร่างรัฐธรรมนูญทั้งหมด

ดังนั้น เสียงท้วงติงจาก สนช.และ สปท.เป็นสิ่งที่ต้องจับตาดูว่าคณะ กรธ.จะมีท่าทียอมผ่อนปรนให้กับบางประเด็นที่สภาทั้งสองนี้กดดันให้แก้ไขหรือไม่

สมชาย แสวงการ สมาชิก สนช.และเลขานุการคณะกรรมาธิการ (กมธ.) สามัญพิจารณาศึกษา เสนอแนะ และรวบรวมความเห็นเพื่อการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญของ สนช. เปิดเผยว่า ในส่วนของ สนช.ได้ทยอยรับเอกสารเนื้อหาของร่างรัฐธรรมนูญไปแล้ว ซึ่งคณะกรรมาธิการสามัญแต่ละคณะของ สนช.จะประชุมเพื่อพิจารณาเนื้อหาของร่างรัฐธรรมนูญ โดยคาดว่าในวันที่ 3 ก.พ. จะมีตัวแทนจาก สนช.และ สปท.ทำหน้าที่อภิปรายซักถามคณะ กรธ.ฝ่ายละ 4 คน รวมเป็น 8 คน

สมชาย ระบุอีกว่า โดยส่วนตัวได้อ่านร่างรัฐธรรมนูญแล้ว เห็นว่ามีหลายประเด็นที่อยากให้คณะ กรธ.อธิบายให้เกิดความเข้าใจว่าเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงแล้วจะมีดีกว่าในอดีตอย่างไร เช่น การได้มาซึ่ง สว.ด้วยระบบการเลือกไขว้กันเองของผู้สมัครตามที่คณะ กรธ.กำหนดนั้นจะป้องกันการฮั้วได้อย่างไร เพราะการให้เลือกกันเองแบบนี้เคยเกิดปัญหาจากกรณีการเลือกสมาชิกสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สมัชชาประชาชนเพื่อไปทำหน้าที่สภาร่างรัฐธรรมนูญ เป็นต้น

“นอกจากนี้ ยังมีประเด็นที่มองว่าควรปรับแก้ไข คือ การให้อัยการสูงสุดมีกรอบเวลา 30 วัน เพื่อพิจารณาเกี่่ยวกับกรณีการกระทำที่เข้าข่ายเป็นการล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตย โดยคิดว่าน่าจะแก้ไขให้อัยการสูงสุดต้องพิจารณาให้เสร็จภายใน 7 วัน ว่าจะส่งให้ศาลรัฐธรรมนูญหรือไม่ และสามารถขยายเวลาได้อีกครั้งไม่เกิน 7 วัน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการพิจารณาล่าช้าเกินไปเหมือนในอดีตอีก” สมชาย กล่าว

อีกมุมมองของสมาชิก สนช. อย่าง “ตวง อันทะไชย” ที่วิพากษ์ว่าร่างรัฐธรรมนูญที่ดีจะต้องกำหนดแนวทางการเปลี่ยนผ่านให้ประเทศกลับไปสู่สภาพที่ดีกว่าในอดีต ไม่ใช่เมื่อมีรัฐธรรมนูญแล้วประเทศไทยก็กลับเข้าสู่ความขัดแย้งอีก ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญที่สุด

“โจทย์สำคัญ คือ เราจะเปลี่ยนผ่านประเทศอย่างไร ทั้งเรื่องการเปลี่ยนจากการทุจริตไปเป็นความโปร่งใส หรือเปลี่ยนจากความขัดแย้งไปสู่ความปรองดอง การมองร่างรัฐธรรมนูญต้องมองอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่มองแค่จุดใดจุดหนึ่ง เพราะถ้ามองกันแบบนั้นต่อไปจะเกิดสภาวะที่เมื่ออีกพรรคการเมืองหนึ่งขึ้นมามีอำนาจ อีกพรรคการเมืองหนึ่งก็ทะเลาะกันอีก”

ตวง กล่าวอีกว่า รัฐธรรมนูญจะทำให้การเมืองเข้มแข็งหรือไม่นั้นไม่สำคัญ เพราะประเทศไทยผ่านมาทั้งหมดแล้ว แต่ถามว่าถ้าให้การเมืองกลับไปมีความเข้มแข็งเกินไปอีกจนเกิดการใช้อำนาจโดยมิชอบและเผด็จการรัฐสภาจะทำอย่างไร ดังนั้นการปฏิรูปประเทศในเรื่องการศึกษาจากฐานรากอย่างเป็นระบบจึงเป็นเรื่องสำคัญ เพื่อให้ประเทศเกิดการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีระยะยาว

ขณะที่ทัศนะของฝั่ง สปท. ก็ต่างเล็งเห็นว่าควรร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ควรทำให้เกิดความเข้มแข็งและมีเสถียรภาพมากที่สุด เพื่อประเทศเกิดการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

เสรี สุวรรณภานนท์ ประธานคณะ กมธ.ขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการเมือง สปท. ยืนยันว่า หลักการสำคัญของการปฏิรูปประเทศผ่านการมีรัฐธรรมนูญอยู่ที่การวางกลไกที่ทำให้การเมืองมีความเข้มแข็ง ไม่ควรแก้ไขปัญหาเรื่องการเมืองที่เข้มแข็งเกินไปด้วยการทำให้การเมืองเกิดความอ่อนแอ เพราะถือเป็นการตั้งโจทย์ไม่ถูกต้อง อย่างการใช้การเลือกตั้งระบบจัดสรรปันส่วนผสมจะก่อให้เกิดความเป็นธรรมที่แท้จริงหรือไม่ รวมไปถึงการทำให้ สส.เป็นตัวแทนของประชาชนอย่างไร

“การกำหนดระบบเลือกตั้ง สส. จะต้องทำอย่างไรเพื่อให้ปัญหาธุรกิจการเมืองหมดไป ป้องกันไม่ให้นายทุนเข้ามามีอิทธิพลในทางการเมืองผ่านระบบพรรคการเมือง เช่นเดียวกับการวางโครงสร้างหน้าที่และอำนาจขององค์กรอิสระก็มีความสงสัยว่ามีอำนาจเกินความจำเป็นหรือไม่ เพราะต้องไม่ลืมว่าหลักการของการให้มีองค์กรอิสระ คือ การทำหน้าที่ตรวจสอบถ่วงดุล จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องจัดสรรอำนาจไว้ในร่างรัฐธรรมนูญให้เกิดความเหมาะสม” เสรี กล่าว

ขณะเดียวกัน ประธาน กมธ.ฯ เปิดเผยว่า คณะ กมธ.ฯ จะประชุมร่วมกันระหว่างวันที่ 1-2 ก.พ. เพื่อระดมความคิดเห็นเกี่ยวกับเนื้อหาในร่างรัฐธรรมนูญ โดยจะมุ่งไปที่ 4 ประเด็นสำคัญ ประกอบด้วย 1.การเลือกตั้ง สส. 2.การได้มาซึ่ง สว. 3.คณะรัฐมนตรี และ 4.องค์กรอิสระ ซึ่งจะใช้สำหรับการอภิปรายเสนอแนะต่อที่ประชุมในวันที่ 3 ก.พ. พร้อมกับจัดทำความเห็นเพื่อนำไปสู่การขอแก้ไขถ้อยคำในร่างรัฐธรรมนูญต่อไปด้วย

วันชัย สอนศิริ โฆษกคณะ กมธ.ขับเคลื่อนการปฏิรูปด้านการเมือง สปท. กล่าวว่า ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ เป็นรัฐธรรมนูญที่ดีฉบับหนึ่ง แต่มีบางประเด็นที่จะต้องแก้ไขให้เหมาะสมกับสถานการณ์ในระยะเปลี่ยนผ่านอำนาจจากฝ่ายความมั่นคงไปสู่ประชาธิปไตย โดยควรมีกลไกที่จะทำให้เกิดความสมดุลทั้งการเลือกตั้งและความมั่นคงในลักษณะที่ค่อยเป็นค่อยไป ไม่ปล่อยให้เป็นเรื่องของประชาธิปไตยอย่างที่เคยเป็นมา เพราะจะเข้าไปสู่วังวนเดิม

“กรธ.จะต้องสร้างกลไกให้เกิดความพอดีในระยะ 4 ปีของการถ่ายโอนอำนาจ รวมทั้งการได้มาซึ่ง สว.น่าจะเป็นปัญหาว่าองค์กร 20 อาชีพนั้นจะจัดการกันอย่างไร และการเลือกกันเองนั้นอาจมีปัญหาเรื่องการบล็อกโหวตได้ นอกจากนี้ควรรับฟังข้อเสนอแนะจากองค์กร
ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องและภาคประชาชนเพื่อนำมาปรับปรุงแก้ไข เชื่อว่ารัฐธรรมนูญฉบับนี้คงจะผ่านประชามติไปด้วยความเรียบร้อย เพราะขณะนี้ประชาชนตื่นตัวแล้ว” วันชัย ระบุ

ด้าน พล.อ.เลิศรัตน์ รัตนวานิช สมาชิก สปท. และอดีต กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญตั้งข้อสังเกตถึงระบบการเลือกตั้ง สส.แบบจัดสรรปันส่วนผสมว่ามีจุดอ่อนที่สำคัญว่าทำให้พรรคที่ส่ง สส.เขตจำนวนน้อยเสียเปรียบ เพราะไม่มีโอกาสได้คะแนนจากเขตที่ไม่ได้ส่ง สส.เขต ซึ่งส่วนใหญ่พรรคขนาดเล็กและพรรคขนาดกลางส่งสส.เขต แค่ 10-50 คนเท่านั้น แต่หากให้กาบัตรเลือกตั้งสองใบจะไม่เกิดปัญหานี้

“การคิดคะแนน สส.แบบบัญชีรายชื่อในประเทศที่ใช้ระบบสัดส่วนผสมนี้ ส่วนใหญ่กำหนดเกณฑ์ขั้นต่ำไว้  3-5% ที่พรรคจะต้องได้เสียงจากผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง จึงจะนำมารวมคำนวณหาจำนวน สส.บัญชีรายชื่อ ก็เพื่อไม่ให้มีพรรคเล็กๆ ที่มี สส.เพียงไม่กี่คนมากเกินไป โดยถ้าไม่กำหนดเกณฑ์ขั้นต่ำเลย ก็อาจมีพรรคที่ี่มี สส.เพียง 1 คนหลายพรรคได้ ซึ่งไม่เป็นการส่งเสริมความเข้มแข็งของพรรคการเมือง” พล.อ.เลิศรัตน์ กล่าว