เขื่อนจีนลดปล่อยน้ำ แม่น้ำโขงแห้งกระทบศก.

วิกฤตภัยแล้งตลอดกระทั่งเขื่อนจีนลดระบายน้ำเหลือเพียงวันละ 800-1,000 ลบ.ม./วินาที ส่งผลให้ระดับน้ำในแม่น้ำโขงที่ อ.เชียงแสน จ.เชียงราย ลดลงอย่างรวดเร็ว หรืออยู่ในระดับ 2.01 เมตร ต่ำจากระดับตลิ่ง 10.99 เมตร ทำให้เกิดเนินทรายขึ้นกลางแม่น้ำโขงหลายแห่ง และยังได้ส่งผลกระทบต่อการเดินเรือทุกชนิด ทั้งเรือบรรทุกสินค้าและเรือบริการนักท่องเที่ยว

เกศสุดา สังขกร ประธานหอการค้าจังหวัดเชียงราย สาขาอำเภอเชียงแสน บอกว่า หลังจากเขื่อนจีนลดการระบายน้ำลง ทำให้เรือบรรทุกสินค้าทั้งเรือจีนและเรือลาวต้องจอดเทียบท่าที่บริเวณริมแม่น้ำโขงตลอดแนวแม่น้ำโขงหน้าที่ว่าการอำเภอเชียงแสนมากกว่า 30 ลำ เช่นเดียวกับที่แม่น้ำรวกบริเวณสามเหลี่ยมทองคำ บ้านสบรวก หมู่ 1 ต.เวียง อ.เชียงแสน ที่ไหลมาบรรจบกับแม่น้ำโขง น้ำแห้งจนเหลือพื้นที่น้ำกว้างประมาณ 8 เมตร ทำให้มีเนินทรายโผล่ขึ้นมาเป็นบริเวณกว้าง ทำให้ผู้ประกอบการเรือท่องเที่ยวต้องทำสะพานยื่นลงไปในหาดยาวกว่า 100 เมตร เพื่อให้นักท่องเที่ยวเดินไปขึ้นเรือ เพราะเรือไม่สามารถเข้าเทียบท่ามารับได้

ทั้งนี้ ทำให้กระทบต่อผู้ประกอบการที่ทำการว่าจ้างเรือสำหรับขนส่งสินค้าไปประเทศจีน เพราะต้องแบกรับภาระค่าขนส่งที่เพิ่มมากขึ้น สำหรับเรือสัญชาติจีนจากที่เคยบรรทุกได้ลำหนึ่ง 400 ตัน แต่ปัจจุบันจากภาวะแม่น้ำโขงแห้ง ทำให้ต้องลดการบรรทุกลงเรือเพียงลำละ 200-250 ตันเท่านั้น หากบรรทุกเกินกว่านี้จะไม่สามารถแล่นเรือได้ เพราะเรือต้องกินน้ำลึกถึง 2 เมตร หลังจากวิ่งไปถึงจุดที่น้ำตื้นสุดที่จุด “ม่องป่าเหลว” ทำให้เรือสินค้าต้องไปจอดรอน้ำซึ่งเสียเวลาไปอีก 2-3 วัน กระทบต่อการรับส่งสินค้าอย่างหนักเนื่องจากเกิดความล่าช้าไปอีก

เกศสุดา บอกอีกว่า ช่วงนี้ก็ยังมีเรือสัญชาติลาวที่ยังพอวิ่งได้ เพราะกินน้ำเพียง 1-1.5 เมตร ก็สามารถบรรทุกสินค้าขึ้นไปได้แล้ว แต่อย่างไรก็ตามก็มีขีดจำกัดในเรื่องน้ำหนักบรรทุกเพราะขนาดเรือที่เล็กกว่า และในช่วงปลายเดือน ม.ค.นี้ใกล้เทศกาลตรุษจีนทางประเทศจีนก็จะหยุดการระบายน้ำจากเขื่อนเนื่องในวันหยุดซึ่งเกิดขึ้นเป็นประจำทุกปี ทางผู้ประกอบการต้องเร่งรีบดำเนินการขนส่งสินค้าไปให้ถึงประเทศจีนได้ทั้งหมดภายในสิ้นเดือน ม.ค.นี้ เพราะจะไม่สามารถขนส่งสินค้าไปได้อีกหลายวัน

“ระดับแม่น้ำโขงที่ต่ำลงในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ผู้ประกอบการต่างพากันปรับตัวในการประกอบธุรกิจ เช่น การต่อเรือใหม่ต้องออกแบบให้เรือกินน้ำให้ตื้นที่สุด แต่อย่างไรก็ตามอยากให้มีหน่วยงานที่ประสานกับประเทศจีนขอข้อมูลการปล่อยน้ำเป็นประจำแต่ละเดือนมาแจ้งให้กับผู้ประกอบการ เพราะถ้าหากรู้กำหนดปิด-เปิดน้ำที่ชัดเจน ผู้ประกอบการก็จะได้วางแผนสั่งสินค้าหรือเตรียมเรือให้พร้อม เมื่อมีการปล่อยน้ำมาก็สามารถปล่อยเรือสินค้าไปได้ทันที” ประธานหอการค้าจังหวัดเชียงราย สาขาอำเภอเชียงแสน กล่าว

ขณะที่ระดับน้ำในแม่น้ำโขงที่ จ.หนองคาย ลดระดับต่ำลงอย่างน่าเป็นห่วง อยู่ในระดับ 1.41 เมตร ต่ำกว่าตลิ่งถึง 10.79 เมตร จนเกิดหาดทรายโผล่ริมฝั่งแม่น้ำโขงหลายแห่ง โดยเฉพาะแม่น้ำโขงในเขต ต.บ้านเดื่อ อ.เมือง ได้เกิดหาดทรายกว้างกว่า 100 เมตร ยาวกว่า 2 กิโลเมตร ทำให้เกษตรกรที่ทำการเกษตรอยู่ริมฝั่งแม่น้ำโขงกว่า 2,000 ไร่ ต้องใช้ท่อพีวีซีความยาวท่อนละ 4 เมตร นำมาต่อกันยาวหลาย 100 เมตร บางรายเกือบ 1 กิโลเมตร เพื่อสูบน้ำจากแม่น้ำโขงมารดพืชผักที่ปลูกไว้ ซึ่งพืชผักที่ปลูกส่วนมากจะเป็นยาสูบ, มะเขือเทศ และข้าวโพด ทำให้ต้องเพิ่มต้นทุนมากขึ้น

ขณะที่สถานการณ์น้ำในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาที่สถานีวัดน้ำเหนือเขื่อนเจ้าพระยา ต.บางหลวง อ.สรรพยา จ.ชัยนาท ระดับน้ำเหนือเขื่อน อยู่ที่ 13.94 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ต่ำกว่าระดับวิกฤต 4 เซนติเมตร ส่วนที่ระดับน้ำท้ายเขื่อนทรงตัว อยู่ที่ 5.96 เมตร โดยเขื่อนเจ้าพระยาคงอัตราการระบายน้ำไว้ที่ 75 ลบ.ม./วินาที เพื่อรักษาระบบนิเวศด้วยการผลักดันน้ำเค็มและผลิตน้ำประปาในจังหวัดภาคกลางและกรุงเทพฯ จากน้ำต้นทุนที่ปริมาณจำกัดของน้ำ 4 เขื่อนหลัก ซึ่งปัจจุบันมีน้ำรวมกัน 3,643 ล้าน ลบ.ม. โดยใช้งานได้เพียง 180 วัน ทำให้ต้องงดส่งน้ำเพื่อการเกษตรและกักเก็บน้ำส่วนที่เหลือไว้เพื่ออุปโภคบริโภคในหน้าแล้ง