ไม่เห็น...มิใช่ไม่มี

โดย...อธิกร ศรียาสวิน

จะเป็นอย่างไร ถ้าวันหนึ่งเทคโนโลยีรถยนต์ไร้คนขับของกูเกิล ได้รับการยอมรับจากกรมการขนส่งทั่วโลก และสามารถพิสูจน์ได้ว่ามีความปลอดภัยสูง จนผู้คนหันมาให้ความนิยม เชื่อมั่นในศักยภาพของการขับเคลื่อนแบบไร้คนขับ เมื่อวินาทีนั้นมาถึง ลองจินตนาการว่า น่าจะมีธุรกิจอะไรบ้างที่จะสูญเสียส่วนแบ่งตลาดไป เช่น ธุรกิจรถยนต์ เพราะรถหนึ่งคันมันสามารถให้บริการได้มากกว่าเจ้าของ กระทบอาชีพคนขับรถแท็กซี่ และส่งผลไปสู่การปฏิวัติการขนส่งอีกสารพัน

นี่เป็นหนึ่งในตัวอย่างใกล้ๆ ตัว ที่ได้ฟังจากกูรู ซึ่งต่างให้ความเห็นว่า ปัจจุบันเรานั้นไม่ได้แข่งขันเฉพาะกับคู่แข่งขันในธุรกิจเดียวกัน แต่ด้วยเทคโนโลยีล้ำสมัย ทำให้เกิดธุรกิจนอกวงการได้ง่าย เช่น แอพพลิเคชั่น ที่ให้บริการแท็กซี่อย่าง UBER หรือ Grab Taxi ที่สามารถเข้าสู่ธุรกิจการให้บริการแท็กซี่ได้ โดยไม่ต้องมีแท็กซี่เป็นของตัวเองแม้แต่คันเดียว

อีกตัวอย่างสุดฮิต นั่นคือการพลิกโฉมการจองห้องพัก ใครจะคิดว่าจู่ๆ วันหนึ่ง ธุรกิจการเปิดบ้านของตัวเอง ให้แขกเข้าพักโดยผ่านบริการของ Airbnb จะทำให้โฉมหน้าการให้บริการที่พักเปลี่ยนไป

Airbnb ซึ่งมีมูลค่ากิจการถึง 25,000 ล้านเหรียญสหรัฐ เป็นบริการที่ให้เจ้าของบ้าน อพาร์ตเมนต์ และห้องชุดต่างๆ สามารถใช้ประโยชน์จากช่วงเวลาที่ห้องว่าง โดยนำห้องว่างๆ นั้น มาเปิดให้เช่าผ่านระบบ โดยมี Airbnb ทำหน้าที่เป็นตัวกลาง เจ้าของห้องสามารถกำหนดราคาที่พอใจ กำหนดกฎการพักอาศัย และให้ข้อมูลสถานที่ตั้ง การเดินทาง รวมถึงบอกเล่าสภาพแวดล้อม เพื่อเป็นข้อมูลในการตัดสินใจ (เรียกได้ว่า ตั้งราคาเอง กำหนดกติกาเอง โปรโมทเอง) โดย Airbnb ทำหน้าที่สร้างระบบรีวิวประสบการณ์จากผู้ใช้คนก่อนๆ เพื่อเป็นข้อมูลในการตัดสินใจของผู้เช่ารายใหม่ๆ

ในทางกลับกัน ผู้ที่ให้เช่าห้องก็สามารถมั่นใจได้ว่า คนที่จะมาเช่าจะมาเป็นลูกค้านั้นมีความปลอดภัยเพียงพอ ไม่ใช่คนน่ากลัว โดยทาง Airbnb สร้างเครื่องมือ Verified ID ที่ผู้เข้าพักจะต้องอัพโหลดภาพ และหลักฐานทางราชการ ข้อมูลการติดต่อต่างๆ เบอร์โทร อีเมล รวมทั้งมีโปรแกรม Host Guarantee เพื่อเป็นการประกันทรัพย์สินเสียหาย ระหว่างเช่าห้องพัก

โครงสร้างรายได้ของ Airbnb นั้น มาจากค่าเซอร์วิส ซึ่งเก็บจากผู้เข้าพัก ในอัตรา 6-12% รวมทั้งรายได้ค่าธรรมเนียมบัตรเครดิตจากเจ้าของบ้าน ซึ่งนำห้องพักมาลงในระบบอีก 3% ปัจจุบันมีที่พักลงทะเบียนอยู่กับ Airbnb กว่า 1.2 ล้านแห่ง จาก 3.4 หมื่นเมือง ใน 190 ประเทศ โดยมียอดผู้ใช้บริการต่อวันถึง 1.4 แสนคน

โดยตั้งใจหรือไม่ก็ตาม Airbnb กำลังเดินหน้าเข้ามาเป็นคู่แข่งขันของธุรกิจโรงแรมไปแล้ว เหมือนกับที่ UBER ก้าวเข้ามาเป็นอีกทางเลือกของการใช้รถแท็กซี่

ได้อ่านข้อมูลแนวโน้มพฤติกรรมของผู้บริโภคในยุคปัจจุบันแล้วพบกับบางสิ่งที่อยากนำมาแบ่งปันกัน เพราะทางทีมงานของเอ็นไวโรเซล (ประเทศไทย) ได้จัดหมวดหมู่แนวโน้มพฤติกรรมของผู้บริโภคยุคปี 2016 ที่นิยม 6 ด้าน คือ

1.อัตโนมัตินิยม คือ ความสำเร็จในการใช้เทคโนโลยีเข้ามา เพื่อช่วยสร้างความสะดวกสบายในชีวิตประจำวัน เช่น แอพพลิเคชั่น GrabTaxi หรือ UBER ที่ถูกสร้างขึ้นมา

2.แบบฉบับนิยม ความนิยมนี้ กำลังเดินทางมาพร้อมกับความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี ที่ช่วยสร้างความสะดวกสบายมากขึ้น สามารถทำงานจากที่ไหนก็ได้ผ่านระบบออนไลน์ มันทำให้มนุษย์งานหันมาทำงานแบบอิสระ โดยฟรีแลนซ์นี้โตกว่า 30%

3.สุขนิยม ต้องตอบสนองรวดเร็ว ไม่ชอบการรอคอย ทุกคนล้วนเอาแต่ใจตัวเองมากขึ้น ตามใจตัวเองมากขึ้น ใช้ตัวตนเป็นที่ตั้ง และตัดสินใจเลือกด้วยอารมณ์มากกว่าเหตุผล

4.สันโดษนิยม เพราะเทคโนโลยีอีกเช่นกัน ทำให้คนใช้เวลากับสังคมออนไลน์มากขึ้น ชอบทำอะไรคนเดียวมากขึ้น เช่น รับประทานอาหารคนเดียวเพิ่มถึง 62% ท่องเที่ยวคนเดียวโต 24% และโดยเฉลี่ยคนไทยใช้เวลากว่า 7 ชั่วโมง/วัน ในสื่อโซเชียล

5.ธรรมชาตินิยม ใส่ใจในเรื่องสุขภาพ อาหารและของใช้แบบออร์แกนิกโตกว่า 14% รวมทั้งการเดินทางท่องเที่ยวแนวธรรมชาติบำบัด และการออกกำลังกาย

6.ดราม่านิยม เพราะดราม่านิยมนั้นแทรกอยู่ในแทบทุกลมหายใจของการสื่อสารแบบโซเชียลต่างๆ มีการแบ่งกลุ่มคนออกตามรูปแบบไลฟ์สไตล์ เป็นหมวดหมู่เฉพาะ เช่น ฮิปสเตอร์ อินดี้ รวมทั้งแบ่งกลุ่มคน เป็นกลุ่มต่างๆ ตามวิถีชีวิตอีกสารพัน จะเห็นได้ว่า แนวโน้มใหม่ๆ นั้น เดินทางเคียงข้างมาพร้อมๆ กับเทคโนโลยีอันฉับไว นำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้บริโภค

ดังนั้น คงถึงเวลาที่สินค้าและบริการในยุคใหม่นี้จะต้องหันมาใสใจ สร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์และบริการที่สะท้อนความเป็นตัวตนของผู้บริโภคยุคใหม่ โดยใช้เทคโนโลยีเป็นตัวช่วยนำพา

เรียกว่า ต้องออกแบบสินค้าและบริการอย่างรู้เท่าทันเทคโนโลยี โดยพึงระลึกไว้อยู่เสมอว่า พื้นที่ที่ธุรกิจเรากำลังยืนอยู่ อาจมีคู่แข่งขันที่สามารถเดินทางผ่านสัญญาณไว-ไฟในอากาศ ก้าวข้ามมาจากธุรกิจอื่น แล้วเดินมาคว้าลูกค้าของเราไปต่อหน้าต่อตาก็ได้ ใครจะรู้

สรุปไว้เป็นประโยคสั้นๆ

บางคู่แข่งที่เราอาจมองไม่เห็น

แต่ใช่ว่ามัน...ไม่มี