ถึงยุคปฏิรูป

โดย...นันทิยา วรเพชรายุทธ [email protected]

ช่วงนี้กระแสจีนมาหนักชนิดรายวันจริงๆ ค่ะ เป็นไปตามที่ตลาดคาดการณ์เอาไว้แล้วว่า ตลาดหุ้นจีนจะปั่นป่วนต่อเนื่องแบบนี้ไปอีกระยะ เพราะปัญหาพื้นฐานยังน่ากลัวอยู่

แต่นอกจากจีนแล้ว เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาก็มีข่าวใหญ่อยู่ชิ้นหนึ่งที่ดูเผินๆ ก็อาจเป็นแค่ข่าวธุรกิจธรรมดากับแนวโน้มการนำบริษัทเปิดไอพีโอเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์

แต่บริษัทที่ว่านี้มีดีกรีเป็นถึง “อรามโก” บริษัทน้ำมันแห่งชาติของซาอุดิอาระเบียที่ใหญ่กว่าทุกบริษัทน้ำมันทั่วโลก และแทบจะเป็นเหมือนคลังสมบัติของชาติเลยทีเดียว จากกำลังการผลิตน้ำมันผ่านเครือข่ายทั่วโลกรวม 5.3 ล้านบาร์เรล/วัน ในจำนวนนี้อรามโกผลิตเองเพียวๆ 3.1 ล้านบาร์เรล/วัน ทำให้นี่ไม่ใช่แค่ข่าวธุรกิจ แต่เป็นความเคลื่อนไหวทั้งทางเศรษฐกิจและการเมืองของซาอุดิอาระเบียที่น่าจับตาอย่างยิ่ง

การส่งสัญญาณของมกุฏราชกุมารแห่งซาอุดิอาระเบียที่ให้สัมภาษณ์กับอีโคโนมิสต์ ถือเป็นสัญญาณการปฏิรูปเศรษฐกิจครั้งใหญ่ ตามหลังการลดเงินอุดหนุนด้านพลังงานในประเทศครั้งใหญ่ ที่ทำให้มีการขึ้นราคาน้ำมันไปกว่า 50% ก่อนหน้านี้

แต่การลดการอุดหนุนราคาพลังงานก็ยังไม่พอ หากเทียบกับภาระที่ซาอุดิอาระเบียต้องแบกรับทั้งราคาน้ำมันโลกที่ดิ่งลงเรื่อยๆ และรายจ่ายด้านความมั่นคงที่จะสูงขึ้นอย่างชัดเจน ภายหลังจากที่อิหร่านพ้นจากมาตรการคว่ำบาตร สามารถลุกขึ้นมาท้าทายเหล่าประเทศอ่าวอาหรับได้ และทำให้ซาอุดิอาระเบียต้องเข้าไปทำสงครามต้านกลุ่มติดอาวุธชีอะห์ในบางประเทศ เช่น เยเมน นี่ยังไม่นับรวมปัญหาที่ระหองระแหงกับสหรัฐมากขึ้นด้วย หลังจากที่สหรัฐไปเออออห่อหมกเรื่องนิวเคลียร์อิหร่าน

เป็นรายจ่ายที่เพิ่มขึ้นสวนทางกับรายรับอย่างสิ้นเชิง เพราะในขณะที่ประเทศต้องพึ่งพาเงินจากน้ำมันถึงราว 73% แต่รายได้จากน้ำมันกลับลดลงถึง 23% ในปีที่แล้ว และจะลดลงมาอีกมากในปีนี้

ความสุ่มเสี่ยงเรื่องนี้เองที่กำลังจะทำให้ซาอุดิอาระเบียต้องเจอกับความเสี่ยงที่น่ากลัวกว่า ก็คือ ความเสี่ยงด้านเสถียรภาพทางการเมืองในบ้าน เพราะจากเดิมนั้นรัฐบาลเน้นการดูแลปากท้องของประชาชนเป็นหลัก ให้อยู่ดีมีสุข สะดวกสบาย รัฐอุดหนุนให้ทุกอย่าง โดยแลกกับการที่ไม่ต้องเข้ามายุ่งเกี่ยวทางการเมือง

แม้ล่าสุด รอยเตอร์สจะรายงานอ้างแหล่งข่าวในเชิงปฏิเสธมาแล้วว่า รัฐบาลไม่ได้จะแปรรูปบริษัทแม่อรามโก แต่จะขายหุ้นบริษัทลูก หรือบริษัทร่วมทุนดาวน์สตรีมในเครือ ทั้งที่อยู่ในประเทศและนอกบ้าน อย่างไรก็ตามทางซาอุดิอาระเบียที่เป็นประเทศใหญ่สุดในตะวันออกกลาง ก็ยังต้องเร่งกางแผนถกการปฏิรูปเศรษฐกิจอย่างจริงจังต่อไปแน่นอน