เร่งลดความสับสน

ภายหลัง พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และ นพ.ปิยะสกล สกลสัตยาทร รมว.สาธารณสุข ประกาศว่านโยบายหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า หรือ “30 บาทรักษาทุกโรค” อาจมีปัญหา เนื่องจากทำให้ประเทศต้องแบกภาระงบประมาณสูง รวมถึงจะผลักดันให้มีการร่วมจ่ายโดยเร็ว ก็ได้สร้างความไม่มั่นใจให้กับประชาชนในทันที

ด้วยเพราะตลอดการดำเนินนโยบายนี้มา 14 ปี มีประชาชนสามารถเข้าถึงบริการสุขภาพหลายล้านครัวเรือน สำนักงานสถิติแห่งชาติ ระบุชัดว่า มีมากกว่า 1 แสนครอบครัว พ้นจากความล้มละลายจากการจ่ายค่ารักษาพยาบาล เพราะ 30 บาทรักษาทุกโรค

ขณะเดียวกัน พล.อ.ประยุทธ์ ก็เพิ่งไปพูดโชว์กลางที่ประชุมสมัชชาสหประชาชาติ ที่สหรัฐ เมื่อวันที่ 30 ก.ย.ที่ผ่านมา ด้วยความภาคภูมิใจว่าในฐานะไม่ใช่ประเทศร่ำรวย แต่ไทยเป็น “ผู้นำ” ในการดูแลสุขภาพประชาชนอย่างทั่วถึง ทำให้องค์การอนามัยโลกยกเป็นตัวอย่าง 1 ใน 2 ประเทศ ที่มีระบบหลักประกันสุขภาพที่ดีที่สุดในโลก

สิ่งที่นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีกระทรวงสาธารณสุขต้องทำความเข้าใจมากยิ่งขึ้นก็คือ โครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าเป็นการลงทุนดูแลคุณภาพชีวิตประชาชนโดยรัฐให้ได้รับบริการด้านสาธารณสุขอย่างเท่าเทียม

โดยประชาชนทุกคน “ร่วมจ่าย” ผ่านระบบภาษี เข้าสู่ระบบงบประมาณ และรัฐนำเงินภาษีไปบริหารผ่านกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ดูแลผู้มีสิทธิร่วม 48 ล้านคน

แน่นอนนโยบายนี้ไม่ก่อให้เกิดรายได้ แต่ต้องเข้าใจปรัชญาการก่อกำเนิดที่ว่า หากประชาชนทุกคนได้รับการบริการสาธารณสุขที่เท่าเทียม ประชาชนจะมีสุขภาพที่ดี ซึ่งจะเพิ่มศักยภาพและโอกาสในการพัฒนาประเทศให้ดีขึ้นด้วย

อย่างไรก็ตาม 30 บาทรักษาทุกโรค ไม่ใช่นโยบายที่สมบูรณ์แบบในทางปฏิบัติ แม้ประชาชนจำนวนมากจะได้ประโยชน์ แต่บุคลากรในระบบสาธารณสุขอีกจำนวนหนึ่งก็กล่าวโทษว่าโครงการนี้เป็นสาเหตุการล้มละลายในโรงพยาบาลรัฐ

โดยเฉพาะภายหลังประเทศเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์แบบในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า

แต่กระนั้น เป็นเรื่องดี หากรัฐบาลจะใช้โอกาสนี้สร้างการถกเถียงหาทางออก อันจะนำไปสู่การสร้างระบบหลักประกันสุขภาพที่ยั่งยืน จะจัดสรรงบประมาณรูปแบบใด หากจะต้องร่วมจ่ายโดยประชาชนจะใช้อัตราใด ใครต้องเป็นผู้ร่วมจ่าย ฯลฯ

แต่หลักการสำคัญเมื่อประเทศไทยผ่านระบบการใช้บัตร “อนาถา” เพื่อการรักษาฟรีมาแล้ว ก็ไม่ควรจะกลับไปใช้รูปแบบเดิมอีก

เมื่อรัฐบาลยืนยันจะไม่ยกเลิกนโยบาย ก็ถึงเวลาที่จะต้องเร่งสะสางปัญหานี้เพื่อลดความสับสน คลายความกังวลใจแก่ผู้รับบริการ โดยยืนบนหลักการประชาชนต้องได้รับประโยชน์สูงสุด ไม่เกิดภาวะล้มละลายจากการจ่ายค่ารักษาพยาบาลขึ้นในอนาคต