เจ๋ง!ไทยค้นพบวิธีคัดแยกงาช้างแอฟริกา-เอเชียสำเร็จใน10นาที

กรมอุทยานฯ-สัตวแพทย์ มช.ค้นพบวิธีคัดแยกงาช้างแอฟริกากับเอเชียสำเร็จใน 10 นาที ครั้งแรกของโลก

นายอดิศร นุชดำรงค์ รองอธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช เปิดเผย ว่า กรมอุทยาน ร่วมกับคณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่(มช.)  แถลงถึงความสำเร็จการค้นพบวิธีการตรวจงาช้างโดยไม่ต้องทำลาย และใช้ระยะเวลาในตรวจไม่เกิน 10 นาที ก็จะทราบผลว่างาช้างหรือเครื่องประดับหรือผลิตภัณฑ์ที่ทำจากงาช้างนั้น ทำมาจากงาช้างเอเชียหรือแอฟริกา และเป็นงาช้างจริงหรือไม่

นายอดิศรกล่าวว่า ความสำเร็จดังกล่าววเกิดขึ้นจาก โครงการวิจัยเรื่อง "การแยกงาช้างเอเชียและงาช้างแอฟริกาด้วยวิธี HANDHELD XRF หรือ เครื่องเอกซเรย์ฟลูออเรสเซนต์ (X-RAY Fluorescence;XRF)  ได้ร่วมกับคณะสัตวแพทศาสตร์ มช. โดยสนับสนุนตัวอย่างงาช้างแอฟริกาที่คดีสิ้นสุดแล้วในการศึกษาวิจัยจนประสบความสำเร็จในการใช้เครื่องมือตรวจคัดแยกงาช้างเอเชียกับแอฟริกาด้วยวิธี HANDHELD XRF หรือ เครื่องเอกซเรย์ฟลูออเรสเซนต์(X-Ray Fluorescence:XRF)

ทั้งนี้ วิธีการตรวจสอบงาช้างที่ทำอยู่ปัจจุบัน คือการตรวจพิสูจน์ดีเอ็นเอ(DNA) ซึ่งจำเป็นต้องมีการเก็บตัวอย่างดีเอ็นเอจากงาช้างด้วยการขูดหรือตัดงาช้างไปบดเพื่อตรวจสอบทำให้งาช้างหรือผลิตภัณฑ์งาช้างที่มีมูลค่าสูงเกิดตำหนิเสียหายได้ ต้องใช้เวลาไม่น้อยกว่า 2 สัปดาห์และมีความซับซ้อน ไม่เหมาะกับสถานการณ์ปัจจุบันที่ต้องการความสะดวกรวดเร็ว เพื่อให้สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการตวจสอบงาช้างของผู้ที่นำมาจดทะเบียน ตลอดจนตรวจสอบร้านค้าที่ขายผลิตภัณฑ์งาช้าง เพื่อเป็นการกำกับดูแลและควบคุมการค้างาช้างภายในประเทศไทยให้เป็นไปตามระเบียบกฎหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ถือเป็นความภูมิใจของนักวิจัยไทยที่ประสบความสำเร็จเป็นครั้งแรกในโลก

อย่างไรก็ดี จะมีการพัฒนาวิธีการตรวจให้สามารถบ่งบอกประเทศที่มาของงาช้างได้ เพื่อส่งกลับงาช้างไปยังประเทศต้นทาง เพราะเราก็ไม่อยากเก็บรักษาเนื่องจากเป็นภาระ อย่างไรก็ตามจากการตรวจสอบเบื้องต้นพบว่ามีงาช้างแอฟริกาบางส่วนที่หลุดออกมาจากคลังเก็บรักษาของรัฐบาลในหลายประเทศของทวีปแอฟริกาโดยมีการตีทะเบียนชัดเจน  หากส่งคืนแล้วก็ยังอาจเป็นปัญหาการหลุดรอดออกสู่ตลาดมืดอีก

นอกจากนี้ ในการประชุมคณะกรรมการไซเตสในเดือน ต.ค.2559 ที่ประเทศแอฟริกาใต้ ประเทศไทยจะขอให้ไซเตสถอดรายชื่อออกจาก 8 ประเทศที่ต้องจัดทำแผนปฏิบัติการควบคุมการค้างาช้าง เพราะมีปัญหาการลักลอบค้างาช้างอย่างรุนแรง ซึ่งการดำเนินการที่ผ่านมาไทยเป็น 1 ใน 5 ประเทศที่ได้รับคำชื่นชมจากไซเตส โดยสามารถปฏิบัติการตามแผนได้100 %

ด้านนายสัตวแพทย์กรกฏ  งานวงศ์พาณิชย์ หัวหน้าโครงการแยกชนิดงาช้างฯ คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวว่า เครื่องเอกซเรย์ฟลูออเรสเซนต์ เป็นเครื่องมือพกพา ลักษณะคล้ายปืน น้ำหนักประมาณ 2 กิโลกรัม เหมาะกับงานในภาคสนาม ซึ่งเดิมมีการใช้ในงานด้านอุตสาหกรรมมาก่อนอยู่แล้ว แต่ครั้งนี้เป็นการประยุกต์เครื่องมือมาใช้ในการตรวจพิสูจน์งาช้าง การทำงานของเครื่องภายในจะบรรจุรังสีเอกซ์ที่ผ่านการโปรแกรมการคำนวณสมการในการทำนายธาตุชนิดต่างๆ ทางธรณีวิทยาบรรจุไว้ เมื่อนำเครื่องดังกล่าวมาจี้ที่พื้นผิวงาช้างหรือผลิตภัณฑ์งาช้างที่ต้องการตรวจสอบชนิดพันธุ์โดยตรง ตัวเครื่องจะปล่อยรังสีเอกซ์มายังพื้นผิวของงาช้างและสามารถบอกค่าปริมาณแร่ธาตุที่พบในงาช้างได้ทันที โดยงาช้างแอฟริกากับเอเชียจะต่างกันที่องค์ประกอบของแร่ธาตุ หลายชนิดโดยเฉพาะเซอร์โคเนียม(Zr) ซึ่งเป็นธาตุจากดินที่พืชอาหารช้างขึ้นอยู่ จะพบในงาช้างแอฟริกามากกว่างาช้างเอเชียและพบว่าเป็นแร่ธาตุที่มีการกระจายค่อนข้างสม่ำเสมอในงาช้างไม่ว่าจะเป็นแนวตามยาว ตามขวางหรือแม้แต่ในเนื้องาชั้นนอก(enamel) กับ เนื้องาชั้นใน(dentine) จะพบการกระจายตัวของธาตุชนิดนี้อย่างสม่ำเสมอ ดังนั้นจึงใช้แร่ธาตุนี้มาเป็นสัดส่วนในการสร้างสมการทำนายชนิดของงาช้าง ซึ่งพบว่ามีความแม่นยำถึง 93 % และมีความเที่ยงตรงถึง 100 %

"เครื่องเอกซเรย์ฟลูออเรสเซนต์นี้ สามารถนำไปใช้บนมือถือระบบปฎิบัติการ Android เพื่อให้ง่ายต่อการใช้งาน สะดวกรวดเร็ว ขณะนี้วิธีการตรวจพิสูจน์ด้วยดังกล่าวถือเป็นการคิดค้นสำเร็จเครื่องแรกของโลก โดยขณะนี้ กำลังรอการตีพิมพ์รับรองในวารสารต่างประเทศด้านนิติวิทยา" นายสัตวแพทย์กรกฏ กล่าว