การปฏิรูปกฎหมายทำแท้งในอังกฤษ (21)

โดย...นพ.วิชัย โชควิวัฒน

เมื่อกฎหมายผ่านสภา กระทรวงสาธารณสุขโดยเอ็นเอชเอสได้สนองตอบโดยการจัดระบบบริการขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่โดยข้อจำกัดของระบบราชการ ทำให้หลายท้องที่ยังมีบริการที่ไม่เพียงพอและหลายแห่งที่ประชาชนไม่สามารถ “เข้าถึง” (Access) หรือโรงพยาบาลหลายแห่งไม่ให้บริการเพราะมีกลุ่มเจ้าหน้าที่ที่เป็นฝ่ายต่อต้านคัดค้าน สมาคมปฏิรูปกฎหมายทำแท้งตระหนักถึงปัญหานี้ดี จึงได้จัดตั้งหน่วยบริการขึ้นเสริมในปีต่อมาคือ พ.ศ. 2511 โดยตั้งเป็นองค์กรการกุศลสาธารณประโยชน์ (Charity) ชื่อ องค์กรบริการให้คำปรึกษาการตั้งครรภ์ (Pregnancy Advisory Service) โดยเริ่มต้น 2 แห่งในมหานครลอนดอนกับที่นครเบอร์มิงแฮม ปัจจุบันองค์กรนี้เติบโตขึ้นมาก เป็นองค์กรบริการให้คำปรึกษาการตั้งครรภ์แห่งอังกฤษ (British Pregnancy Advisory Service ชื่อย่อคือ BPAS : บีพาส) ปัจจุบันองค์กรบีพาสมีหน่วยบริการกระจายอยู่ทั่วประเทศ รวม 60 แห่ง เฉพาะในมหานครลอนดอนมีถึง 8 หน่วย

หน่วยบริการทั้ง 60 แห่ง ให้บริการใน 4 ลักษณะ ได้แก่ 1) เปิดศูนย์ให้คำปรึกษา 2) เป็นศูนย์ให้การรักษา 3) เป็นศูนย์ให้ทั้งคำปรึกษาและการรักษา 4) เป็นศูนย์ที่ทำงานเป็นภาคีร่วมกับเอ็นเอชเอส โดยส่วนใหญ่เป็นประเภทที่ 3 มี 3 แห่งที่เป็นประเภทที่ 4 และมีแห่งเดียวอยู่ในกรุงลอนดอนที่ให้บริการการรักษาเท่านั้น

บีพาสจัดทำเอกสารคู่มือต่างๆ ที่มีเนื้อหาถูกต้อง น่าเชื่อถือ กระชับ ชัดเจน อ่านง่าย ครอบคลุมเนื้อหาที่สำคัญและจำเป็นอย่างครบถ้วน จัดพิมพ์อย่างประณีตโดยออกแบบทั้งรูปเล่ม ขนาด สีสัน ภาพประกอบที่น่าจับต้อง ที่สำคัญ ได้แก่ 1) กฎหมายทำแท้งของอังกฤษ : เนื้อหาสาระและเหตุผล ตอบคำถามสำคัญ พร้อมบทวิจารณ์และภาคผนวก อ่านแล้วเข้าใจเนื้อหาสาระ ความเป็นมา และการใช้ประโยชน์จากกฎหมายได้อย่างดี 2) คู่มือแพทย์เวชปฏิบัติให้คำแนะนำเรื่องการทำแท้งอย่างครอบคลุม ทั้งก่อนทำ วิธีการทำ และการติดตามดูแลหลังทำบริการของบีพาส

ในปัจจุบันครอบคลุม 6 เรื่องแก่ทั้งชายและหญิง ได้แก่ 1) การตรวจการตั้งครรภ์ 2) การให้คำปรึกษาอย่างเป็นกลาง ไม่มีอคติ เพื่อเป็นทางเลือกสำหรับกรณีตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ 3) การยุติการตั้งครรภ์ 4) การคุมกำเนิด 5) การตรวจและรักษาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และ 6) การทำหมันชาย

การบริการของบีพาสมีลักษณะ “เป็นมิตร” หรือแท้จริงแล้วเป็น “กัลยาณมิตร” แก่ผู้ประสบปัญหาอย่างแท้จริง

ประการแรก เจ้าหน้าที่บีพาสได้รับการฝึกอบรมให้มีความฉับไวต่อปัญหา (Sensitive) ไม่เป็นผู้ตัดสิน (Non-Judgemental) และมุ่งสุขภาวะของผู้รับบริการอย่างแท้จริง (Completely Focused on Client’s Well-Being)

ประการที่สอง บีพาสเป็นหน่วยงานที่ให้การสอนและฝึกอบรมแก่นักศึกษาด้วย จึงแจ้งผู้รับบริการเสมอว่าในบางกรณีการให้บริการจะมีนักศึกษาร่วมสังเกตการณ์ด้วย โดยการสังเกตการณ์นั้นอาจเป็นส่วนหนึ่งของการได้รับคะแนนภาคปฏิบัติ (Accreditation) กรณีดังกล่าว ผู้รับบริการมีสิทธิโดยสมบูรณ์ที่จะยินยอมหรือไม่ยินยอมให้มีนักศึกษาอยู่ด้วยหรือไม่ หากไม่ ก็จะไม่มีผลกระทบใดๆ ต่อการให้บริการ

ประการที่สาม กรณีที่มีข้อขัดข้องหรือความจำเป็นที่ไม่สามารถไปรับบริการได้ตามนัดหรือจะต้องไปสาย ก็สามารถแจ้งเลื่อนนัดได้ โดยเพียงแต่โทรศัพท์แจ้ง เพื่อจะได้ให้บริการแก่บุคคลอื่น และทำการนัดหมายใหม่

ประการที่สี่ เจ้าหน้าที่ของบีพาสทุกคนจะรักษาความลับของผู้รับบริการโดยเคร่งครัด หากมีความจำเป็นที่จะต้องส่งข้อมูลใดๆ ให้แก่บุคคลอื่น จะขอความยินยอมก่อนเสมอ เว้นแต่เป็นกรณีที่จำเป็นเพื่อป้องกันอันตรายร้ายแรงทั้งแก่ผู้รับบริการ หรือบุคคลอื่น

ประการที่ห้า บริการทุกอย่างเป็นบริการที่เปี่ยมคุณภาพ เช่น บริการให้คำปรึกษา (Consultation) จะไม่กระทำอย่างลวกๆ หรือเร่งรีบ จะใช้เวลารวมชั่วโมงครึ่ง นอกจากถามประวัติและพูดคุยเพื่อให้ได้ข้อมูลที่จำเป็นอย่างเพียงพอ เช่น ปัญหาที่เกิดขึ้น ประวัติสุขภาพ การใช้ยา การแพ้ยาแล้ว ทุกครั้งจะมีการตรวจครรภ์โดยใช้เครื่องอัลตราซาวด์เพื่อให้แน่ใจว่ามีการตั้งครรภ์จริง โดยเป็นการตั้งครรภ์ในโพรงมดลูก มิใช่ตั้งครรภ์นอกมดลูก ซึ่งเป็นอันตรายและมีผลต่อการรักษาอย่างสำคัญ สุดท้ายจะให้ผู้รับบริการตัดสินใจเลือกทางใดทางหนึ่งใน 3 ทาง คือ 1) ตั้งครรภ์ต่อไป และเตรียมตัวเป็นพ่อแม่  2) ตั้งครรภ์และเตรียมยกลูกให้เป็นลูกบุญธรรมของผู้ที่ต้องการและพร้อม 3) ยุติการตั้งครรภ์

กรณีต้องการยุติการตั้งครรภ์จะมีข้อเสนอให้เลือกว่าจะใช้ยาหรือใช้เครื่องมือ หากใช้เครื่องมือจะให้เลือกว่าจะให้ยาสลบหรือไม่ โดยพิจารณาจาก ก.ขนาดครรภ์ ข.สภาพร่างกาย ค.การตัดสินใจเลือก

จะมีการตรวจเลือดดูว่าเลือดจางหรือไม่ เป็น อาร์เอช-ลบ (Rh-negative) หรือไม่ คนจำนวนน้อยเท่านั้นที่เป็นลบ จะมีความผิดปกติที่เม็ดเลือดแดง คือ ขาดแอนติเจน-ดี (D-antigen) หลังยุติการตั้งครรภ์แพทย์จะสั่งฉีดยาคือ Anti-D immunoglobulin ให้

จะมีการตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หากพบจะให้การรักษา และมีบริการ “แจ้งคู่นอน” เพื่อให้รับการรักษา จะได้ไม่นำโรคมาติดให้อีก

การตรวจรักษาทุกอย่างจะต้องเป็นไปโดยสมัครใจ โดยจะต้องมีการขอความยินยอม (Consent) เสมอ

นอกจากเคารพสิทธิและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของผู้รับบริการอย่างดียิ่งแล้ว บีพาสต้องการให้ผู้รับบริการเคารพในสิทธิและศักดิ์ศรีของผู้อื่นด้วย บีพาสจึงมีการแจ้งด้วยว่า “เรามุ่งช่วยเหลือ เราจำเป็นต้องทำงานในสถานที่ที่ปลอดจากการลวนลาม (Harassment) ความรุนแรง (Violence) และการล่วงละเมิด (Abuse) ดังนั้นหากมีการกระทำดังกล่าวทั้งต่อเจ้าหน้าที่หรือผู้รับบริการรายอื่น เราอาจปฏิเสธให้การรักษาแก่ท่าน”

โดยที่เป็นองค์การกุศล จึงไม่มีการมุ่งผลกำไรใดๆ ปัจจุบันบีพาสให้บริการยุติการตั้งครรภ์ในอังกฤษราว 1 ใน 3 ของทั้งประเทศ