กฎหมายชุมนุม ลิดรอนสิทธิ

โดย...ทีมข่าวในประเทศโพสต์ทูเดย์

พลันที่รัฐบาลของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ทำคลอดพระราชบัญญัติชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. 2558 ออกมา โดยจะมีผลบังคับใช้วันที่ 16 ส.ค.ที่จะถึงนี้ ก็สร้างแรงกระเพื่อมให้นักเคลื่อนไหวเรียกร้องต้องหนาวๆ ร้อนๆ กับกฎหมายฉบับนี้ทันที เพราะจะไม่สามารถออกมาละเลงม็อบเคลื่อนไหวเรียกร้องตามอำเภอใจเฉกเช่นเดิม

ใจความของกฎหมายฉบับนี้ระบุถึงข้อห้ามและข้อปฏิบัติต่างๆ ว่าห้ามชุมนุมพื้นที่รัศมี 150 เมตร จากพระบรมมหาราชวัง ทำเนียบรัฐบาล รัฐสภา และศาล รวมทั้งห้ามขวางสถานที่ราชการ ท่าอากาศยาน ท่าเรือ สถานีรถไฟ สถานีขนส่งสาธารณะ โรงพยาบาล สถานศึกษา ศาสนสถาน สถานทูต หรือสถานกงสุลของรัฐต่างประเทศ

สิ่งสำคัญคือ ผู้ใดประสงค์จัดชุมนุมให้แจ้งต่อผู้รับแจ้งหรือตำรวจในพื้นที่ก่อนเริ่มการชุมนุมไม่น้อยกว่า 24 ชั่วโมง ฝ่าฝืนโทษจําคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 6 หมื่นบาท หรือทั้งจําทั้งปรับ จากเดิมนัดรวมพลกันเองแล้วออกมาได้ทันที แต่ครั้งนี้จะไม่เหมือนเดิม ต้องแจ้งเพื่อขออนุญาตอย่างน้อย 24 ชั่วโมง หากจะมาชุมนุม และมีการกำหนดพื้นที่ชัด หาใช่เลือกได้เองตามอำเภอใจ

แล้วแกนนำต่างๆ ที่เคยเรียกร้องสิทธิด้วยการชุมนุมตามระบอบประชาธิปไตยจะรับได้หรือไม่อย่างไร ก็น่าสนใจ โดยเฉพาะกลุ่มฟากฝั่งทางการเมือง

“กฎหมายฉบับนี้จะเป็นเครื่องมือของฝ่ายบริหารที่กำจัดสิทธิเสรีภาพของประชาชน” นิยาม พ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะ ของ “ถาวร เสนเนียม” อดีตแกนนำม็อบกปปส. ที่พามวลชนชุมนุมโค่นรัฐบาล ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร

ถาวร ให้ความเห็นว่า ในอนาคตการชุมนุมจะเกิดขึ้นได้ยาก เพราะข้อห้ามมีมากมายและบีบจำกัดสำหรับผู้ชุมนุม อาทิ ต้องขอนุญาตกับตำรวจท้องที่หากจะชุมนุม หากไม่อนุญาตก็มีสิทธิแค่อุทธรณ์ไปถึงผู้บังคับการในพื้นที่ แต่หากถูกปฏิเสธอีกการชุมนุมเรียกร้องก็จะไม่เกิดขึ้น

“จะยิ่งเพิ่มความย่ามใจให้ฝ่ายบริหารเพิกเฉยต่อปัญหาข้อเรียกร้องของประชาชน โดนหมดไม่ว่าจะเป็นการเรียกร้องทางการเมือง ผลผลิตทางการเกษตร สิ่งแวดล้อม หรือกิจการของรัฐที่สร้างความเดือดร้อนให้ประชาชน ข้อเรียกร้องด้วยการชุมนุมจะเกิดขึ้นยาก” ถาวร ย้ำ

เหนืออื่นใดที่ความยากจะเพิ่มพูนขึ้นตามมุมมองของถาวร คือ “แกนนำ” จะนำมวลชนได้ยากยิ่งขึ้น เพราะสุ่มเสี่ยงจะติดคุกเอาได้ง่ายๆ ด้วยว่าหลักกฎหมายที่บัญญัติออกมาผิดแผก เพราะกฎหมายฉบับนี้บังคับว่า หากผู้ชุมนุมกระทำผิดอาญา ผู้นำชุมนุมจะต้องมีส่วนรับผิดชอบด้วย ทำให้แกนนำกลัวว่าจะติดคุกเพราะผู้ชุมนุมด้วยไม่รู้ว่าใครบ้านแปลกปลอมเข้ามา ดังนั้นหากใครจะนำม็อบด้วย พ.ร.บ.นี้ ต้องมีความกล้ามากพอดู

“หากย้อนเวลากลับไปเมื่อ กปปส.ชุมนุม และมี พ.ร.บ.ฉบับนี้บังคับใช้ ผมก็ต้องมาคิดให้หนักว่าจะนำมวลชนหรือไม่” ถาวร ย้ำ

ฟากฝั่งจากแกนนำคนเสื้อแดง กลุ่ม นปช. “วรชัย เหมะ” ให้ความเห็นสอดคล้องว่า ไม่เห็นด้วย เพราะเป็นการจำกัดสิทธิประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อน โดยเฉพาะสถานการณ์ทางการเมืองขณะนี้ ที่มีรัฐบาลไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง ไม่มี สส.ที่จะดูแลประชาชนในพื้นที่ ถ้าราชการดูแลประชาชนได้ไม่ทั่วถึงแล้วประชาชนจะใช้ช่องทางใดในการเรียกร้องขอความช่วยเหลือ ขอความเป็นธรรม การประกาศใช้ พ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะ เท่ากับว่ารัฐบาลพยายามซ้ำเติมความเดือดร้อนประชาชน

อีกมุมจากกลุ่มที่ต้องเรียกร้องเพื่อปากท้องเพื่อสิทธิของประชาชน  “ประยงค์ ดอกลำไย” นักต่อสู้เพื่อที่ดินทำกินจากกลุ่ม “พีมูฟ” หรือขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม ให้ความเห็นว่า พ.ร.บ.การชุมนุมฯ ฉบับนี้ขัดต่อรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว เพราะมาตรา 8 ระบุเอาไว้ว่า สิทธิเสรีภาพของประชาชนจะได้รับการคุ้มครองเช่นเดิม แต่กลับมามีข้อห้ามในสิทธิของประชาชนในการชุมนุมเรียกร้องเพื่อให้ฝ่ายบริหารแก้ไขปัญหา เพียงแค่เรื่องการเคลื่อนย้ายผู้ชุมนุมก็มีปัญหาแล้ว เพราะกลุ่มที่เรียกร้องเป็นชาวบ้านชนบท จะให้มาเช้าเย็นกลับคงไม่ได้

“ที่ผ่านมาก็มีกฎหมายฉบับต่างๆ คอยเอาผิดผู้ชุมนุมที่ฝ่าฝืนอยู่แล้ว ทั้งกฎหมายสาธารณสุข กฎหมายอาญา กฎหมายจราจร ซึ่งก็เอาผิดได้ จริงๆ แล้วสภานิติบัญญัติแห่งชาติไม่ควรเร่งกฎหมายชุมนุมนี้ออกมา ซึ่งควรจะมีการประชามติกันก่อนตามแผนเดิม แต่หากมีรัฐธรรมนูญฉบับจริงออกมาแล้ว ก็คงจะนำเรื่องนี้ฟ้องร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญให้ตีความ เพราะนี่คือครื่องมือของรัฐที่มาใช้ลิดรอนสิทธิของประชาชน” ประยงค์ ย้ำทิ้งท้าย