โรฮีนจาถึงอุยกูร์

ช่วงนี้ประเทศไทยโดนกระหน่ำอย่างหนักจนถึงขั้นผิดปกติอย่างเห็นได้ชัด เมื่อทั้งสหรัฐ ยุโรปและสำนักงานข้าหลวงใหญ่แห่งสหประชาชาติ ได้วิพากษ์วิจารณ์ถึงกรณีไทยส่ง 109 ชาวอุยกูร์คืนกลับให้จีน ซึ่งสะท้อนอะไรได้หลายๆ อย่างถึงความสัมพันธ์ระหว่างไทยและโลกตะวันตกที่ค่อนข้างจะตึงเครียดลงทุกขณะ

ก่อนหน้านี้ กรณีผู้อพยพชาวโรฮีนจา ไทยก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักหน่วงมาแล้วถึงการที่ไทย “ไม่รับ” ผู้อพยพ ทั้งๆ ที่เป็นสิทธิของไทยที่จะรับหรือไม่รับก็ได้ และเท่าที่ผ่านมาในอดีตไทยเองก็แสดงท่าทีด้านบวกต่อการช่วยเหลือทางสิทธิมนุษยชนสำหรับผู้อพยพมาบ่อยครั้ง แต่ก็ดูเหมือนว่าตะวันตกจะไม่เห็นนัก

ท่าทีความไม่พอใจต่อการส่งกลับชาวอุยกูร์ให้กับจีนนั้น ดังที่เรียนไว้ว่ามีความรุนแรงอย่างผิดปกติและเห็นได้ชัด แน่นอนว่าอาจจะเป็นเพราะว่ารัฐบาลไทยชุดนี้เลือกที่จะฝักใฝ่ “จีน” เป็นสำคัญ แม้ว่าตามนโยบายทางการทูตระหว่างประเทศหลักของไทยนั้น จะยึดในหลักการถ่วงดุลมหาอำนาจก็ตาม

แต่ปฏิเสธไม่ได้ครับ ว่าไทยในปัจจุบันค่อนข้างที่จะเอียงไปทางรัฐบาลกรุงปักกิ่ง ในขณะนี้ความสัมพันธ์กับตะวันตก โดยเฉพาะกับสหรัฐค่อนข้างไม่สู้ดีนักในหลายระดับ โดยเฉพาะระดับประชาชนที่เริ่มเกิดกระแสไม่พอใจต่อสหรัฐที่มีท่าทีก้าวก่ายกิจการการเมืองไทยหลายครั้ง ทั้งการแทรกแซงผ่านผู้แทนทางการทูตของสหรัฐในไทย หรือท่าทีโดยตรงจากรัฐบาลกรุงวอชิงตัน

ดังนั้น อาจกล่าวได้ว่าในสายตาของตะวันตก ไทยกลายเป็นพันธมิตรใกล้ชิดกับจีนไปแล้ว ทำให้การแสดงออกต่อไทยทั้งเรื่องผู้อพยพชาวโรฮีนจา จนมาถึงชาวอุยกูร์หนนี้รุนแรงมาก

เรื่องนี้อาจเป็นแค่จุดเริ่มต้นเท่านั้น ไทยอาจต้องเผชิญหน้ากับมาตรการกดดันต่างๆ จากตะวันตกโดยเฉพาะจากสหรัฐอีกหลายระลอก เช่น เรื่องปัญหาการค้ามนุษย์ที่ไทยถูกสหรัฐจัดไว้ในกลุ่มเทียร์ 3 คือย่ำแย่ที่สุด ขณะที่มาเลเซียซึ่งอยู่อันดับเดียวกับไทย แต่สหรัฐเตรียมที่จะปรับขึ้นไปไว้ในกลุ่มเทียร์ 2 ซึ่งหมายถึงมีการจัดการแก้ปัญหาดีขึ้น

มาเลเซียได้รับการขยับขึ้นเร็วกว่าไทย นั่นเป็นเพราะมาเลเซียเป็นหนึ่งในสมาชิกในข้อตกลงยุทธศาสตร์เศรษฐกิจแห่งภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก (ทีพีพี) ที่สหรัฐต้องการให้การเจรจานั้นสิ้นสุดได้ทันในปลายปี มาเลเซียจึงได้ “ทางลัด” ในเรื่องปัญหาการค้ามนุษย์ เพราะจะทำให้การเจรจาทีพีพีนั้นง่ายขึ้น

แต่ไทยไม่ได้เข้าร่วมในกลุ่มทีพีพีครับ!

ว่ากันตามตรง สหรัฐก็มีนโยบายไม่ต่างจากเด็กประถมศึกษาเท่าไร ใครไม่ใช่พวกเราถือเป็นศัตรู ยังคงจำได้ดีเมื่ออดีตประธานาธิบดี จอร์จ ดับเบิลยู. บุช เคยประกาศว่า ใครไม่ร่วมมือกับสหรัฐในสงครามต่อต้านก่อการร้ายก็ถือว่าอยู่ตรงข้ามกับสหรัฐ

การดำเนินงานทางด้านนโยบายต่างประเทศของไทยในเรื่องการถ่วงดุลมหาอำนาจได้เดินมาถึงก้าวที่ยากขึ้นอีกระดับแล้วครับ