กรมชลฯบวงสรวงขอฝน ผันแม่กลองไล่น้ำเค็มเจ้าพระยา

สถานการณ์ภัยแล้งยังไม่มีสัญญาณเชิงบวก ล่าสุด สุเทพ น้อยไพโรจน์ รองอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า จำเป็นต้องลดการระบายน้ำจาก 4 เขื่อนหลัก ซึ่งปล่อยน้ำสู่ลุ่มน้ำเจ้าพระยา ประกอบด้วย เขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิติ์ เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน และเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ จากวันละ 35 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) เหลือวันละ 30 ล้าน ลบ.ม. ซึ่งจะทำให้มีน้ำเหลือใช้ 40 วัน

อย่างไรก็ตาม น้ำเหนือที่ระบายลงมาน้อยทำให้น้ำทะเลหนุนเข้ามาในแม่น้ำเจ้าพระยา ล่าสุดวันที่ 15 มิ.ย. บริเวณท่าน้ำนนทบุรีวัดค่าความเค็มได้ 2.04 กรัม/ลิตร สูงเกินมาตรฐาน ซึ่งทำให้หลายฝ่ายกังวลว่าน้ำเค็มอาจส่งผลกระทบต่อปากคลองสำแล อ.สามโคก จ.ปทุมธานี ซึ่งรับน้ำดิบจากแม่น้ำเจ้าพระยาเข้าสู่คลองประปา

ชูชาติ ศุภวรรธนางกูร ชลประทานจังหวัดปทุมธานี กล่าวว่า ได้ติดตามเฝ้าระวังสถานการณ์น้ำทะเลหนุนสูงกับการประปานครหลวง (กปน.) มาโดยตลอด ถ้ามีปริมาณน้ำเค็มสูงเกินมาตรฐานจะประสานไปยังเขื่อนเจ้าพระยา จ.ชัยนาท ให้เร่งปล่อยน้ำมาผลักดัน หากเขื่อนเจ้าพระยามีปริมาณน้ำที่จะผลักดันไม่เพียงพอ ก็จะประสานไปยังเขื่อนแม่กลอง จ.กาญจนบุรี ปล่อยน้ำผ่านมายังแม่น้ำท่าจีนเข้าสู่คลองพระยาบรรลือเพื่อลงแม่น้ำเจ้าพระยาช่วยผลักดันอีกทางหนึ่ง ซึ่งสถานการณ์ขณะนี้ยังสามารถรับมือกับน้ำทะเลที่หนุนสูงได้

พงศธร สัจจชลพันธ์ ผวจ.ปทุมธานี ซึ่งเดินทางมาตรวจค่าน้ำเค็มที่สถานีสูบน้ำดิบสำแล กล่าวว่า จากการตรวจสอบวัดค่าความเค็มปากคลองสำแลได้ 0.18 กรัม/ลิตร ยังไม่เกินมาตรฐานที่จะส่ง
ผลกระทบต่อภาคเกษตรกรรม

ทั้งนี้ กปน.ได้วางมาตรการป้องกันน้ำเค็มเข้าระบบประปา โดยเฝ้าระวังช่วงที่ระดับน้ำทะเลหนุนสูง โดยหยุดการสูบน้ำดิบเข้าคลองประปาในช่วงที่ค่าคลอไรด์สูงและรอจนกว่าลิ่มความเค็มจะลดต่ำลงจึงจะสูบน้ำดิบตามปกติ และยกระดับน้ำในคลองประปาให้สูงขึ้นเพื่อสำรองน้ำดิบให้มากที่สุด

อย่างไรก็ตาม แม้กรมชลประทานจะขอความร่วมมือให้เกษตรกรเลื่อนการทำนาปีออกไปจนถึงช่วงกลางเดือน ก.ค. เพื่อสำรองน้ำไว้ใช้เพื่ออุปโภคบริโภคและรักษาระบบนิเวศ แต่ก็ไม่ได้ผลมากนัก

เอกสิทธิ์ ศักดีธนาภรณ์ ผู้อำนวยการโครงการเขื่อนเจ้าพระยา จ.ชัยนาท กล่าวว่า ระดับน้ำเหนือเขื่อนลดระดับลงอย่างต่อเนื่องวันละ 2-3 เซนติเมตร เนื่องจากเกษตรกรที่อยู่เหนือเขื่อนได้สูบน้ำเข้าที่นาเป็นจำนวนมาก โดยในปัจจุบันพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยามีเกษตรกรลงมือทำนาปีไปแล้วประมาณ 1 ล้านไร่เศษ ซึ่งหากอัตราการลดของน้ำเป็นไปเช่นนี้ คาดการณ์ว่าหากไม่มีฝนตกลงมาเติมน้ำในเขื่อนหลัก น้ำที่มีอยู่ทั้งหมดสามารถใช้ได้สูงสุดไม่เกิน 36 วัน

ด้านมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรที่ประชุมผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้มีการประชุมหารือจ่ายเงินช่วยเหลือไร่ละ 1,100-1,200 บาท รายละไม่เกิน 15 ไร่ โดยก่อนการจ่ายเงินจะต้องมีการอบรมให้ความรู้เกษตรกรในการปรับโครงสร้างการผลิต

ขณะเดียวกัน ชูชาติ ฉุยกรม อดีตวิศวกรใหญ่ที่ปรึกษาด้านวิศวกรรมโยธา กรมชลประทาน ซึ่งได้รับการยกย่องให้เป็นเจ้าพิธีประจำกรมชลประทาน กล่าวว่า จะเดินสายทำพิธีขอฝนที่เขื่อนสำคัญทั่วประเทศ เพื่อเป็นขวัญและกำลังใจให้กับเจ้าหน้าที่กรมชลฯ เนื่องจากปีนี้คาดว่าจะแล้งมากที่สุดในรอบ 30 ปี โดยก่อนหน้านี้ได้ทำพิธีขอฝนที่เขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิติ์ เขื่อนศรีนครินทร์ เขื่อนปากพนัง และเขื่อนอุบลรัตน์ไปแล้ว โดยจะทำพิธีเล็กๆ ใช้เงินส่วนตัว ไม่ใช่พิธีใหญ่อย่างตำราพระพิรุณ