เพื่อไทยอย่าติดกับดัก เลือกตั้งชนะแต่รอวันแพ้

“บทเรียนในอดีต พฤษภาฯ 2535 สอนให้รู้ว่า อย่าคิดว่าอำนาจสามารถกระทำการได้ทุกอย่าง แต่อำนาจกลับไม่สามารถทำอะไรได้สักอย่าง และการใช้อำนาจจะลงท้ายด้วยความพินาศ แต่สิ่งที่จะทำได้ทุกอย่าง คือ ความถูกต้อง ที่เป็นศัสตราวุธของทั้งปวง”

หนึ่งในบทสนทนาระหว่างทีมข่าวโพสต์ทูเดย์กับ จตุพร พรหมพันธุ์ ประธานแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) ในฐานะอดีตผู้นำนักศึกษา หนึ่งในทีมโฆษกเวทีสมาพันธ์ประชาธิปไตย องค์กรนำต่อต้านอดีตนายกรัฐมนตรี พล.อ.สุจินดา คราประยูร ที่บริหารประเทศได้เพียง 47 วัน ต้องลาออก โดยได้สำทับปมปัญหาบ้านเมืองที่ต้องนองเลือดในยุคพฤษภาทมิฬ 2535 เปรียบเทียบกับสถานการณ์บ้านเมืองในยุคปัจจุบันที่อยู่ภายใต้รัฐบาลทำรัฐประหาร และอยู่กลางทางของการร่างกติกาบ้านเมืองขึ้นใหม่หวังแก้ปัญหา

จตุพร เปรียบเทียบว่า พฤษภาทมิฬผ่านมาแล้ว 23 ปี เกิดจากการปราบปรามขบวนการนักศึกษา จนเกิดการสูญเสีย หลังจากรวมตัวกันไม่เอารัฐธรรมนูญที่เขียนเปิดช่องให้นายกฯ ไม่ต้องมาจากการเลือกตั้ง และไม่พอใจคณะรัฐประหารที่นำโดย พล.อ.สุจินดา ขึ้นมาเป็นนายกฯ จะเห็นว่าเป็นประเด็นเดียวกันกับร่างรัฐธรรมนูญที่กำลังร่างในปัจจุบันที่กำลังเป็นปัญหา และถูกคัดค้านอีกเช่นกัน

ทั้งสองเหตุการณ์มีความเหมือนและแตกต่างในคราวเดียวกัน สิ่งที่เหมือนกันคือ ปี 2535 มีคณะยึดอำนาจ คือ คณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (รสช.) ซึ่งมีทหารและตำรวจที่จบรุ่นเดียวกัน คือ รุ่น 0143 โดยมีทหารรุ่นพี่ พล.อ.สุนทร คงสมพงษ์ มาเป็นประธาน แต่อำนาจที่แท้จริงอยู่ที่ จปร.5 และคณะ รสช. ผนวกกับผู้ที่มีบทบาทการเขียนรัฐธรรมนูญขณะนั้น คือ มีชัย ฤชุพันธุ์ เป็นคนคนเดียวกันกับผู้ที่มีบทบาทในร่างรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน โดยจะเห็นว่าหลักความคิดจะคล้ายกัน เช่น การบรรจุมาตรา 27 ไว้ในรัฐธรรมนูญยุคนั้น โดยให้ รสช.มีอำนาจนิติบัญญัติ บริหาร และตุลาการ เช่นเดียวกับมาตรา 44 ขณะนี้

จตุพร สำทับเหตุการณ์ในอดีตว่า มาตราที่เป็นปัญหาและกลายเป็นชนวนพฤษภาฯ 2535 คือที่มาของนายกฯ ไม่ต้องมาจากการเลือกตั้ง หรือไม่ต้องเป็น สส. ซึ่งขณะนั้นมีการต่อต้านอย่างรุนแรง ทั้งพรรคการเมือง ภาคประชาชน นิสิตนักศึกษา กรรมกร กลุ่มเคลื่อนไหวจนเกิดการสูญเสียที่แลกมาด้วยการแก้ไขรัฐธรรมนูญ คือ นายกฯ ต้องมาจาก สส. และประธานรัฐสภาต้องมาจากสภาผู้แทนราษฎร

คิดเป็นนายกฯ ใต้กติกาใหม่ฆ่าตัวตายในหลุม

จตุพร เล่าว่า ทุกอย่างต้องแลกมาด้วยความตายกับการเปิดประตูให้คนนอกเข้ามาเป็นนายกรัฐมนตรี ทำให้ประชาชนตาย 40 ชีวิต สูญหายอีก 40 ชีวิต ทั้งหมดรวม 80 ชีวิต ซึ่งรัฐธรรมนูญปี 2558 ที่กำลังเขียนอยู่ขณะนี้ ปลายทางไม่แตกต่างกัน

“ครั้งนี้ปี 2558 ผมดูบรรยากาศคล้ายกัน แต่ไม่เหมือนตรงที่ปี 2535 ไม่มีวิกฤตเศรษฐกิจ แต่ปี 2558 มีปัญหาเศรษฐกิจหนักมาก เราต้องยอมรับความเป็นจริงว่า ถ้าวันนี้ประเทศไทยไม่เป็นเมืองอู่ข้าวอู่น้ำ มีคนอดตายกันเยอะแน่ ทั้งภาวะความยากลำบากต่อค่าครองชีพที่ไม่พอรายจ่าย ราคาสินเกษตรก็ตกต่ำ บวกกับปัญหาเศรษฐกิจจากต่างประเทศที่ถูกโลกล้อม ทั้งประเด็นอียูตัดสิทธิการค้า ประมง การค้ามนุษย์ ปัญหาการบิน และปัญหาอื่นๆ อีกมากมาย”

จตุพร วิเคราะห์ต่อไปว่า เมื่อมีวิกฤตเศรษฐกิจบวกกับวิกฤตการเมืองในประเทศ โดยเฉพาะประเด็นเรื่องรัฐธรรมนูญที่ใครๆ ก็อ่านว่าปลายทางคือวิกฤตรอบใหม่ และต้องกลับมาสู่จุดเดิมอีก ระหว่างทางไม่รู้ว่าจะต้องสังเวยชีวิตประชาชนอีกเท่าไหร่ ความพินาศย่อยยับทางเศรษฐกิจจะมีมูลค่าจำนวนมหาศาลแค่ไหน ปัจจัยต่างๆ เหล่านี้จะทับถมให้เหตุการณ์รุนแรงขึ้น ยามที่เศรษฐกิจดีความคิดของประชาชนมาจากสมอง แต่ถ้าเศรษฐกิจย่ำแย่ความคิดของประชาชนจะออกมาจากท้อง คือ ท้องหิว และปากท้องคนไทยจะกำหนดการเมืองไม่ใช่สมองกำหนดการเมือง

ข้อเสนอของจตุพร คือ คณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ (กมธ.) ต้องแก้ไขร่างรัฐธรรมนูญใหม่ เพื่อผลดีต่อทุกฝ่าย ส่วนจะแก้อย่างไร เชื่อว่านายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ ประธาน กมธ.ยกร่างฯ รู้อยู่แก่ใจแล้ว เพราะเคยเขียนรัฐธรรมนูญที่คนปรบมือมาแล้ว คือ รัฐธรรมนูญปี 2540 แต่เมื่อมาเขียนปี 2558 คนกลับส่งเสียงสาปแช่ง เมื่อย้อนดูจะพบว่ารัฐธรรมนูญปี 2540 มีข้อด้อย คือ เรื่องการตรวจสอบรัฐบาล ที่จะต้องใช้เสียงมาก ซึ่งทำได้ยาก ก็ควรแก้สิ่งนั้น แค่นี้ก็จะหาทางออกให้กับประเทศได้

จตุพร ชี้ปมปัญหาร่างรัฐธรรมนูญ ว่า ปัญหาร่างรัฐธรรมนูญปัจจุบันกลับเขียนถอยหลังเปิดประตูให้คนนอกเหมือนในอดีต ส่วน สว.ที่มาจากการแต่งตั้งก็มีอำนาจมาก ระบบการเลือกตั้ง สส.ก็สร้างความสับสน นอกจากนี้ยังมีองค์กรเกิดขึ้นอีก 11 องค์กร ทั้งหมดเป็นปัญหารูปแบบหยากไย่แมงมุม พันกันมั่วไปหมด

“เรื่องที่มานายกฯ ต่อให้คนที่ได้คะแนนเสียงมากในสภาผู้แทนราษฎร ก็ไม่มีวันที่จะได้เป็นนายกฯ ส่วนใครที่คิดจะเป็นนายกฯ คือพวกที่คิดฆ่าตัวตาย ขนาดรัฐธรรมนูญปี 2550 ไม่เลวร้ายและร้ายแรงเท่านี้ อดีตนายกรัฐมนตรี ทั้ง สมชาย วงศ์สวัสดิ์ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ต่างก็ตกอยู่ในศาลฎีกาแผนกคดีอาญาผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง และเชื่อว่าถ้านายกฯ สมัคร สุนทรเวช ไม่ถึงแก่อสัญกรรม ก็คงหนีไม่พ้นเช่นกัน”

สรุปแล้ว คนที่เป็นนายกฯ ได้ภายใต้กติกานี้จะต้องเป็นบุคคลพิเศษ คือ บุคคลที่องค์กรอิสระ วุฒิสภา สภาผู้แทนราษฎรเกรงใจ อย่าว่าแต่กำหนดเสียง 3 ใน 5 เป็นมติเลือกนายกฯ ต่อให้กำหนดเสียง 5 ใน 5 ก็ยังทำได้ ทุกอย่างสามารถเกิดขึ้นได้ เสียงในสภาไม่มีผลอะไรทั้งสิ้น เพราะว่าเรารู้ว่าเขาจะทำอย่างไรก็ได้ทั้งนั้น เหมือนในอดีตวันที่จัดตั้งรัฐบาล ช่วงที่เราเป็นประชาธิปไตยครึ่งใบ เมื่อผลเลือกตั้งเสร็จ ปรากฏว่าแม่ทัพนายกองก็ไปที่บ้านหัวหน้าพรรคการเมืองให้เซ็นรับรองว่าจะเอาใครเป็นนายกฯ สุดท้ายถ้ารัฐธรรมนูญไม่ถูกแก้ไข จะหนีไม่พ้นเรื่องความขัดแย้งจนเกิดวิกฤต และนำไปสู่ความตาย

ลั่นไม่ลง สส. ถ้าไม่แก้ รธน. อย่าทำประชามติแบบผูกมัด

นอกจากปัญหาการร่างรัฐธรรมนูญที่จะเป็นปมปัญหาความขัดแย้งทางความคิดแล้ว ยังมีเรื่องการตัดสินใจทำประชามติ ที่ยังเป็นปมคาใจของ คสช.และรัฐบาลว่าจะตัดสินใจอย่างไร เพื่อไม่ให้การปฏิวัติเสียของ เรื่องนี้ประธานองค์กรเสื้อแดงมั่นใจว่า ถ้า กมธ.ไม่ยอมแก้ร่างรัฐธรรมนูญ ก็ต้องทำประชามติ เพื่อชะลอความสูญเสีย แม้จะบอกว่าต้องใช้เงินถึง 3,000 ล้านบาท และใช้เวลามากขึ้น แต่ถ้าเทียบกันแล้วกับชีวิตประชาชน และความเสียหายทางเศรษฐกิจที่จะเสียหายไม่รู้กี่ล้านบาท เงิน 3,000 ล้านบาท เป็นเงินที่น้อยมาก และเวลาจะเสียอีกมากกับการพลิกฟื้นประเทศ ซึ่งจะเข้าข่ายที่ว่าเสียน้อยเสียยาก เสียมากเสียง่าย

 จตุพร เสนอให้ทำประชามติฟังความเห็นประชาชนเพื่อชี้ขาดว่า จะเห็นชอบเนื้อหารัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ หากต้องทำประชามติต้องแก้มาตรา 46 ของรัฐธรรมนูญชั่วคราวฉบับปัจจุบัน แล้วต้องแก้มาตรา 35 ด้วย ซึ่งกำหนดคุณสมบัติรัฐธรรมนูญ หรือโครงสร้างรัฐธรรมนูญที่จะเกิดขึ้นใหม่จะขัดหรือแย้งไม่ได้ เพราะต่อให้ร่างกี่ครั้งถ้าไม่แก้มาตรา 35 ก็ร่างรัฐธรรมนูญให้ออกมาดีไม่ได้ และต้องเพิ่มทางเลือกให้ประชาชนในการทำประชามติด้วยว่า ถ้าไม่รับรัฐธรรมนูญปี 2558 แล้วจะให้ใช้รัฐธรรมนูญฉบับของปีใด โดยให้ประชาชนเป็นผู้ระบุ และเอาการตัดสินใจของประชาชนเป็นตัวตั้ง ผลลัพธ์จะออกมาดี แต่ถ้าไม่ยอมก็ต้องไปตายเอาดาบหน้า เป็นประชามติที่โหวตรับหรือไม่รับ ถ้าเป็นอย่างนั้นก็จะไม่มีอนาคต

“อย่าคิดว่าการทำประชามติแล้ว นปช.จะได้แต้มต่อ ผมไม่รู้สึกแบบนั้น และตราบใดที่รัฐธรรมนูญมีลักษณะเลวร้ายแบบนี้ ผมยืนยันว่าจะไม่ลงสมัครรับเลือกตั้ง ผมผ่านมาทั้งปี 2535 และปี 2553 เห็นคนตายมาแล้ว 180 ชีวิต บาดเจ็บนับไม่ถ้วน มันไม่มีพื้นที่หัวใจที่จะไปรับความสูญเสียอันนี้ได้ ต่อให้ชนะใดๆ ก็ตาม ก็ไม่ได้ไปรับอำนาจจากชัยชนะนั้นได้ ถ้าเราต่อสู้เพื่อรอรับรางวัล นั่นคือการคิดทำเพื่อตัวเอง แต่เมื่อเราอ่านแล้วว่าปลายทางมันคือความสูญเสีย แล้วเราจะเดินไปหามันทำไม”

“ใครที่เป็นนักการเมืองวันนี้ แม้กระทั่งพรรคเพื่อไทยเอง ผมบอกเลยว่าอย่าได้เร่งรีบจะเลือกตั้งแต่เพียงอย่างเดียว เพราะชนะมา 10 ครั้ง ก็ใช่ว่าจะรักษาชัยชนะของประชาชนไว้ได้ เพราะฉะนั้นสิ่งที่ควรจะตอบแทนประชาชน คือต้องรอเวลาอำนาจที่เป็นของประชาชนอย่างแท้จริง ไม่ใช่ว่าเศษเสี้ยวของอำนาจก็จะตะครุบกันแล้ว อย่าทำตัวเป็นนักเลือกตั้ง แต่ควรทำตัวเป็นผู้นำทางความคิดเรื่องประชาธิปไตย ผมไม่เห็นว่าชนะเลือกตั้งแล้วได้ประโยชน์อะไร จะชนะเพื่อรอวันพ่ายแพ้ เพื่อกลับมาเหมือนเดิมอย่างนั้นหรือ หรือชนะเพื่อฝ่ายที่ตายคือประชาชน และเมื่อเวลานี้ประชาชนให้โอกาส คสช.มามากแล้ว ก็ควรจะตอบแทนประชาชนบ้าง” 

จตุพร เสนอแนะพรรคพวกนักการเมือง ว่า หากอยากเลือกตั้ง การเลือกตั้งเวลานี้ ขอถามว่าจะรีบไปตายหรือ มีปราชญ์ภาคใต้ท่านหนึ่งเคยกล่าวไว้ว่า “จงเร่งรีบอย่างช้าๆ” จริงอยู่เราต้องการได้ประชาธิปไตย ให้มีการเลือกตั้งโดยเร็วที่สุด แต่ว่าถ้ารีบโดยไม่ดูกติกา ผลลัพธ์เท่ากับ “รีบไปตาย” แต่การรีบอย่างช้าๆ คือ คิดให้ตกผลึกและรอให้มีกติกาที่สามารถแก้ไขปัญหาของชาติได้อย่างแท้จริง

คสช.อยู่ต่อทางแพร่งสวรรค์กับนรก

“ผมในฐานะที่ผ่านเหตุการณ์ปี 2535 มา เห็นว่าใครก็ตามที่มีอำนาจคิดว่าจะอยู่นาน ก็จะไม่ได้อยู่นาน ส่วนใครที่คิดจะอยู่ไม่นานก็จะได้อยู่นาน มันจะสวนทางกัน เพราะคนที่คิดจะอยู่นานต้องวางแผน วางกลไกต่างๆ ท้ายที่สุดสร้างความไม่พอใจและไปเร็วกว่าที่คิด แต่คนที่คิดจะไม่อยู่นาน คิดแค่เข้ามาแก้ไขปัญหาของชาติ เข้ามาทำงานเพื่อประชาชน โดยไม่สนใจว่าตัวเองจะอยู่กี่วัน ก็จะได้รับเสียงปรบมือจากประชาชน ดังนั้นวาทกรรมทางการเมืองที่จะอยู่นาน เช่น ผมไม่ทะเยอทะยานทางการเมือง ผมไม่ใช่นักการเมือง ทำหน้าที่รับใช้ชาติ คำเหล่านี้จะเห็นมาตลอด ผมไม่กลัวการอยู่นาน สิ่งที่กลัวคือชะตากรรมของประเทศ ที่จะพบกับความสูญเสีย”

ประธาน นปช. ย้ำว่า ไม่สนใจว่า คสช.จะอยู่ต่อหรือไม่เพราะเป็นเรื่องเล็ก เรื่องใหญ่คือ คสช.จะแก้ปัญหาประเทศได้หรือไม่ เพราะยิ่งอยู่ต่อแล้วแก้ไขปัญหาไม่ได้ จะเป็นผลร้ายเกิดขึ้นกับตัวเอง ปัญหาของชาติมันใหญ่เกินความใหญ่ของมนุษย์ ธรรมชาติของคนมีอำนาจถ้าไม่สามารถทำใจได้ ทุกคนอยากจะอยู่ต่อทั้งนั้น

“อย่าลืมว่าสิ่งหนึ่งที่คนไทยถือมาก คือเสียอะไรเสียได้ ยกเว้นเสียรู้ พฤษภาฯ 2535  พล.อ.สุจินดา เป็นคนไทยคนหนึ่งที่โชคร้าย โกหกครั้งเดียวแล้วคนไทยไม่เคยให้โอกาสอีกเลย ขณะที่บางคนโกหกพันครั้งแต่คนไทยยังให้โอกาส หนทาง เวลา จะเป็นเครื่องพิสูจน์อย่างชัดเจนว่า ความต้องการอยากจะให้ คสช.อยู่ต่อโดยคนแวดล้อม จะเป็นทางสวรรค์หรือทางนรกกันแน่ เพราะมันไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด คนที่มาจากการเลือกตั้ง วาระความชอบธรรม สามารถอยู่ได้ 4 ปียังอยู่ได้เพียง 1 ปี เราจึงบอกว่าความอยากกับความเป็นจริง มันไม่ได้ไปด้วยกัน”

สุดท้ายรัฐบาลต้องตระหนักว่าปัญหาของชาติและประชาชนไม่มีวันหมด ในโลกของความเป็นจริงไม่มีใครสามารถแก้ปัญหาได้หมด โดยเฉพาะสถานการณ์แบบนี้ ทุกรัฐบาลที่เข้ามาจะรับปัญหาต่อขอรับผิดชอบในห้วงเวลาของตัวเองให้ดีที่สุด