สปช.ชงยกร่างกม.รายได้-สวัสดิการเกษตรกรแห่งชาติ

สปช. ชงยกร่าง พ.ร.บ.รายได้และสวัสดิการเกษตรกรแห่งชาติ หนุนตั้งกองทุนประกันพืชผลการเกษตร ประกันความเสี่ยงเกษตรกร

เมื่อวันที่ 1 เม.ย. ที่ประชุมสภาปฏิรูปแห่งชาติ(สปช.) ได้พิจารณารายงนของคณะกรรมาธิการ(กมธ.) ปฏิรูปการเกษตร อุตสาหกรรม พาณิชย์ การท่องเที่ยวและบริการ วาระที่ 14 เรื่องการปฏิรูปภาคเกษตร โดยนายอุทัย สอนหลักทรัพย์ ประธานอนุกมธ. ปฏิรูปการเกษตร นำเสนอรายงานต่อที่ประชุม สปช. ซึ่งมีข้อเสนอในการปฏิรูป 4 ประการ คือ

1.การปฏิรูปเกษตรกร โดยการช่วยเหลือด้านรายได้และทักษะแก่เกษตรกรที่ยากจน และพัฒนาเกษตรกรให้มีความรู้และทักษะในการใช้เทคโนโลยี การบริหารการประกอบการ และการเงิน รวมถึงวิเคราะห์ข้อมูลเกี่ยวกับตลาดสินค้า

2.การปฏิรูประบบ เริ่มจากการปฏิรูปโครงสร้างพื้นสร้างคลองส่งน้ำทั้งบนดิน ใต้ดิน และลอยฟ้า เพื่อใช้เป็นซุปเปอร์ไฮเวย์นำน้ำจากแม่น้ำสายหลักเข้าสู่พื้นที่การเกษตร รวมถึงสร้างระบบความปลอดภัยและมาตรฐานสินค้าทางการเกษตร กำหนดหน่วยงานเจ้าภาพที่จะพูแลและออกใบรับรองมาตรฐาน

นอกจากนั้นจะต้องมีการวิจัยพัฒนาและนวัตกรรมด้านเกษตรกรรม รวมถึงระบบเครือข่าย ห่วงโซ่มูลค่าและคลัสเตอร์ในระดับกลุ่มสินค้าเกษตรและระดับชุมชน กระทรวงพาณิชย์จะต้องเชื่อมโยงกับกลุ่มอุตสาหกรรมและองค์กรเอกชนในลักษณะ "Value Chain" เป็นห่วงโซ่อุทานการผลิต อย่างไรก็ตามจะต้องส่งเสริตลาดสินค้าเกษตรล่วงหน้าของอาเซียน หรือ เอเฟท (AFET) เพื่อชี้นำด้านราคา

3.การปฏิรูปการบริหารจัดการและกลไก ปฏิรูปกฎหมาย กำหนดแผนยุทธศาสตร์เป็นวาระชาติ เช่น ข้าว ยาง อ้อย ปาล์มน้ำมัน มันสำปะหลัง กลุ่มสินค้าเกษตรและปศุสัตว์ และประมงเพื่อความมั่นคงทางอาหาร และส่งเสริมพัฒนาสหกรณ์เป็นการรวมกลุ่มรากฐาน เพื่อบริหารการลงทุน การผลิต และจำหน่าย รวมถึงส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนและกลุ่มเกษตรกร

4.กองทุนและการบริหารความเสี่ยงของเกษตรกร จัดสร้างสวัสดิการเกษตรกรแห่งชาติโดยร่าง พ.ร.บ. รายได้และสวัสดิการเกษตรกรแห่งชาติ พ.ศ. ... เพื่อให้มีการประกันรายได้และสวัสดิการพื้นฐานของเกษตรกร และสร้างกองทุนประกันภัยพืชผลทางการเกษตร เพื่อลดความเสี่ยงของเกษตรกรจากความไม่แน่นอนของธรรมชาติ หากได้รับความเสียหายจะได้ความคุ้มครองจากบริษัทประกันภัยที่ร่วมโครงการกับรัฐบาล ซึ่งรัฐบาลจะต้องช่วยค่าเบี้ยประกัน โดยกรมส่งเสริมการเกษตรกับคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมธุรกิจประกันภัยเร่งดำเนินการ เพื่อให้รัฐบาลออกเป็นมติคณะรัฐมนตรีต่อไป นอกจากนั้นยังเสนอให้มีกองทุนพัฒนาและปรับโครงสร้างทางการเกษตร เพื่อปรับโครงสร้างการผลิตภาคเกษตรให้เกิดศักยภาพ  

ทั้งนี้สมาชิก สปช. ร่วมอภิปรายในประเด็นสำคัญ ดังนี้ นายทรงชัย วงศ์สวัสดิ์ สปช. จ. ลำพูน กล่าวว่า  วิกฤตสำคัญของเกษตรกร คือ 1. ขาดแหล่งน้ำการเกษตร แม้แต่ละพื้นที่จะมีอ่างเก็บน้ำ แต่ไม่สามารถนำมาใช้ในการเกษตร เพราะไม่มีการวางระบบลำเลียงน้ำไปยังพื้นที่การเกษตร 2. ต้นทุนการผลิตสูง โดยเฉพาะปุ๋ยและยากำจัดศัตรูพืช 3. เกษตรกรไม่สามารถกำหนดราคาผลผลิตได้ 4. ปฏิรูปที่ดินทำกินไม่สำเร็จ เพราะสำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อการเกษตร ไม่สามรถจัดสรรที่ดินและปัจจัยพื้นฐานการเกษตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่กลับทำหน้าที่เหมือนกรมที่ดิน คือจัดแบ่งที่ดินให้เกษตรกรเท่านั้น จึงทำให้เกษตรกรต้องนำที่ดินที่ไม่สามารถใช้ประโยชน์ไปขายในที่สุด ฉะนั้นการปฏิรูปควรที่จะสามารถแก้ไขปัญหาเหล่านี้ให้สำเร็จ 

นายเกรียงไกร ภูมิเหล่าแจ้ง ประเทศไทยจะเป็นแหล่งอาหารโลก แต่เกษตรกรกลับอยู่ในสภาวะขาดทุน จากรายงาน กมธ.ฯ คนที่อยู่ในภาคเกษตรกรรม นับวันไม่ให้ลูกหลานมาเป็นเกษตรกร 1. ประสบสภาวะการขาดทุน ปัญหาการผลิต 1. ขาดแหล่งน้ำการเกษตร ส่วนราชการมีแหล่งเก็บน้ำ แต่เกษตรกรไม่ได้ใช้ทางเกษตร เพราะอ่างเก็บน้ำอยู่ในป่า เกษตรกรไม่สามารถนำน้ำมาใช้ได้ เพราะไม่มีระบบส่งน้ำมายังแปลงเกษตร 2. ต้นทุนการผลิต เกษตรกรซื้อปุ๋ยยาราคาสูง

3.ราคาสินค้าการเกษตร สินค้าอุตสาหกรรม ผู้ผลิตคือผู้ขาย แต่เกษตรกรไม่สามารถกำหนดราคาขายได้ เช่น จ. ลำพูน ปลูกลำไย ช่วงการเก็บผลผลิต เช้าไปรับตะกร้าไปเก็บลำไย บ่าย 3 โมง นำไปขายยังไม่รู้ราคาเท่าไหร่ กี่บาท ไม่สามารถทราบราคาขายล่วงหน้า

4.เรื่องที่ดินทำกิน ทุกรัฐบาลไม่ประสบความสำเร็จ สนง.ปฏิรูปที่ดินเพื่อการเกษตร ทำการปฏิรูปที่ดินจริงๆ จัดหาสาธารณูปโภค ไม่ใช่ทำหน้าที่เหมือนกรมที่ดิน ออกเอกสารสิทธิ์ สปก. 401 ไม่ได้หาแหล่งน้ำให้เขาอย่างไร เกษตรกรได้ที่ไม่สามารถหาแหล่งน้ำ จนต้องขายที่ดินไป ความร่ำรวยมั่งคั่ง คือมีเกียรติที่ท่านเขียน เกียรติไม่ได้อยู่ที่มั่งคั่งร่ำรวยอย่างเดียว ประธาน กมธ. บอกว่า เกษตรกรนั่งรถราคาแพง นั่นคือเปลือกนอก ไม่ใช่ผู้ลงแรง แต่ลงทุน เป้าหมายของท่าน 17 ปี ข้างหน้า เกษตรกรมีรายได้ครอบครัวละ 2 ล้านบาท กมธ.ฯ ไม่แน่ใจว่าจะทำได้ไหม

นางฑิฆัมพร กองสอน สปช. จ.น่าน กล่าวว่า ปัจจัยสำคัญที่จะทำให้การปฏิรูปการเกษตรประสบผลสำเร็จ คือ 1. ภาครัฐจะต้องส่งเสริมการเกษตรที่สอดคล้องกับภูมิประเทศ ยกตัวอย่าง กรมส่งเสริมการเกษตรส่งเสริมให้ปลูกพืชที่ไม่เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ เช่น มะม่วงเขียวเสวยในที่ราบสูง ซึ่งไม่ก่อให้ผลผลิต 2. จะต้องสร้างผู้นำที่สามารถการเปลี่ยนแปลงในพื้นที่ และ 3. เสนอให้เกษตรกรที่ผลิตวัตถุดิบส่งต่อบริษัท มีโอกาสถือหุ้นในบริษัทนั้น เพื่อรับผลประโยชน์ร่วมกัน

"พูดกันไป กฎหมายที่ออกมาจะปฏิบัติได้จริงหรือไม่ รัฐธรรมนูญต้องกินได้ วันนี้เกษตรกรกลายเป็นเครื่องมือนักการเมือง ม็อบทุกเรื่อง ที่ดิน ข้าวโพด ร่วมมาหมดเพราะไม่รู้จะพึ่งใคร"นางฑิฆัมพร กล่าว  

ทั้งนี้ที่ประชุม สปช. รับทราบรายงานของ กมธ.ฯ และให้ กมธ.ฯ นำข้อเสนอแนะและขอคิดเห็นของสมาชิก สปช.  ไปประกอบการยกร่างฯ กฎหมายที่เกียวข้องและปรับปรุงรายงานต่อไป