จัดระเบียบสังขละบุรี รับเทศกาล ‘สงกรานต์มอญ’

โดย...ปิยรัชต์ จงเจริญ

ใกล้ถึงเดือน เม.ย. เทศกาลสงกรานต์กำลังจะมาถึง หนึ่งในการจัดประเพณีสงกรานต์ที่รักษาวัฒนธรรมประเพณี รวมทั้งเป็นสถานที่ท่องเที่ยวพักผ่อนที่สวยงาม คือ ประเพณีสงกรานต์ชาวมอญ ที่ อ.สังขละบุรี จ.กาญจนบุรี แต่บทเรียนซึ่งนักท่องเที่ยวจำนวนมากพากันไปเยือนสังขละบุรีในช่วงปีใหม่ที่ผ่านมาก่อปัญหาผลกระทบในหลายด้าน จนทำให้ทุกฝ่ายต้องวางมาตรการเตรียมรับมือสำหรับเทศกาลสงกรานต์ปีนี้

เชื่อว่าเทศกาลสงกรานต์ของ อ.สังขละบุรี ในปีนี้คงแน่นขนัดไปด้วยผู้คนมากกว่าทุกๆ ปีที่ผ่านมา โดยประเพณีสงกรานต์มอญสังขละบุรี ณ วัดวังก์วิเวการาม (วัดหลวงพ่ออุตตมะ) และที่บริเวณเจดีย์พุทธคยา นักท่องเที่ยวที่ขึ้นมาจะได้ชมประเพณีวัฒนธรรมของชุมชนชาวมอญหรือไทยรามัญ หนุ่ม-สาวแต่งกายชุดมอญ พากันเข้าวัดในช่วงเช้า ตกเย็นก็จะมีการอาบน้ำ รดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ที่มาถือศีลในวัด ภาพเหล่านี้จะมีให้เห็นตลอด 3 วัน หรือจนหมดเทศกาลสงกรานต์

เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจเกิดขึ้นแบบเดียวกันกับช่วงปีใหม่ที่ผ่านมา พล.ต.ณัฐ อินทรเจริญ ผู้บัญชาการกองพลทหารราบที่ 9 (ผบ.พล.ร.9) ไม่รอช้ารีบลงพื้นที่พร้อมกับเชิญหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องร่วมประชุมจัดระเบียบ เน้นการคุ้มครองสิทธิและอำนวยความสะดวกนักท่องเที่ยว ทั้งด้านที่พักและอาหารรวมทั้งลดผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับพื้นที่ เช่น ปัญหาขยะ

นอกจากนี้ ผู้บัญชาการ พล.ร.9 มีข้อห่วงใยสำคัญอีก 2 ประการ คือ 1.ความมั่งคงแข็งแรงของสะพาน อุตตมานุสรณ์ในการรองรับนักท่องเที่ยวจำนวนมาก ซึ่งกองพันทหารช่างที่ 9 จะดำเนินการซ่อมสร้างในช่วงสิ้นเดือน เม.ย. ส่วนเทศกาลสงกรานต์จะนำแพตรวจการณ์มาลอยลำกลางท้องน้ำเพื่อตรวจการณ์นักท่องเที่ยวบนสะพาน และ 2.การป้องกันอุบัติเหตุในการเดินทางมา อ.สังขละบุรี โดยขยายไหล่ทางให้กว้างขึ้น

ประเพณีสรงน้ำพระด้วยรางไม้ไผ่

สำหรับการพัฒนาปรับปรุงภูมิทัศน์บริเวณรอบสะพานมอญและบริเวณใกล้เคียงเทศบาลตำบลวังกะ จะดำเนินการสำรวจผู้ประกอบการร้านค้า ในส่วนฝั่งวัดวังก์วิเวการาม ฝั่งสามประสบ และฝั่งสะพานแดง รวมทั้งออกแบบแปลนการจัดตั้งร้านค้าเรียบร้อยแล้ว พร้อมกันนี้ก็ได้ชี้แจงผู้ประกอบการร้านค้าฝั่งสามประสบ ให้ออกแบบหลังคาร่มไม่ให้หลากหลาย เพื่อความสวยงามและเป็นระเบียบ และชี้แจงผู้ประกอบการร้านค้าฝั่งวัดวังก์วิเวการาม ข้างสะพาน อุตตมานุสรณ์ไม่ให้ร้านค้ารุกล้ำแนวร่องน้ำ และเมื่อมีการปรับปรุงภูมิทัศน์จากทางอุทยานแห่งชาติเขาแหลม ร้านค้าจะต้องย้ายออกทันที

นอกจากนี้ เทศบาลตำบลวังกะจะสร้างทางระบายน้ำทิ้งจากร้านอาหารต่างๆ เพื่อไม่ให้เกิดน้ำขังและกลิ่นรบกวน เพื่อความเป็นระเบียบเรียบร้อย โดยประสานทางเจ้าของร้านค้า การบริหารจัดการขยะบริเวณสะพานมอญและพื้นที่ใกล้เคียงได้ปรับแผนในการเก็บขยะของ อ.สังขละบุรีเป็นวันเว้นวัน แต่ในส่วนของฝั่งวัดวังก์วิเวการามจะรณรงค์ไม่ให้มีถังขยะ

ส่วนการจัดระเบียบเรือรับจ้างและแพชมความงดงามของอุทยานแห่งชาติเขาแหลมนั้น ทางอุทยานฯ ได้กำหนดพื้นที่ส่วนบริการ คือ ฝั่งวัดวังก์วิเวการาม (ฝั่งมอญ) ฝั่งสามประสบ (ฝั่งตัวอำเภอ) โดยให้ผู้ประกอบการแพมาดำเนินการขออนุญาตให้ถูกต้อง รวมทั้งดูในเรื่องความเหมาะสมของพื้นที่ ขนาดแพ ขนาดเรือ และกำหนดจุดที่จะเป็นท่าเรือ โดยนำแพไปเป็นท่าเรือให้กับเรือรับจ้าง ขณะเดียวกันก็ได้ดำเนินการจัดระเบียบแพตรงฝั่งสามประสบ เพราะแพได้จอดกินท้องน้ำมากเกินไป

ขณะเดียวกันฝั่งวัดวังก์วิเวการามก็ต้องกำหนดจุดจอดแพใหม่เช่นกัน นอกจากนี้ยังดำเนินการแยกประเภทของเรือ มีหมายเลขกำกับที่ชัดเจน และกำหนดจุดขึ้น-ลงให้เป็นจุดเดียว พร้อมกันนี้ก็ให้กรมเจ้าท่าดำเนินการทำทะเบียน โดยให้เจ้าของเรือแสดงตน ตั้งชื่อเรือ และทำใบขับขี่เรือ พร้อมจัดทำป้ายแจ้งค่าบริการสถานที่ที่จะไป

สำหรับงานประเพณีสงกรานต์มอญสังขละบุรีเป็นประเพณีดั้งเดิมของชาวมอญ มีเอกลักษณ์ไม่เหมือนงานสงกรานต์ที่อื่นๆ อาทิ พิธีสรงน้ำพระผ่านรางกระบอกไม้ไผ่ โดยชาวบ้านจะช่วยกันตัดไม้ไผ่ในป่ามาทำเป็นรางน้ำยาวหลายสิบเมตรเพื่อสรงน้ำพระ อีกทั้งยังมีไฮไลต์ของสงกรานต์มอญสังขละบุรีตรงที่พระสงฆ์จะเดินแถวออกมาจากองค์เจดีย์และเดินเหยียบไปบนหลังผู้ชายที่นอนราบกับพื้น โดยเชื่อว่าการอุทิศตนให้พระสงฆ์เหยียบหลังจะเป็นมงคลแก่ตัวเอง นอกจากนั้นในงานยังมีพิธีแห่กองผ้าป่า ยกฉัตรเจดีย์ทราย และทำบุญกรวดน้ำสงกรานต์ งานนี้ใครที่ได้มาสังขละบุรีต่างต้องอิ่มบุญ อิ่มใจ ชุ่มฉ่ำใจกับประเพณีที่สืบทอดกันมาช้านานอย่างแน่นอน