"ทัวร์พุทธพาณิชย์" ที่อยุธยา

ฤาวัดวาอารามใน จ.พระนครศรีอยุธยา จะถูก"พุทธพาณิชย์"ครอบงำเสียแล้ว?

ทุกวันนี้ ความคาดหวังตั้งใจที่จะไปไหว้พระเพื่อความเป็นสิริมงคลของชีวิต ท่ามกลางบรรยากาศสงบของวัดวาอารามใน จ.พระนครศรีอยุธยา อาจทำให้หลายคนผิดหวัง

เพราะภาพที่เห็นอยู่ทุกเมื่อเชื่อวันคือ ขบวนนักท่องเที่ยวทั้งไทย จีน ฝรั่ง แขก แห่แหนกันมาจนแน่นวัด

กลิ่นอายของความขรึมขลังน่าเคารพศรัทธาก็แทบไม่เหลือเค้าลางให้เห็น แทนที่ด้วยตู้รับบริจาคตั้งเรียงรายเกลื่อนกลาด แก้ปีชง สะเดาะเคราะห์ ทำบุญโลงศพ ถวายสังฆทาน ไถ่ชีวิตโคกระบือ ปล่อยนกปล่อยปลา ยันเช่าวัตถุมงคล ไม่นับป้ายไวนิลขนาดยักษ์ชวนคนบริจาคเงินทำบุญ สร้างพระพุทธรูปใหญ่ที่สุดในโลก รวมถึงตลาดน้ำ แลนมาร์คคู่บุญของวัดใหญ่ๆที่จะขาดไม่ได้เลยในพ.ศ.นี้

ทั้งหมดดูจะเป็น"ทัวร์พุทธพาณิชย์"ไปแล้ว

ล่าสุด มีผู้อ่านโพสต์ทูเดย์ท่านหนึ่งได้บอกเล่าประสบการณ์ให้ฟังว่า เพิ่งไปเที่ยวที่วัดท่าการ้อง ต.บ้านป้อม อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา สถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมอันดับต้นๆของอยุธยา หลังจากได้ยินเสียงลือเสียงเล่าอ้างมานาน

ทันทีที่ก้าวเท้าเข้าวัดก็ต้องอ้าปากค้าง ตะลึงงันไปกับบรรยากาศที่ไม่ต่างอะไรจาก "สวนสนุก"

เริ่มตั้งแต่ป้ายไวนิลสีสันสดใสสะดุดตา ตู้รับบริจาคทุกๆ 5 เมตรจนถูกเปรียบเปรยว่า"หนาแน่นยิ่งกว่าสล็อตแมชีนในลาสเวกัส" จุดรับแลกเหรียญเป็นล่ำเป็นสัน แต่ละสิ่งแต่ละอย่างมากด้วยไอเดียบรรเจิดเหมาะแก่การดึงเงินในกระเป๋าของผู้แสวงบุญ เช่น สระสวรรค์ให้โยนเหรียญลงไป มุมสักการะพระพุทธรูปประจำชาติ 10 ประเทศอาเซียน รูปปั้นสัตว์ต่างๆที่มีช่องหยอดเหรียญเพื่อนำเงินบริจาคไปไถ่ชีวิตโคกระบือจากโรงฆ่าสัตว์ รูปปั้นดินเผารูปเณรน้อยถือบาตรเจาะช่องใส่เงิน

หุ่นยนต์โครงกระดูกนามว่าลุงบุญ เชื้อเชิญให้คนบริจาคเงินซื้อโลงศพ โซนไหว้พระทำบุญ สะเดาะเคราะห์ แก้ปีชงที่ถูกเนรมิตไว้อย่างอลังการงานสร้าง ไฮไลต์ที่เรียกเสียงฮือฮาที่สุดหนีไม่พ้นมุมร่วมสนุกโยนเหรียญใส่บาตรพระที่หมุนด้วยมอเตอร์คล้ายเครื่องเล่นในงานวัด ถนนทางเดินตัดผ่านกลางสวนสวยเขียวขจี แม้กระทั่งส้วมติดแอร์ ส่งกลิ่นหอมฉุย ซึ่งเคยได้รับรางวัลส้วมสะอาดแห่งปีจากกระทรวงสาธารณสุขมาแล้ว 

อย่างไรก็ตามจากการเปิดเผยของบล็อกเกอร์ผู้ใช้ชื่อว่า "เศษเสี้ยว" ได้ระบุถึงที่มาที่ไปของวัดรวมถึงข้อสงสัยเกี่ยวกับกิจกรรมบอกบุญเอาไว้ว่า พระครูสุทธิปัญญาโสภณ เจ้าอาวาสวัดท่าการ้อง และเจ้าคณะตำบลภูเขาทอง ได้เล่าให้ฟังว่าได้รับแต่งตั้งให้มาอยู่วัดนี้เมื่อปี 2543 วัดมีสภาพเกือบร้าง ไม่มีญาติโยมทำนุบำรุง รอบวัดมีศาสนิกชนชาวพุทธเพียง 8 ครัวเรือนเท่านั้น วัดมีที่ดินเพียง 1 ไร่ การปฏิสังขรณ์ สร้างโบสถ์ ปลูกศาลา คงไม่ได้ จึงวางแผนสร้างคนก่อนสร้างวัด แต่เนื่องจากประชากรรอบวัดมีน้อย จึงต้องจัดกิจกรรมให้คนภายนอกเข้ามาท่องเที่ยว โดยจัดสวนให้สวย ทำห้องน้ำให้แปลกแตกต่าง จนเดี๋ยวนี้มีคนศรัทธามากันมาก บางสัปดาห์เป็นเรือนพัน จึงได้รับเงินบริจาคซื้อที่เพิ่ม

"คนเข้าวัด ก็คือทำบุญ ไหว้พระ คนมีทุกข์จะนึกถึงวัด คนไม่สบายใจ มีปัญหาก็อยากทำบุญ เมื่อญาติโยมเข้ามาแล้วเห็นความสะอาด สวยงาม แปลก หิวก็มีตลาดน้ำขายอาหาร เขาก็กลับไปบอกกันต่อ ๆ ที่รู้สึกว่าไม่ทำบุญแล้วต้องรอผลชาติหน้า ทันใจ เราทำให้เห็นตรงในชาตินี้เลย คือได้พบเห็นความสะอาด สวยงาม ก็มีความสุข” พระครูท่านว่า

ส่วนที่ทางวัดมีกิจกรรมบอกบุญ ชวนทำกุศลจะเข้าข่ายเป็นพุทธพาณิชย์ หรือไม่ ท่านอธิบายว่า คนจะทำบุญก็ด้วยศรัทธา หากเขาไม่ให้ก็บังคับไม่ได้ จึงต้องทำให้ศรัทธา คนที่มาถ้า ไม่อยากทำบุญ เขาไหว้พระแล้วก็กลับได้ อีก ทั้งคนในปัจจุบันมีความรู้ดี ก่อนจะมาก็หา ข้อมูลมาก่อน ถ้าไม่มีศรัทธาวัดก็อยู่ไม่ได้ เพราะปัจจัยในการบูรณะก็มาจากศรัทธาของญาติโยมทั้งนั้น

ขณะที่เสียงจากนักท่องเที่ยวมีทั้งเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย

มณี อ่อนโกศล คุณแม่ลูกสาม บอกว่ามีความสุขมาก เพราะสามารถมากันได้ทั้งครอบครัว ผู้ใหญ่ได้ทำบุญ เด็กได้วิ่งเล่น วัดท่าการ้องเป็นทั้งวัด เป็นทั้งสถานที่ท่องเที่ยวไปในตัว

ฟาบริซิโอ โดนาติ นักศึกษาชาวอิตาลี ยอมว่าประหลาดใจ เพราะนึกภาพไว้ว่าวัดในอยุธยาจะมีสภาพเก่าแก่โบราณ เงียบ ต้นไม้ร่มรื่น คนน้อย เหมาะแก่การปลีกวิเวกหาความสงบ

มาโนช อิ่มสูงเนิน มองว่าจะใช้คำว่าพุทธพาณิชย์ก็ไม่ผิดนัก เพราะทุกอย่างต้องแลกด้วยเงินทั้งสิ้น

ด้าน ศรีศักร วิลลิโภดม นักประวัติศาสตร์ ให้ความเห็นในเรื่องนี้ว่าปัจจุบัน แนวคิดการนำตลาดน้ำ นำตู้บริจาคเงินทำบุญมาเป็นตัวชูโรง แทนที่จะเป็นการกราบไหว้พระ ปฏิบัติธรรม ทำให้วัดเก่าแก่โบราณทรงคุณค่ากลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวอันฉาบฉวย ปัญหานี้กำลังเกิดขึ้นกับวัดหลายแห่งในจ.อยุธยา

วันข้างหน้าจะเป็นเช่นไรต่อไป ใครเล่าจะรู้ ?