ข้อเสนอลดรบกวนสัตว์ป่า จำกัดเวลาเข้า‘เขาใหญ่’

โดย...มานิตย์ สนับบุญ

ช้างป่าเขาใหญ่เหยียบรถนักท่องเที่ยว ยังเป็นประเด็นถกเถียงกันว่าเป็นเพราะช้างเกเร หรือคนรุกป่าถิ่นที่อยู่ของช้าง

แต่สำหรับ ภญ.สุภาภรณ์ ปิติพร แกนนำกลุ่มรักษ์เขาใหญ่ เห็นว่าที่มาของปัญหามาจากคนตัดถนนผ่านที่อยู่ช้างป่า โดยเฉพาะด้านขึ้นจาก จ.ปราจีนบุรี ที่บริเวณด่านช้างถนนสาย 3077 (ปราจีนบุรี-เขาใหญ่) ระหว่าง กม.20–30 ตลอดระหว่างน้ำตกธารรัตนา ถึงน้ำตกเหวนรก เป็นที่อยู่ช้างป่า

“ข่าวช้างป่าที่เกิดขึ้นหลายครั้ง เพราะช้างถูกรบกวนจากรถยนต์ของนักท่องเที่ยวตลอดทั้งวัน ดังนั้นหากต้องการแก้ปัญหาให้คนเข้าไปท่องเที่ยวได้ และช้างอยู่ได้โดยไม่ถูกรบกวน ควรมีการจำกัดการเปิดให้รถยนต์เข้าพื้นที่จาก 06.00-21.00 น. ในปัจจุบัน เปลี่ยนเป็น 06.00-18.00 น. เพราะช่วงเวลาหลัง 18.00 น. เป็นช่วงที่ช้างและสัตว์ป่าอื่นๆ ออกหากิน”

ภญ.สุภาภรณ์ ย้อนความหลังให้ทราบว่า ก่อนหน้านี้ เขาใหญ่จำกัดเวลาการผ่านพื้นที่ ไม่มีการเปิดให้รถยนต์แล่นผ่านในช่วงกลางคืน เพิ่งมีการเปิดให้รถแล่นผ่านช่วงหลัง 6 โมงเย็นได้เมื่อไม่กี่ปีมานี้ หลังจากการท่องเที่ยวเขาใหญ่เป็นที่นิยมมากขึ้น

“ในอดีตเคยมีบทเรียนเกิดขึ้นกับช้างป่ามาก่อน เมื่อวันที่ 2 ส.ค. 2535 เกิดโศกนาฏกรรมช้างป่าแม่ลูก 2 ตัว ตกน้ำตกเหวนรกตายทั้งคู่”

ผลพวงของโศกนาฏกรรมครั้งนั้น ทำให้สมัยรัฐบาลอานันท์ ปันยารชุน มีคำสั่งปิดอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่เป็นเวลา 1 ปี เพื่อไม่ให้การท่องเที่ยวที่ขยายตัวอย่างไร้การควบคุมก่อปัญหารบกวนสัตว์ป่า

เช่นเดียวกับ โซไรดา ซาลวาลา เลขาธิการมูลนิธิเพื่อนช้าง ก็เห็นด้วยว่าต้องจำกัดยานพาหนะ จำกัดเวลา และพิจารณาปิดเส้นทางบางเส้นที่ขึ้นไปในพื้นที่อุทยาน ในบางช่วงเวลาที่ช้างจะผ่านเส้นทางดังกล่าวออกมาหากินเป็นจำนวนมากในช่วงหลังฤดูฝน โดยเฉพาะในจุดที่มีด่านช้างบริเวณเหวนรก เหวสุวัต โป่งเพื่อน และหนองผักชี

“ต้องมีมาตรการที่กำหนดให้ชัดเจน ว่าแต่ละวัน ควรขึ้นไปได้กี่คัน เกินกว่าที่ระบุไว้จะไม่ได้รับอนุญาต และประกาศให้นักท่องเที่ยวทราบชัดเจน ว่า เส้นทางดังกล่าวเป็นพื้นที่ที่ต้องขออนุญาตเป็นพิเศษจึงจะขึ้นไปได้ ไม่ใช่แค่ผ่านมาก็เข้าไปในพื้นที่ได้” เลขาธิการมูลนิธิเพื่อนช้าง กล่าว

ด้าน ครรชิต  ศรีนพวรรณ หัวหน้าอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ กล่าวว่า มาตรการเปลี่ยนแปลงปิด–เปิดทางเข้าออกอุทยานนั้น เป็นการพูดคุยในส่วนของนักวิชาการ ซึ่งเห็นว่าเป็นเรื่องที่น่าจะพิจารณา เพราะปัจจุบันมีรถขึ้น-ลงเขาใหญ่วันละกว่า 3,000 คัน แต่ขณะนี้ยังไม่ได้เปลี่ยนแปลงอุทยาน ยังเปิดตั้งแต่เวลา 06.00-21.00 น. ช่วงเวลาการปิด-เปิดอุทยานขึ้นอยู่กับผู้บังคับบัญชา

สำหรับแนวทางแก้ไขปัญหาช้างป่า หัวหน้าอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ กล่าวว่า  มาตรการเร่งด่วนในระยะสั้นที่ต้องได้รับความร่วมมือจากนักท่องเที่ยวด้วย อาทิ  จัดเวรยาม  จัดชุดเคลื่อนที่เร็วประจำจุดต่างๆ โดยฝั่งด้าน จ.นครราชสีมา จุดหน้าด่านศาลเจ้าพ่อ  จุดชมวิว   หรือฝั่งไปทาง จ.ปราจีนบุรี ที่ผาตะแบก เหวนรก  พร้อมจัดชุดสายตรวจตลอดเส้นทาง เพราะไม่มีสัญญาณโทรศัพท์  พร้อมๆ กับการที่นักท่องเที่ยวเข้ามาจะประชาสัมพันธ์แจกแผ่นปลิวในการปฏิบัติตัวหากพบช้างป่า มีช้างป่าออกมาต้องทำอย่างไร  หรือการต้องกักรถเป็นระยะๆ และมีเจ้าหน้าที่นำพาไปเป็นช่วงๆ พยายามให้ได้รับความสะดวก ส่วนระยะยาวอาจติดตั้งกล้องวงจรปิดในการเฝ้าระวังให้กับนักท่องเที่ยว  หากเกิดเหตุจะได้ช่วยเหลือได้ทัน

มาตรการป้องกันต่างๆ เพื่อความปลอดภัยของนักท่องเที่ยวนั้นเป็นเรื่องสำคัญ แต่สิ่งสำคัญที่ต้องทำควบคู่กันไป คือ การหาวิธีควบคุมมิให้การท่องเที่ยวเขาใหญ่ที่กำลังขยายตัวอย่างรวดเร็วส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมและสัตว์ป่า เพราะสัตว์ป่านั้นคือสิ่งยืนยันความอุดมสมบูรณ์ของเขาใหญ่ ซึ่งเป็นเสน่ห์ ของอุทยานแห่งชาติแห่งนี้ ที่ดึงดูดให้ผู้คนมาเยี่ยมเยือนกันมิขาดสายตลอดทั้งปี