ไทยกับเรือดำน้ำ

ปราจันต์ ปรเมศวร ผู้เชี่ยวชาญด้านรัฐศาสตร์ระหว่างประเทศและคอลัมนิสต์หนังสือพิมพ์นิวสเตรทไทมส์ เดอะ สเตรท ไทมส์ และไชน่า โพสต์ เขียนบทความแสดงความเห็นเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ เดอะ ดิโพรแมท ต่อกรณีที่ทางกองทัพเรือไทยจะซื้อเรือดำน้ำ 2-3 ลำ ในปีงบประมาณ 2559 ซึ่งได้รับเสียงสนับสนุนจาก พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี ฝ่ายความมั่นคงและรัฐมนตรีกลาโหม ว่าเป็นเพียงก้าวแรกที่ยังไม่อาจตัดสินได้ว่าไทยจะมีเรือดำน้ำไว้ในครอบครองได้สำเร็จสมกับความมุ่งมาดปรารถนาหรือไม่

เหตุผลเพราะในประวัติศาสตร์กว่า 60 ปีที่ผ่านมา ไทยมีความพยายามในการจัดซื้อเรือดำน้ำหลายต่อหลายครั้ง แต่ทุกครั้งก็มักจะสิ้นสุดด้วยการที่โครงการดังกล่าวมีอันต้องพับเก็บเข้าลิ้นชักไป

ในฐานะนักสังเกตการณ์ ปราจันต์ อธิบายว่า สถานการณ์ระหว่างประเทศรอบด้านไทยได้เปลี่ยนแปลงไป ดังนั้น การมีเรือดำน้ำเพื่อเสริมศักยภาพเพื่อปกป้องอธิปไตยประเทศไทยจึงเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ และหากมองในมุมกว้างเรือดำน้ำยังแสดงถึงความสามารถในการแข่งขันเพื่อพัฒนากำลังทหารและความมั่นคง หลังจากที่เพื่อนบ้านไทยอย่างมาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย เวียดนาม และฟิลิปปินส์ ล้วนมีเรือดำน้ำกันแล้วทั่วหน้า

ทั้งนี้ ยังไม่นับรวมถึงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับปัจจัยกดดันจากภายนอกอย่างความตึงเครียดเรื่องกรณีพิพาทอาณาเขตน่านน้ำในทะเลจีนใต้ และกรณีพิพาทระหว่างประเทศอื่นๆ

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าความจำเป็นในการมีเรือดำน้ำจะเริ่มมีน้ำหนักมากขึ้นเรื่อยๆ แต่จากประสบการณ์ที่ผ่านมาตลอดของไทยได้สะท้อนให้เห็นแล้วว่าการพิจารณาจัดซื้อจัดหาเรือดำน้ำจำเป็นต้องดำเนินการอย่างระมัดระวัง โดยประเด็นแรกสุดที่ยังคงต้องคำนึงถึงก็คืองบประมาณในการซื้อเรือดำน้ำ เนื่องจากมูลค่าของเรือดำน้ำลำหนึ่งไม่ใช่น้อยๆ

สำหรับประเด็นต่อมา ปราจันต์กล่าวถึงการที่มีหลายฝ่ายเข้ามาเกี่ยวข้องภายในรัฐบาลไทย ทำให้เรื่องการซื้อเรือดำน้ำมีความซับซ้อนเหมือนเช่นที่ผ่านมา ขณะที่ประเด็นสุดท้ายก็คือเสถียรภาพทางการเมืองของไทยเอง ซึ่งเป็นเรื่องยากที่จะรับประกันได้ว่ารัฐบาลไทยชุดปัจจุบันจะสามารถอยู่ในตำแหน่งจนกว่าจะจัดการเรื่องเรือดำน้ำให้บรรลุเป้าหมายที่ตั้งเอาไว้

ปราจันต์สรุปปิดท้ายว่า ต่อให้การซื้อเรือดำน้ำของไทยจะมีแนวโน้มเป็นจริงได้มากขึ้น กระนั้นจากประวัติศาสตร์ในอดีตที่ผ่านมา ความคืบหน้าครั้งนี้อาจเป็นเพียงการเริ่มต้นที่ไม่สิ้นสุดของไทยอีกครั้งก็เป็นได้