หอสมุดฯ เปิดกรุหนังสือเก่าหายาก ประเดิมโครงการเรียนรู้ตลอดชีวิต

โดย...สมาน สุดโต

หอสมุดแห่งชาติเปิดกรุหนังสือเก่า หายาก ประเดิมโครงการพัฒนาหอสมุดแห่งชาติ เพื่อให้เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิต (ทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาค) โดยจัดเสวนาทางวิชาการเรื่อง “หนังสือเก่าและการอนุรักษ์” วันที่ 12 ธ.ค. 2557 ณ ห้องประชุมสำนักหอสมุดแห่งชาติ ถนนสามเสน

พีรพน พิสณุพงศ์ รองอธิบดีกรมศิลปากร คนใหม่ กล่าวว่า ที่ต้องมีโครงการนี้เพราะต้องการให้คนไทยอ่านหนังสือมากขึ้น โดยเปิดเผยตัวเลขนิสัยการอ่านของคนไทยว่า ใช้เวลาอ่านหนังสือวันละ 39 นาที อยู่ในลำดับ 8 ของประเทศอาเซียนที่มี 10 ประเทศ โดยหมายเหตุด้วยว่า เราอาจอยู่อันดับ 10 ก็ได้ ถ้าอีก 2 ประเทศ (ไม่เอ่ยชื่อประเทศ) เปิดผลสำรวจนิสัยการอ่านของประชากรในประเทศนั้น

สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร ซึ่งเป็นแหล่งเรียนรู้ของชาติ จึงจัดโครงการพัฒนาหอสมุดแห่งชาติ ภายใต้แนวคิด เติมการอ่าน สานความฝัน ปันความสุข ทุกภูมิภาค โดยคาดหวังว่าการอ่านของคนไทยจะเพิ่มเป็น 1 ชั่วโมงในอนาคต พร้อมทั้งจะปรับเปลี่ยนทัศนคติให้ผู้คนคิดถึงหอสมุดแห่งชาติ ว่าเป็นแหล่งเรียนรู้ ค้นคว้า หาความสุขจากการอ่าน และพักผ่อน

 

หวังเชื่อมโยงเครือข่าย

พีรพนได้รับมอบหมายจากอธิบดีกรมศิลปากร (บวรเวท รุ่งรุจี คนใหม่เหมือนกัน) ให้มากำกับหอสมุดแห่งชาติ บอกภูมิหลังว่า ตนเป็นคนใช้หอสมุดแห่งชาติเป็นแหล่งเรียนรู้มาก่อน คิดไม่ถึงเหมือนกันว่าจะกลายมาเป็นผู้กำกับหอสมุดแห่งชาติในวันนี้ เมื่ออยู่ในฐานะเช่นนี้จึงเชิญชวนทั้งเยาวชนและบุคคลทั่วไปให้มาใช้บริการหอสมุดแห่งชาติ ถ้าไม่รู้ว่าจะไปไหน แวะมา Window Shopping ที่หอสมุดแห่งชาติก็ได้ แอร์เย็น บรรยากาศดี

พร้อมกันนั้น ก็วาดฝันว่าจะทำการเชื่อมโยงเครือข่ายข้อมูลกับหอสมุดในภูมิภาค สถานศึกษาทุกแห่ง ทั้งในไทยและอาเซียน เพื่อเพิ่มขีดความสามารถการสืบค้นเป็นสิบล้านร้อยล้านข้อมูลทีเดียว

คิดถึงการอ่าน คิดถึงหอสมุดแห่งชาติ

กนกอร ศักดาเดช รักษาราชการแทนผู้อำนวยการหอสมุดแห่งชาติ (ตำแหน่งผู้อำนวยการว่างมาตั้งแต่ปี 2555 หลังจาก วิลาวัณย์ ทรัพย์พันแสน เกษียณอายุ) ได้กล่าวถึงความเป็นมาของโครงการพัฒนาหอสมุดแห่งชาติ เพื่อให้เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตว่า ต้องการให้คนคิดถึงหอสมุดแห่งชาติ เมื่อคิดถึงการอ่าน การค้นคว้า เพราะคนหันไปใช้กูเกิลกันมากในปัจจุบัน

ถ้ามาใช้หอสมุดแห่งชาติ จะพบความหลากหลายของแหล่งข้อมูล ทั้งตำรา วิชาการ บันเทิง และการ์ตูน มิใช่แหล่งวิชาด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี ที่หนักอึ้งเท่านั้น

ชั้นที่ 1 มีทั้งหนังสือพิมพ์รายวัน วารสาร นิตยสาร หรือจะใช้อินเทอร์เน็ต ก็มีให้บริการ แม้กระทั่งอีบุ๊กก็จัดให้

ชั้นที่ 2-3 หนังสือทั่วไป หนังสืออ้างอิง

 

อาคาร 2 ด้านหลัง มีหนังสือโบราณและหายาก รวมทั้งวิทยานิพนธ์ สารนิพนธ์ จากมหาวิทยาลัยทั่วประเทศ ให้ค้นคว้า สืบค้น (และคัดลอกได้)

หรือต้องการรู้ความเคลื่อนไหวในประเทศที่คนไทยนิยม หาหนังสืออ่านได้ที่ มุมหนังสือเกาหลี มุมหนังสือจีน มุมอาเซียน

นอกจากนั้น ก็มีห้องสมุดดิจิทัล หนังสือพิมพ์เก่า หนังสือหายาก เอกสารโบราณ จารึกหนังสือสมุดไทย คัมภีร์ใบลาน ตู้พระธรรม เป็นต้น

เมื่อทำโครงการนี้ มีผู้ใช้บริการมาก การลงทุนต่างๆ ของหอสมุดแห่งชาติก็บรรลุเป้าหมาย ไม่ใช่พอใจที่มีผู้ใช้เพิ่มขึ้น แต่พอใจที่คนไทยเป็นผู้องอาจ กล้าหาญในความรู้และวิชาการ

เมื่อคนอ่านมาก การจัดหาหนังสือเข้าหอสมุดก็จะเพิ่มขึ้นตามไปด้วย ปัจจุบันมีหนังสือประมาณ 2 ล้านเล่ม 7 แสนกว่ารายการ

แต่ละปีมีผู้ใช้หอสมุดแห่งชาติประมาณ 1 ล้านคน บางปีสูงถึง 2 ล้านคน แต่ในช่วง 23 ปีที่ผ่านมา ผู้ใช้หอสมุดแห่งชาติลดลงบ้าง จากสาเหตุหลายประการ เช่น น้ำท่วมใหญ่ ปี 2554 ปัญหาการชุมนุมใหญ่ทางการเมืองที่มีต่อเนื่อง ทำให้เกิดการเดินทางไม่สะดวก

ส่วนหอสมุดแห่งชาติที่มีในภูมิภาค 11 แห่ง ก็มีหอสมุดของหน่วยงาน และองค์กรต่างๆ ประกอบ ทำให้มีการแข่งขันกันเหมือนกัน ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อผู้อ่านที่มีแหล่งค้นคว้ามาก ขึ้นอยู่กับแหล่งใดจะบริหารจัดการได้ประทับใจผู้ใช้ห้องสมุดได้มากกว่ากัน

กนกอร กล่าวว่า กิจกรรมสนับสนุนโครงการพัฒนาหอสมุดแห่งชาติ เพื่อให้เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิต ตลอดปีงบประมาณ 2558 นั้นจะจัดทั้งส่วนกลางและหอสมุดแห่งชาติภูมิภาค กล่าวคือ จะมีเสวนาที่ส่วนกลาง 3 ครั้ง ครั้งที่ 1 เรื่อง “หนังสือเก่าและการอนุรักษ์” วันที่ 12 ธ.ค. 2557 ครั้งที่ 2 เรื่อง “คุณค่าหนังสือกรมศิลปากร” วันที่ 19 มี.ค. 2558 ครั้งที่ 3 เรื่อง “หลากหลายหนังสือน่าอ่าน” วันที่ 16 ก.ค. 2558

หอสมุดแห่งชาติส่วนภูมิภาค

เรื่อง “อ่านหนังสือ...เปลี่ยนความคิด...ชีวิตเปลี่ยน”

วันที่ 23 ม.ค. 2558 ณ ห้องประชุมหอสมุดแห่งชาติ รัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่

เรื่อง “อ่านวันละนิด...ชีวิตเปลี่ยน”

วันที่ 30 ม.ค. 2558 ณ ห้องประชุมหอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ ร.9 นครราชสีมา

เรื่อง “ตามรอยวรรณคดี ขุนช้างขุนแผน”

วันที่ 6 ก.พ. 2558 ณ ห้องประชุมหอสมุดแห่งชาติ จ.สุพรรณบุรี เฉลิมพระเกียรติ

เรื่อง “หนังสือและวรรณกรรมอัตลักษณ์ปักษ์ใต้”

วันที่ 26 มิ.ย. 2558 ณ ห้องประชุมหอสมุดแห่งชาตินครศรีธรรมราช

ส่วนการเสวนาทางวิชาการด้านเอกสารโบราณและนิทรรศการส่งเสริมการอ่าน

ครั้งที่ 1 เรื่อง “นานาสาระจากคัมภีร์ใบลาน” วันที่ 2223 ม.ค. 2558 ณ ห้องประชุมสำนักหอสมุดแห่งชาติ

ครั้งที่ 2 เรื่อง “นานาสาระจากจารึก” วันที่ 2526 มิ.ย. 2558 ณ ห้องประชุมสำนักหอสมุดแห่งชาติ

จึงขอเชิญชวนผู้สนใจเข้าร่วมโครงการพัฒนาหอสมุดแห่งชาติเพื่อให้เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิต ภายใต้แนวคิด “เติมการอ่าน สานความฝัน ปันความสุข ทุกภูมิภาค” เป็นการเติมเต็มชีวิตของท่านด้วยการอ่าน