คิดให้ครบ

การหารายได้เข้ารัฐ ด้วยการทยอยปรับขึ้นภาษีสรรพสามิตน้ำมันดีเซล ตามที่กระทรวงพลังงาน ออกมาระบุว่า จะเริ่มทยอยขยับปี 2558 ตามแผนปรับโครงสร้างพลังงานทั้งระบบน้ำมัน ก๊าซ และไฟฟ้า โดยในส่วนของดีเซล รัฐบาลมีแผนเพิ่มภาษีสรรพสามิตดีเซล ด้วยการที่ดีเซลจ่ายเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงปัจจุบันลิตรละ 4.30 บาท ไปเป็นการเก็บภาษีสรรพสามิต ซึ่งปัจจุบันดีเซลเสียภาษีสรรพสามิตแค่ลิตรละ 75 สตางค์ คาดหลังปรับจะทำให้รัฐมีรายได้เพิ่มถึงปีละเกือบ 1 แสนล้านบาท

จังหวะในการปรับโครงสร้างราคาดีเซลดังกล่าว ทางรัฐบาลใช้ช่วงที่ราคาน้ำมันโลกอยู่ในทิศทางขาลง และรัฐพยายามปรับไม่ให้กระทบกับราคาขายปลีกดีเซลต้องขยับขึ้นเกินลิตรละ 30 บาท เพราะมองแบบรวมๆ หากปรับดีเซลเกินลิตรละ 30 บาท จะกระทบกับต้นทุนผลิตสินค้าบริการและการขนส่ง ทำให้ราคาสินค้าบริการปรับขึ้นสูง ดันเงินเฟ้อสูง ซึ่งจะสร้างปัญหาให้รัฐบาลต้องตามแก้อีกมากมาย โดยเฉพาะปัญหาปากท้องชาวบ้าน ที่อาจเขย่ารัฐบาลให้พังได้

เมื่อเป็นเช่นนี้ หลายรัฐบาลจึงบริหารราคาขายปลีกดีเซลไม่ให้เกินลิตรละ 30 บาท ช่วงน้ำมันขาลงจึงเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันฯ เพื่อเป็นสำรองไว้เตรียมรับมือ หากน้ำมันโลกแกว่งขึ้นกลับไปราคาสูง จะได้มีเงินไว้ชดเชยพยุงราคาขายปลีกดีเซลไม่ให้สูงขึ้นเร็วเกินไป

อย่างไรก็ตาม จากที่รัฐบาลนี้ไม่เลือกเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันฯ แต่ไปเป็นเก็บภาษีสรรพสามิตดีเซล ที่เงินจะเข้าในระบบงบประมาณของรัฐไปเลย และต่อไปการลดจัดเก็บภาษีสรรพสามิตดีเซล อาจคล่องตัวน้อยกว่าลดจัดเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันฯ เมื่อเป็นเช่นนี้ จึงอยากให้รัฐบาลช่วยมองหาทางรับมือหรือเครื่องมือเสริมอื่น หากราคาน้ำมันโลกกลับมาพุ่งสูงเร็วด้วย

จริงอยู่การปรับราคาน้ำมันให้สะท้อนราคาตลาดโลกเป็นเรื่องดี เพราะประเทศไทยต้องนำเข้าน้ำมันจากต่างประเทศ หากราคาโลกแพงก็ควรปล่อยให้แพง เพื่อการใช้งานจะได้ประหยัด มีประสิทธิภาพ แต่รัฐบาลก็ไม่ควรลืม ต้นทุนแฝงในราคาน้ำมัน นอกจากราคาเนื้อน้ำมัน อัตราแลกเปลี่ยนค่าเงิน ภาษีต่างๆ ค่าการตลาด ต้นทุนแฝง นอกจากนี้ รัฐบาลควรจัดการให้โปร่งใสเพื่อให้ราคาน้ำมันสะท้อนความจริงแท้

นอกจากนี้ รัฐบาลก็ควรมีทางเลือกในการเดินทางให้กับประชาชน หากราคาน้ำมันแพง ด้วยการลงทุนระบบขนส่งสาธารณะที่ใช้บริการได้สะดวก ในค่าโดยสารที่ไม่สูงเกินไป เชื่อมต่อทั้งระบบรถไฟฟ้า รถเมล์ เรือ ขณะกลุ่มด้อยโอกาสที่เดือดร้อนจากราคาดีเซลที่พุ่งขึ้น เช่น เกษตรกร ประมงชายฝั่ง รัฐก็ควรมีมาตรการเข้าไปช่วยลดความเดือดร้อนเฉพาะกลุ่ม

ในเมื่อรัฐบาลกล้าทำโครงสร้างราคาพลังงานให้สะท้อนความจริงแล้ว ก็ควรจะอุดช่องโหว่เล็กๆ น้อยๆ เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาตามมา กระทบให้งานใหญ่ต้องล้ม อะไรที่ถูกต้อง ต่อให้ไม่มีใครกล้าทำ สิ่งนั้นก็ยังถูกต้อง ทำให้จริงเลยรัฐบาล