ทำไมต้อง...ภาพยนตร์

โดย...วีระศักดิ์ โควสุรัตน์

เพราะบังเอิญ คุณชายปรีดิยาธร เทวกุล หรือหม่อมอุ๋ย รองนายกรัฐมนตรีประกาศจะนำนโยบายเศรษฐกิจดิจิทัลมาใช้ ซึ่งผมสนับสนุนอย่างยิ่ง

เพราะบังเอิญสิ้นปี 2014 บริษัทผลิตฟิล์มในสหรัฐอเมริกา ผู้ผลิตรายใหญ่ของโลกจะยุติการผลิตฟิล์มถ่ายหนังอย่างสิ้นเชิง จบหน้าประวัติศาสตร์ Film Industry และจะเปลี่ยนหนังเป็นดิจิทัลคอนเทนต์โดยสมบูรณ์ นับแต่นี้ไป

เพราะบังเอิญ สมาชิก สนช.บ้าง สมาชิก สปช.บ้าง ทยอยโทรมาหารือเกี่ยวกับนโยบายคอนเทนต์ นโยบายเศรษฐกิจดิจิทัลกับผมในฐานะเลขาธิการสมาพันธ์สมาคมภาพยนตร์แห่งชาติ หรือ The National Federation of Thai Motion Pictures and Content Associations เรียกย่อๆ ว่า MPC เพื่อให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของโลกคอนเทนต์และดิจิทัล

ในสหรัฐ ฮอลลีวู้ดถือว่าองค์กรกลางของเขาในเรื่องนี้ คือ MPAA หรือ Motion Picture Associations of America ซึ่งเป็นเอกชนเหมือน MPC และ MPAA คือ ผู้พิจารณาให้
เรตติ้งสำหรับหนังที่ฉายในอเมริกา ไม่ใช่โดยรัฐบาล

เพราะบังเอิญ เศรษฐกิจการผลิตสินค้าไทยส่งออกเป็นตันเป็นกิโลของไทย อยู่ในภาวะไม่คล่องตัวอย่างที่เคยเป็นมาตลอด 20 ปี เศรษฐกิจท่องเที่ยวไทยปีนี้อยู่ในภาวะหลุดเป้าหมายเป็นปีแรกในรอบหลายปี บรรยากาศคล้ายรอบปิดสนามบิน ต่อด้วยการสลายการชุมนุมทางการเมืองที่ราชประสงค์ช่วงปี 2552-2553 

เพราะบังเอิญ มีปรากฏการณ์หนัง Lost in Thailand หนังตลกต้นทุนต่ำของจีนที่แสนจะโนเนมในสายตาคนไทย แต่ตีแจ็กพอตโครมเบ้อเริ่มในจีน จนกลายเป็นหนังทำเงินสูงสุดในประวัติศาสตร์ของจีน แซงรายได้ที่หนังฮอลลีวู้ดฟอร์มยักษ์เคยทำไว้ทั้งหมด จนเกิดปรากฏการณ์คนจีนแห่เที่ยวไทย รวมทั้งปฏิเสธไม่ได้ว่าหนัง Lost in Thailand ของจีนกระหน่ำเสริมให้คนจีนมาเที่ยวไทย เพิ่มจากล้านกว่าคน/ปี เป็น 4.7 ล้านกว่าคน/ปี ทันทีหลังหนังออกฉาย

เพราะบังเอิญ มีปรากฏการณ์หนัง “พี่มากพระโขนง” ที่ทำคนไทยแห่แหนไปโรงหนังจนเป็นสถิติใหม่ตลอดกาลของประเทศ ว่าเป็นหนังเรื่องแรกที่ไม่ต้องเกณฑ์คนไปดู ไม่ต้องเปิดโรงฟรี แต่มีคนซื้อตั๋วเข้าชมถึง 10 ล้านใบ ไม่นับที่ชาวลาว ชาวพม่า กัมพูชา อุตส่าห์ข้ามพรมแดนมาดูในไทย เพราะรอจนหนังข้ามไปหาเองไม่ไหว

เพราะบังเอิญที่ พล.อ.ประยุทธ์ ตั้งแต่ครั้งเป็นประธาน คสช. เห็นว่าการกระตุ้นพฤติกรรมและสร้างค่านิยมใหม่ของสังคมไทยนั้น น่าจะทำได้ประสิทธิภาพดีขึ้น หากใช้ภาพยนตร์และละครมาเป็นสื่อช่วยกระจายแนวคิดค่านิยมใหม่ เพื่อให้สังคมไทยตั้งคำถามกับตัวเองอย่างกว้างขวางขึ้น และอาจช่วยให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในระดับวัฒนธรรม เพราะบังเอิญ เมื่อก้าวสู่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรี พล.อ.ประยุทธ์ มอบหมายให้กระทรวงวัฒนธรรมร่วมมือกับกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาทำภาพยนตร์โฆษณาบ้าง ภาพยนตร์สั้นบ้างยาวบ้าง เพื่อกระตุ้นดึงดูดให้เกิดผลบวกต่อบรรยากาศการท่องเที่ยวของไทย ไม่ว่าจะเที่ยวโดยคนไทย หรือนักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศ เพราะบังเอิญ ที่สำนักงานเศรษฐกิจการคลังสนใจศึกษามาตรการการคลัง เพื่อใช้เศรษฐกิจสร้างสรรค์ของอุตสาหกรรมภาพยนตร์ในไทยมาเป็นอีกเครื่องมือหนึ่งในการพัฒนาเศรษฐกิจ เพราะปัจจุบัน GDP ของไทยมาจากภาคบริการมากกว่าภาคอุตสาหกรรมมาพักนึงแล้ว

เพราะบังเอิญ ที่ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม ดร.อรรชกา ศรีบุญเรือง อดีตเลขาธิการ BOI เห็นว่า การสร้างแบรนด์ไทยให้สินค้าไทยนั้นสำคัญมากๆ และมีหลายท่านคิดว่า ทางหนึ่งที่อาจแทรกซึมส่งแบรนด์ไทยไปในเวทีสากลก็อาจทำได้ผ่านเนื้อหาในภาพยนตร์ เพราะถูกกว่าค่าซื้อโฆษณา และคนดูจะไม่รู้สึกต่อต้าน หรือต้องเปลี่ยนช่องหนีเหมือนอย่างการชมโฆษณา

เพราะบังเอิญ ที่กระทรวงพาณิชย์อยากเก็บข้อมูลเพื่อสร้างฐานทางนโยบายในการใช้เศรษฐกิจการค้าสื่อบันเทิงไทย สื่อดิจิทัลไทย และ อีคอมเมิร์ซของไทยมารวมอยู่ในตัวเลขรายได้ส่งออกนำเข้า และการค้าระหว่างประเทศ เพื่อเพิ่มความหลากหลายในรายงานการค้าของไทย

เพราะบังเอิญ ที่เลขาธิการ ก.ล.ต. ดร.วรพล โสคติยานุรักษ์ สนใจอยากให้มีหุ้นนวัตกรรมและความสร้างสรรค์ในกระดานการลงทุนที่นักลงทุนเทศและไทยสามารถเลือกลงทุนได้ ด้วยเห็นตัวอย่างโอกาสจากฝีมือคนไทยในสื่อหนังแอนิเมชั่นอย่างการ์ตูน The Frozen ของวอลท์ ดิสนีย์ ที่เพิ่งรับรางวัลออสการ์ซึ่งเป็นฝีมือวาดของสาวไทยที่รักอยากเป็นแอนนิเมเตอร์ ไม่ใช่เป็นหมอรักษาไข้อย่างที่เธอเคยสอบเอ็นทรานซ์ติด

เพราะบังเอิญ ที่คุณอิสระ ว่องกุศลกิจ ประธานสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย ก็ไม่ปฏิเสธว่า แบรนด์ไทย ทั้งแบรนด์ใหญ่หรือแบรนด์เล็กของ SME ไทย เป็นสิ่งที่ต้องสร้าง ซึ่งมีทั้งวิธีที่ทำผ่านการโฆษณาตราสินค้า หรือวิธีสอดแทรกเข้าไปในสื่อบันเทิงที่กำลังขยายไปทั่วทั้งอาเซียนเพราะบังเอิญ ที่โรงหนังไทยเกิดใหม่ทั้งรอบปริมณฑล และโดยทั่วภูมิภาคอาเซียนกำลังขยายตัวตามจำนวนคนชั้นกลาง คนภูธร คนอาเซียนอยากดูหนังไทย เพียงแต่ปริมาณหนังไทยดังๆ ที่ถูกส่งไปให้ชม มีไม่ทันความต้องการ ทำให้ผมต้องจรดปากการายงานคุณผู้อ่านเรื่องนโยบายเศรษฐกิจไทยกับอุตสาหกรรมภาพยนตร์บ่อยมากในปีนี้ขอรับ สินค้าไทยเจออุปสรรคใหม่ ท่องเที่ยวไทยเจออุปสรรคใหม่ แก้ไขด้วยการลดราคา กดค่าจ้าง หาวิธีลดต้นทุนอย่างเดิมๆ คงไม่เวิร์กแล้ว ไอน์สไตน์เคยอธิบายว่า คุณคาดหวังผลลัพธ์ใหม่ๆ ไม่ได้หรอก ถ้ายังใช้เพียงวิธีการเดิมๆ ลองเล่นกับรสนิยมของคนมั่งมั้ยครับ