งานยาก

ที่ประชุมกลุ่มประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่ (จี20) ปิดม่านไปเป็นที่เรียบร้อยแล้ว แม้ว่าสุดท้ายที่ประชุมจะถูกครอบงำไปด้วยความขัดแย้งทางการเมืองระหว่างรัสเซีย และโลกตะวันตกต่อวิกฤตในยูเครน แต่อย่างน้อยที่ประชุมก็ออกมาตรการที่พอให้ชาวโลกได้มีหวังกันได้บ้าง (แม้ว่าจะเป็นความหวังที่ยากก็ตาม) นั่นก็คือแผนปฏิบัติการบริสเบน หรือ Brisbane Action Plan ซึ่ง จี20 โม้ว่าจะช่วยกระตุ้นจีดีพีโลกขึ้นมาถึง 2.1% ภายในปี 2018 นี้ทีเดียว โดยคิดเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจกว่า 2 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ

ประเด็นสำคัญ ก็คือ ภายใต้แผนปฏิบัติการนี้ มีมาตรการต่างๆ กว่า 800 ข้อ ที่กลุ่มประเทศ จี20 ควรจะนำไปปรับใช้ ซึ่งแต่ละข้อนั้นก็ล้วนแต่เป็นการกระตุ้นให้เกิดกิจกรรมทางเศรษฐกิจมากขึ้น

ไม่ว่าจะเป็นการส่งเสริมให้สตรีเข้ามามีส่วนในตลาดแรงงานมากขึ้น การส่งเสริมการลงทุน และก่อสร้างโครงสร้างสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน รวมไปถึงการปฏิรูประบบภาษีเพื่อป้องกันไม่ให้เอกชนหอบกำไรหนีไปซุกไว้ในแหล่งปลอดภาษีอื่นๆ

แต่กระนั้น นักวิเคราะห์ก็ไม่วายเตือนว่า ตามมาตรการนี้หากจะทำให้ได้ถึงเป้าหมายด้วยการเพิ่มจีดีพีโลกถึง 2.1% ในระยะเวลา 5 ปีนั้น หมายความว่าแต่ละประเทศจะต้องรับเอามาตรการไปปฏิบัติเกือบทุกข้อ ซึ่งถือว่าเป็นเรื่อง “ยาก” อย่างยิ่งครับ เพราะแต่ละประเทศก็มีบรรยากาศและภาวะแวดล้อมทางเศรษฐกิจ และการเมืองแตกต่างกันไป การที่จะเห็นเหมือนกันทั้งหมดนั้นไม่ใช่เรื่องยาก

จี20 บอกว่างานนี้ กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) และองค์การเพื่อความร่วมมือ และพัฒนาทางเศรษฐกิจ อย่างโออีซีดีจะทำหน้าที่เป็นผู้ตรวจสอบ ดูแล สอดส่อง ว่ามีการปรับใช้มาตรการเหล่านี้หรือไม่

แต่เหนือสิ่งอื่นใด มาตรการเหล่านี้ไม่มีภาระผูกพันทางกฎหมาย นั่นหมายความว่าใครจะทำก็ได้ ไม่ทำก็ได้

นี่ล่ะครับ จึงเป็นเรื่องยากมากที่ จี20 จะบรรลุตามเป้าหมายนี้

ยิ่งไปกว่านั้น ต้องบอกว่าสภาพเศรษฐกิจและการเมืองโลกในขณะนี้นั้นต้องยอมรับว่าไม่เอื้อต่อการปฏิรูป หรือลงทุนเพิ่มแต่อย่างใด

โดยเฉพาะอย่างยิ่งสภาพเศรษฐกิจในยุโรป ที่แม้ว่าเศรษฐกิจกำลังเสี่ยงเข้าสู่ภาวะเงินฝืด แต่กระนั้น รัฐบาลยุโรปแต่ละประเทศยังคงยึดมั่นในนโยบาย “รัดเข็มขัด” ต่อไป

ปัญหาระหว่างโลกตะวันตกกับรัสเซียต่อวิกฤตยูเครนก็ยังตามหลอกหลอนโลกอยู่ต่อไปเช่นเดิม และไม่มีท่าทีว่าจะยุติลงในเวลาอันใกล้นี้ด้วย

พิจารณาจากบริบทแวดล้อมแล้ว ก็ต้องยอมรับครับว่าสิ่งที่ จี20 ตั้งเป้าไว้นั้นไม่ใช่เรื่องง่ายจริงๆ ตราบใดที่บรรยากาศโลก โดยเฉพาะยุโรป โลกตะวันตก และรัสเซียยังคงอึมครึมอยู่เช่นนี้