ศึกอีคอมเมิร์ซเดือดเค้กชิ้นใหญ่ที่จะมีแต่ โต...โต...โต!

โดย...ก้องภพ เทอดสุวรรณ

ปริมาณผู้เข้าถึงอินเทอร์เน็ตที่เพิ่มสูงขึ้นทั่วโลก บวกกับกำลังซื้อที่มาจากชนชั้นกลางที่ขยายตัวอย่างรวดเร็ว จึงไม่แปลกที่ตลาดอีคอมเมิร์ซ (ECommerce) จะทะยานอย่างร้อนแรงในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา นับเป็นโอกาสใหม่ธุรกิจหลายแห่งกำลังจ้องตาเป็นมัน แต่ก็มาพร้อมกับการแข่งขันอย่างรุนแรงเช่นกัน

แน่นอนว่า สำหรับผู้บุกเบิกตลาดอีคอมเมิร์ซที่ประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็วคงไม่มีใครไม่รู้จัก อีเบย์ เว็บไซต์ศูนย์รวมสินค้าออนไลน์ชื่อดัง และ อะเมซอน เว็บไซต์ขายหนังสือขนาดใหญ่ ซึ่งทั้งสองครองตลาดมาอย่างยาวนาน และดื่มด่ำกับกำไรจากตลาดที่ขยายตัวอย่างรวดเร็วและต่อเนื่อง

การเติบโตอย่างรวดเร็วอาจสะท้อนได้จาก ตลาดอีคอมเมิร์ซในสหรัฐที่ยังคงเติบโตอย่างต่อเนื่องหลังผ่านวิกฤตการเงินในปี 2009 โดยผ่านหลักไมล์ 2 แสนล้าน ได้ในปี 2012 และขยายตัวอยู่ที่ระดับ 2.59 แสนล้านเหรียญสหรัฐ ในปี 2013

อย่างไรก็ดี ทั้งอีเบย์ และ อะเมซอน อาจครองความเป็นเจ้าตลาดอีคอมเมิร์ซได้อีกไม่นาน เพราะความหอมหวานของตลาดทำให้มีผู้ท้าชิงหน้าใหม่ที่พร้อมจะเข้ามาแย่งส่วนแบ่งเค้กชิ้นโตชิ้นนี้ทุกเมื่อ

ล่าสุด ซีเอ็นเอ็นมันนี่ เว็บไซต์ด้านเศรษฐกิจและการเงินนำเสนอรายงานว่า แอปเปิ้ล อิงค์ ผู้ประสบความสำเร็จจากยอดขาย ไอโฟน และไอแพด กำลังกระโดดลงมาเล่นในตลาดอีคอมเมิร์ซด้วยเช่นกัน โดยได้เปิดตัว “แอปเปิ้ล เปย์” ช่องทางสำหรับการชำระเงินออนไลน์ เพื่อท้าชิงกับ “เปย์ปาล” ของเจ้าตลาดอย่างอีเบย์

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวของแอปเปิ้ล ส่งผลให้หุ้นของอีเบย์เมื่อวันที่ 10 ก.ย.อ่อนตัวลงไปถึง 3% เนื่องจากเปย์ปาล ถือเป็นธุรกิจใหญ่ของอีเบย์ และรายได้จากเปย์ปาลยังมีสัดส่วนคิดเป็น 40% ของรายได้ทั้งหมดของอีเบย์ ทว่ายอดการใช้บริการเปย์ปาลยังเติบโตถึง 18% ขณะที่ยอดการซื้อของออนไลน์ผ่านตัวอีเบย์เองกลับอยู่ที่ราว 9% เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา

กรณีที่แอปเปิ้ลกระโดดเข้ามาเล่นในตลาดอีคอมเมิร์ซ ทั้งๆ ที่ประสบความสำเร็จในตลาดอุปกรณ์เทคโนโลยีอยู่แล้ว นับเป็นข้อพิสูจน์ชัดเจนถึงความหอมหวานของตลาดขายสินค้าออนไลน์

หากผู้ให้บริการขายอีคอมเมิร์ซหน้าเก่าปรับตัวไม่ทันก็อาจจะเสียส่วนแบ่งการตลาดให้กับหน้าใหม่ได้อย่างง่ายดาย ในปัจจุบันอีเบย์ก็มีอัตราการเติบโตของยอดขายลดลงอย่างเห็นได้ชัด โดยในเดือน ส.ค. โตอยู่ที่ 5.9% นับว่าโตลดลงจากเดือน ก.ค. ที่ 9.7% ซึ่งถือว่าโตต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของธุรกิจขายของออนไลน์ทั่วไป

อย่างไรก็ดี กูรูบางคนก็ไม่เห็นด้วยว่าผู้ให้บริการขายของออนไลน์เจ้าใหม่จะสามารถคว่ำเจ้าเก่าได้เร็ววัน โดย อาร์เจ ฮอตโตวี นักวิเคราะห์จากบริษัทวิจัยการลงทุน มอร์นิ่งสตาร์ แสดงความเห็นว่า นักลงทุนตอบสนองต่อโครงการแอปเปิ้ล เปย์มากเกินไป

“แอปเปิ้ล เปย์ น่าจะเป็นกลไกที่เข้ามาทำให้การจ่ายเงินออนไลน์ผ่านสมาร์ทโฟนเป็นกิจจะลักษณะมากขึ้น แต่ว่าบริการดังกล่าวยังคงอยู่เฉพาะในสหรัฐเท่านั้น ฉะนั้นยังคงมีโอกาสอีกมากสำหรับเปย์ปาล” ฮอตโตวี กล่าว

ถึงกระนั้น นอกจากสหรัฐแล้วก็มีคู่แข่งด้านอีคอมเมิร์ซที่น่ากลัวและกำลังเติบโตอย่างร้อนแรงอย่างฉุดไม่อยู่ หรือที่รู้จักกันในนาม อาลีบาบา ธุรกิจอีคอมเมิร์ซ ออนไลน์ จากแดนมังกร ที่มาพร้อมกับกลยุทธ์การเปิดตลาดที่เน้นการเข้าถึงคนท้องถิ่น ซึ่งกลายเป็นกลไกในการเชื่อมต่อธุรกิจในจีนกับซัพพลายทั่วโลกไปแล้ว นับเป็นปรากฏการณ์ใหม่ในวงการธุรกิจค้าขายในโลกเสมือนทีเดียว

ในปัจจุบันแม้รายได้ของอาลีบาบาจะยังตามหลัง อีเบย์ กับ อะเมซอน อยู่หลายก้าว ทว่าหากเทียบปริมาณการค้าขายผ่านเว็บไซต์อีคอมเมิร์ซทั้ง 3 แล้ว จะพบว่าปริมาณการค้าขายผ่านอาลีบาบามีมากกว่าอีเบย์ 2 เท่า และมากกว่าอะเมซอนถึง 3 เท่านั้น กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ อาลีบาบาก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้มีอิทธิพลในวงการอีคอมเมิร์ซ แซงหน้าคู่แข่งจากโลกตะวันตกแล้วในขณะนี้

นอกจากนี้ อีคอมเมิร์ซสัญชาติจีนรายนี้ ยังสามารถตีท้ายครัวทั้ง อีเบย์กับ อะเมซอนได้ ด้วยศักยภาพในการระดมทุนในตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์กสูงเป็นประวัติศาสตร์ถึง 2.4 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 7.7 แสนล้านบาท) นับเป็นการเขย่าวงการการลงทุนครั้งใหญ่ในเมืองลุงแซมทีเดียว

จะเห็นได้ว่า ตลาดอีคอมเมิร์ซเป็นตลาดขนาดใหญ่ที่ไม่จำกัดพรมแดน และมีการแข่งขันกันสูงอย่างยิ่งยวด สำหรับตลาดในอาเซียนบ้านเราก็เป็นอีกหนึ่งตลาดที่คนให้ความสนใจไม่น้อยเช่นกัน เนื่องจากจำนวนชนชั้นกลางผู้มีกำลังซื้อ และผู้เข้าถึงอินเทอร์เน็ตที่มีสัดส่วนเพิ่มขึ้นทุกปี

สำหรับอีคอมเมิร์ซที่ประสบความสำเร็จอย่างมากในภูมิภาคนี้ ปฏิเสธไม่ได้ว่า คือบริษัทสัญชาติเยอรมัน อย่าง ลาซาดา ซึ่งอาศัยช่องที่ยังไม่มีเจ้าตลาดเป็นตัวเป็นตน ทั้งๆ ที่คนเข้าถึงอินเทอร์เน็ตและสมาร์ทโฟนเพิ่มขึ้น

ทว่าสินค้าส่วนใหญ่ยังขายผ่านการค้าปลีกไม่ผ่านอีคอมเมิร์ซ ทางลาซาดาเห็นเป็นโอกาสและหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะเป็นผู้เจาะตลาดและเสนอโอกาสในการเข้าถึงการขายสินค้าออนไลน์ในอนาคต กรณีดังกล่าวนับว่ามีความเป็นไปได้สูงเช่นกันที่ตลาดอีคอมเมิร์ซในอาเซียนอาจกลายเป็นตลาดที่มีการแข่งขันสูงในอนาคตอันใกล้

ดังนั้น ตลาดอีคอมเมิร์ซจึงเป็นโอกาสทางธุรกิจที่ผู้ประกอบการทุกคนต่างพากันจ้องตาเป็นมัน เพราะด้วยเทรนด์ผู้คนที่หันมาช็อปสินค้าผ่านบริการหน้าจอ กอปรกับสัดส่วนการขยายตัวของผู้ใช้สมาร์ทโฟนที่เพิ่มสูงขึ้น ทำให้ธุรกิจขายสินค้าออนไลน์มีแต่จะกลายเป็นเค้กชิ้นใหญ่ที่นับวันจะมีแต่โต...โต...โต!