อย่าจำกัดแค่ ปตท.

ถ้อยแถลงของนายปิยสวัสดิ์ อัมระนันทน์ อดีต รมว.พลังงาน นายพรชัย รุจิประภา อดีตปลัดกระทรวงพลังงาน นายคุรุจิต นาครทรรพ รองปลัดกระทรวงพลังงาน ที่ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นกรรมการ บริษัท ปตท. รัฐวิสาหกิจที่มีอำนาจเหนือตลาดในกิจการพลังงานในประเทศไทย ว่าจะพยายามผลักดันเพื่อสร้างการแข่งขันทางราคาให้เกิดขึ้นภายใต้ 3 แนวทาง

แนวทางแรก จะเร่งผลักดันให้บริษัท ปตท.ขายหุ้นที่ถืออยู่ในบริษัท บางจากปิโตรเลียม จำนวน 27.22% ออกไป

แนวทางที่สอง ผลักดันให้ขายหุ้นในโรงกลั่นน้ำมันสตาร์ปิโตรเลียมที่ถืออยู่ 36% เพื่อลดส่วนแบ่งการตลาดให้ลดลงมาต่ำกว่า 50%

แนวทางที่สามคือ จะแยกกิจการท่อก๊าซออกจากบริษัท ปตท. เพื่อให้เกิดความโปร่งใสและเปิดโอกาสให้นิติบุคคลอื่นสามารถมาใช้ร่วมได้

สังคมไทยสามารถสรุปได้ว่ากรรมการบริษัท ปตท. ทั้ง 3 คน ที่เป็นผู้กำหนดทิศทางพลังงานของประเทศได้ยอมรับต่อประชาชนคนไทยว่า ที่ผ่านมากลไกแข่งขันด้านราคาในธุรกิจพลังงานของประเทศได้พิการไปแล้วโดยสิ้นเชิง จึงมีการปล่อยปละละเลยให้บริษัท ปตท. ที่รัฐถือหุ้นอยู่ 52% ผูกขาดในการกำหนดราคาโดยตรงและทางอ้อม จึงกล้าให้สัญญาประชาคมกับประชาชนว่าจะเข้าไปลดการผูกขาดเพื่อให้เกิดการแข่งขันทางการค้าเกิดขึ้น

อย่างไรก็ตาม ปัญหาโครงสร้างพลังงานของไทยที่บิดเบี้ยวไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่อำนาจเหนือตลาดของยักษ์ใหญ่ ปตท.เท่านั้น โครงสร้างการกำกับดูแลพลังงานของประเทศก็มีความพิการ เนื่องจากมีการเปิดทางให้ข้าราชการกระทรวงพลังงานเข้าไปนั่งเป็นกรรมการและรับผลตอบแทนจากเครือข่ายบริษัท ปตท. จึงทำให้ขีดความสามารถในการกำกับดูแลง่อยเปลี้ยเสียขา

นอกจากนี้ ยังมีข้อกำหนดว่าด้วยการสัมปทานก๊าซธรรมชาติที่ขุดจากอ่าวไทยที่เปิดทางให้บริษัท ปตท.เป็นผู้รับซื้อและแยกส่วนผสมก่อน จากนั้นจึงขายกลับออกมาให้ผู้ซื้อรายอื่นในราคาที่บริษัท ปตท.รับซื้อไปก็เป็นเงื่อนไขที่เอื้อให้กับรัฐวิสาหกิจแห่งนี้กอบโกยผลประโยชน์แต่เพียงรายเดียว

ข้อกำหนดที่บังคับให้การไฟฟ้าฝ่ายผลิตของไทยต้องรับซื้อก๊าซและเชื้อเพลิงจากบริษัท ปตท.เพียงรายเดียวก็เป็นเสมือนตัวถ่วงไม่ให้ธุรกิจพลังงานของประเทศมีการแข่งขันที่สมบูรณ์

การปฏิรูปพลังงานของประเทศ จึงมิได้จำกัดวงอยู่เพียงแค่การแต่งตั้งกรรมการบริษัท ปตท.เท่านั้น หากแต่ต้องแก้ไขลงไปให้ถึงโครงสร้างพลังงานของประเทศทั้งระบบที่บิดเบี้ยวและสร้างความไม่เป็นธรรมในสังคมด้วย