คิดใหม่ส่งออก

เผลอแพล็บเดียวเวลาก็ล่วงเลยมาเกือบ 6 เดือนแล้วสำหรับปี 2557 เมื่อต้นปี คนไทยตั้งความหวังเรื่องการส่งออกจะดีขึ้นกว่าปีที่ผ่านมา เป็นเพราะความสามารถในการโหนกระแสการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลก นำโดยสหรัฐอเมริกาและยุโรป

แต่แล้วก็กลายเป็นฝันสลายเมื่อมูลค่าการส่งออกในเดือน พ.ค.ยังคงขยายตัวติดลบติดต่อเป็นเดือนที่สาม โดยลดลง 2.14% เหลือเพียง 19,401.6 ล้านเหรียญสหรัฐ ขณะที่การนำเข้าอยู่ที่ 20,210.4 ล้านเหรียญสหรัฐ ลดลง 9.32% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน ส่งผลให้ดุลการค้าขาดดุล 808.8 ล้านเหรียญสหรัฐ

เหตุที่เป็นเช่นนี้ ปัจจัยหนึ่งมาจากสมมติฐานเรื่องเศรษฐกิจโลกจะฟื้นตัวไม่เป็นความจริง

เมื่อไตรมาสแรกเศรษฐกิจสหรัฐไม่โตอย่างที่คาดไว้ การประเมินตัวเลขครั้งล่าสุด ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (จีดีพี) กลับร่วงลงมา 2.9% ต่อปี แย่กว่าที่เคยประเมินไว้ก่อนหน้านี้ว่าจะปรับตัวลงมาเพียง 1% เท่านั้น ถือเป็นการหดตัวครั้งรุนแรงสุดนับแต่ไตรมาสแรกของปี 2552 เป็นต้นมา ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เศรษฐกิจตกอยู่ในภาวะถดถอยอย่างหนัก จีดีพีสหรัฐดิ่งลงถึง 5.4%

แต่เหตุผลหลักที่ส่งออกไทยไม่สามารถฟื้นตัวกลับมาเป็นบวกได้ คือราคาสินค้าเกษตรสำคัญในตลาดโลกลดลง ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นสินค้าส่งออกหลักของไทย อาทิ ยางพารา น้ำตาล อาหารทะเล และผลิตภัณฑ์มันสำปะหลัง แม้มีปริมาณการส่งออกเพิ่มขึ้นก็ตาม

นอกจากนั้นจะต้องยอมรับว่า ความสามารถในการแข่งขันของผู้ส่งออกของไทยไม่ดีขึ้น และบางกลุ่มธุรกิจกลับแย่ลงด้วยซ้ำไป

เราเห็นว่าการจะแก้ปัญหาการส่งออกตกต่ำให้สำเร็จจะต้องเปลี่ยนวิธี ทุกฝ่ายจะต้องร่วมมือกันอย่างจริงจัง จะเรียกว่าบูรณาการหรือปฏิรูปอะไรก็ได้ แต่ไม่ควรใช้วิธีเดิมๆ เช่น การมุ่งหาตลาดใหม่ๆ เพราะเชื่อว่าคงจะเห็นผลได้ยากและแนวโน้มการส่งออกอาจจะแย่ลง หากสหรัฐอเมริกามีมติคว่ำบาตรสินค้าของไทย รวมถึงสหภาพยุโรปตัดจีเอสพีสินค้าไทยลง

ทุกฝ่ายจะต้องศึกษาอย่างจริงจังว่าสินค้าอะไรบ้างที่ประเทศไทยจะใช้เป็นพระเอกในระยะยาว ทั้งสามารถแข่งขันได้พร้อมมีอำนาจในเรื่องการต่อรองด้านราคาขาย และที่สำคัญจะเพิ่มมูลค่าสินค้าได้อย่างไร ควรส่งเสริมและสนับสนุนงานวิจัย รวมถึงมาตรการลดต้นทุนในการผลิตและดำเนินงาน การรับจ้างผลิตควรจะค่อยๆ เลิกลงไปหรือไม่ เพื่อให้การใช้ทรัพยากรของประเทศเกิดความคุ้มค่าและผลประโยชน์ตกอยู่กับคนไทยให้มากที่สุด