สื่อฝรั่ง

ปรากฏการณ์อย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นอันเป็นผลพวงจากวิกฤตการณ์ทางการเมืองประเทศไทยในครั้งนี้ คือปรากฏการณ์ล้นทะลักของข้อมูล ทั้งจากสื่อกระแสหลัก และสื่อนอกกระแส ที่ระดมออกมาผ่านช่องทางเครือข่ายสังคมออนไลน์ทางโลกอินเทอร์เน็ต

แน่นอนว่ามีทั้งข่าวลวง ข่าวจริง ข้อมูลที่ออกมาจำนวนไม่น้อยเป็นข้อมูลบิดเบือนเพื่อผลประโยชน์ของฝ่ายหนึ่งฝ่ายใด จนบางครั้งกลายเป็นข้อมูลขยะที่ปรากฏออกเต็มพื้นที่สื่อทั้งหลาย ที่ประชาชนต้องคัดกรองกันก่อนเสพอย่างเต็มที่

อีกปรากฏการณ์หนึ่งที่เกิดขึ้นในครั้งนี้ก็คือ การฟังข้อมูลจากต่างประเทศมากขึ้นอย่างถล่มทลายครับ

ผมอยากจะบอกว่าเป็นนิสัยของคนไทยอยู่แล้ว ที่ให้ความสนใจว่าคนอื่นจะพูดจะมองถึงเราอย่างไร ดังนั้นจึงมีการรายงานถึงข้อมูลที่ถูกรายงานผ่านสื่อต่างประเทศว่าเขามองเราอย่างไรบ้าง วิจารณ์เราอย่างไรบ้าง มีมุมมองต่อประเทศเราอย่างไรบ้าง

ถือเป็นเรื่องดีที่ได้รู้เขารู้เรา แต่บางครั้งบางคราต้องยอมรับว่าวัฒนธรรมการรายงานข่าว มุมมอง ทัศนะของผู้สื่อข่าวต่างชาตินั้นอาจจะต่างจากสายตาของคนไทยอย่างชัดเจน ซึ่งประเด็นหนึ่งที่ต้องยกขึ้นมาพูดกันผู้สื่อข่าวต่างชาติไม่น้อยที่ยังขาดความเข้าใจในประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของท้องถิ่นนั้นๆ และมักจะรายงานออกไปจากสายตาของตัวเอง ที่มีแนวคิดมีอคติตามแบบฝรั่งตะวันตกเต็มขั้น

คือจะมองเอาแต่แบบสายตาฝรั่ง โดยไม่คำนึงถึงบริบทแวดล้อมทางประวัติศาสตร์ และลักษณะเฉพาะของท้องถิ่นนั้นๆ ผลลัพธ์ก็คือทำให้การรายงานข่าวที่ปรากฏออกไปนั้นคือการรายงานที่ขาดความเข้าใจในสถานการณ์อย่างแท้จริง

การทำงานของสื่อมีการเปรียบเปรยไว้ว่า ไม่ต่างจากการทำงานของนักวิชาการเท่าใดนัก เพราะจะเขียนอะไรออกไป จะรายงานอะไรออกไป ต้องรับผิดชอบต่อสังคมส่วนรวม ต้องมีหลักฐานอ้างอิง ต้องมีการทำวิจัย สังเคราะห์ และวิเคราะห์ข้อมูลออกมากันอย่างถี่ถ้วน และที่สำคัญต้องเข้าใจในบริบทแวดล้อมของสถานการณ์ให้ทะลุ

ยังเข้าใจว่าบางทีฝรั่งรายงานสถานการณ์ไทยตามแบบสายตาฝรั่ง ก็เพราะว่าเขาถูกบ่มเพาะให้มาเป็นอย่างนั้น แต่บางทีสื่อในชาติเราเองบางรายนั่นแหละครับกลับไปใส่จริตแบบฝรั่ง รายงานออกมาราวกับเป็นฝรั่งจ๋าเองเสียอย่างนั้น!