เกาให้ถูกที่คัน

หนึ่งในนโยบายสำคัญของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) คือ การแก้ไขปัญหาด้านสังคมที่เสื่อมทรามลงทุกวัน ทั้งยาเสพติด บ่อนการพนัน เปิดกันทั่วทุกหัวระแหง ซึ่งเป็นนโยบายสำคัญที่ได้ใจประชาชนมาก

สิ่งที่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ผบ.ทบ. ในฐานะหัวหน้า คสช. ได้รับการร้องเรียนจากประชาชนว่า ถูกเอาเปรียบจากการขายสลากกินแบ่งรัฐบาล หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า ลอตเตอรี่ เกินราคาจากที่กำหนดให้ขายในราคาคู่ละ 80 บาท แต่ซื้อได้จริงในราคา 110-120 บาท จึงสั่งการให้แก้ไขปัญหานี้เป็นการด่วน

สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล กำลังหาวิธีที่จะจัดการให้ราคาลอตเตอรี่ลดลงมาตามที่ คสช.ต้องการ แต่วิธีการเบื้องต้นที่คิดกันขึ้นมา ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มตัวเลขการพิมพ์สลากจาก 6 หลักเป็น 8 หลัก เพื่อให้เลขไม่ซ้ำกันจะได้ไม่มีการนำไปจัดชุดขายโก่งราคา การเสนอให้ออกหวยออนไลน์ 2 และ 3 ตัว เป็นต้น ส่วนการรื้อโควตาสลากที่ให้แก่ผู้ค้ารายย่อย มูลนิธิ และผู้ค้ารายใหญ่ทางสำนักงานสลากฯ ยังไม่เสนอให้รื้อ เพราะเกรงว่าจะมีผลกระทบทางด้านกฎหมาย

แค่ข้อเสนอเบื้องต้นดูอย่างไรก็ไม่สามารถแก้ไขปัญหาการขายสลากเกินราคาได้ แถมจะสร้างปัญหาใหม่เพิ่มขึ้นมาอีก เพราะเป็นการแก้ไขปัญหาไม่ถูกจุด

โดยข้อเท็จจริงของการแก้ไขปัญหาการขายสลากเกินราคา ต้นเหตุที่แท้จริงน่าจะมาจากระบบโควตาที่สำนักงานสลากฯ จัดไว้ ปัจจุบันสลากกินแบ่งรัฐบาลที่พิมพ์จำนวน 36 ล้านคู่ แยกเป็นการออกสลากกินแบ่งรัฐบาล 5 แสนเล่ม แยกคนที่ได้รับโควตาเป็นรายย่อยส่วนกลาง 1.46 แสนเล่ม รายย่อยส่วนภูมิภาค (จัดสรรผ่านผู้ว่าราชการจังหวัดและคลังจังหวัด) 1.9 แสนเล่ม นิติบุคคล 1.72 หมื่นเล่มองค์กร/มูลนิธิและสมาคม 1.35 แสนเล่ม และมูลนิธิสำนักงานสลาก 1.02 หมื่นเล่มขณะที่สลากการกุศลมี 2.2 แสนเล่ม จัดสรรให้กับนิติบุคคล (บริษัท, หจก.) 1.17 แสนเล่ม และสมาคมคนพิการ องค์กรการกุศลอีก 1.02 แสนเล่มซึ่งโควตาในส่วนสลากการกุศลก็ทำให้เกิดมาเฟียคนพิการที่ตั้งองค์กรขึ้นมาขอรับการจัดสรรโควตาจากสำนักงานสลากฯ อีกมากมาย แถมยังมีรายใหญ่ที่เหมาซื้อสลากจากรายย่อยเพื่อนำมาจัดชุดขายได้ราคาสูงกว่าเดิมอีก

นอกจากนี้ ยังมีการลือกันหนาหูว่าสลากที่เป็นโควตาจัดสรรให้ภูมิภาคในส่วนของผู้ว่าราชการจังหวัด ก็มีนักการเมืองมารับสลากนี้ไปหมด และนำไปกระจายเองโดยได้กำไรกินเปล่าอีกทอดหนึ่ง

ทางผู้ค้าสลากรายย่อยยืนยันว่า ราคาต้นทางที่รับมาขายจากยี่ปั๊ว ซาปั๊วก็เกิน 80 บาทแล้ว แถมผู้ค้ารายย่อยก็มีต้นทุนด้านอื่นแฝงไว้ด้วย เมื่อรวมค่าใช้จ่ายและกำไรของผู้ค้าที่ต้องการเข้าไปด้วย ก็ทำให้ไม่สามารถขายสลากได้คู่ละ 80 บาท ตามที่ คสช.ต้องการได้ และโครงสร้างต้นทุนเป็นเช่นนี้มานานแล้ว

ทางออกในเรื่องนี้คือ การรื้อโควตาและขจัดมาเฟียที่มารวบสลากไว้ในกำมือและนำมาขายแพงเท่านั้น วิธีการอื่นทำไปก็ไม่ถูกจุดเหมือนเกาไม่ถูกที่คัน